
ลัทธิขายตรง
บ้านไหนที่ติดตั้งจานรับสัญญาณดาวเทียม อาจรู้สึกหงุดหงิดกับช่องทีวีดาวเทียม ที่มีรายการประเภทแนะนำ "ธุรกิจขายตรง" เกลื่อนจอ
"ทำไม่ยาก เพราะสินค้าขายตัวมันเอง ลูกค้าใช้ดีแล้วบอกต่อ สินค้าราคาไม่แพง มีการรับประกันจากบริษัท แผนการตลาดทำง่าย ลงทุนน้อย ทำได้ทุกคน เหมาะกับคนทุกระดับ ระบบขายตรงหลายชั้น ได้พัฒนาให้ทำการตลาดง่ายยิ่งขึ้น"
"ถ้าคุณต้องการมีรายได้ 11,200 บาทต่อวัน หรือ 336,000 บาทต่อเดือน...ให้คุณได้ กรอกรายละเอียดด้านล่างเลย สมัครขอร่วมทำธุรกิจด่วน"
นี่เป็นตัวอย่างคำโฆษณาเชิญชวนให้ผู้สนใจเข้าร่วมงานกับบริษัทเหล่านั้น
แรกๆ ที่ติดตามชมช่องทีวีดาวเทียม ยังรู้สึกงงๆ กับรายการประเภทแนะนำสินค้าการเกษตร และการประกอบธุรกิจขายตรง โดยเปิดสอนวิธีสร้างเครือข่ายผ่านหน้าจอ วิทยากรก็จ้อน้ำไหลไฟดับ
ยิ่งทึ่งมากไปกว่านั้น เมื่อบริษัทขายตรงแห่งหนึ่งเปิดช่องทีวีเป็นของตัวเอง มันเป็นการโฆษณาชวนเชื่ออย่างที่ไม่มีหน่วยงานไหนเข้ามากำกับดูแล
บริษัทขายตรงมักจะนำเอาตัวอย่างของสมาชิกผู้ประสบความสำเร็จมาแนะนำให้ผู้ชมทางบ้านได้รู้จัก บางคนเคยถีบซาเล้งรับจ้าง พอเข้ามาร่วมทำธุรกิจกับบริษัท ก็มีบ้านหรูเรือนล้านอยู่ มีรถเบนซ์ขับ
สมาชิกเครือข่ายมักพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า "ผมมีบ้าน มีรถ เพราะทำธุรกิจร่วม..." หรือ "ดิฉันมีวันนี้ได้เพราะทำธุรกิจร่วม..."
ที่สำคัญ บริษัทขายตรงมักจัดงานอีเวนท์ใหญ่ๆ สร้างความตื่นตาตื่นใจให้แก่สมาชิก มีการมอบรางวัลแก่ผู้ที่ทำยอดรายได้ให้บริษัท เป็นแรงจูงใจให้ทุกคนเร่งหาสมาชิกให้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
หากมองอีกมุมหนึ่ง การทำธุรกิจเครือข่ายก็ไม่ต่างจากการจัดตั้งมวลชนทางการเมือง
ธุรกิจเครือข่ายมักขายฝันขายความมั่งมีศรีสุข ชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีกว่า ส่วนเครือข่ายการเมืองภาคประชาชน ก็ขายฝันระบอบประชาธิปไตยประชาชน หรือระบอบการเมืองใหม่
สิ่งที่เหมือนกันของธุรกิจเครือข่ายกับกลุ่มการเมืองเครือข่ายคือ ต้องหลอมความคิดให้เป็นกลุ่มก้อนเดียวกัน
เวลาธุรกิจเครือข่ายจัดกิจกรรมก็จะเห็นภาพผู้คนที่ใส่ชุดเหมือนกัน มีสัญลักษณ์ที่บ่งบอกความเป็นกลุ่มก้อนเดียวกัน
ที่เหมือนกันกันอย่างหนึ่งคือ การขายแนวคิดและขยายเครือข่าย โดยใช้ "ทีวีดาวเทียม" เป็นเครื่องมือที่ทรงประสิทธิภาพ
ว่ากันว่า ทีวีดาวเทียมเข้าถึงทุกซอกทุกมุมของประเทศ อยู่บนดอยสูงหรือบ้านป่าบ้านดง ก็สามารถรับชมได้ ชาวบ้านร้านถิ่นจึงรู้จักธุรกิจเครือข่ายมากกว่าคนเมืองใหญ่
จำได้ว่าสองปีก่อน ธุรกิจเครือข่าย "ปูแดง" เติบโตอย่างรวดเร็ว อาจกล่าวได้ว่าในทุกที่ที่ติดตั้งจานดำ ก็จะเป็นสมาชิกเครือข่ายปูแดง
ยามที่ธุรกิจเครือข่ายปูแดงจัดงานประจำปี ก็จะมีสมาชิกหลายหมื่นคนมาร่วมงานที่เมืองทองธานี บรรยากาศมันเหมือนการประชุมของพรรคการเมืองพรรคหนึ่ง
ธุรกิจเจ้านี้สะดุดไปพักหนึ่ง เพราะปัญหาการเข้าจับกุมของดีเอสไอ แต่ไม่นานนัก เครือข่ายปูแดงก็กลับมาเปิดการดำเนินการใหม่ แต่คราวนี้ไม่ครึกโครมเหมือนเก่า
สำหรับวันนี้ เครือข่ายปูแดงทางการเมืองกำลังคึกคัก เพราะเป็นสินค้าใหม่ จึงมีเสียงตอบรับค่อนข้างดี ประกอบกับมีฐานสมาชิกอยู่แล้ว ชื่อของปูแดงเลยขจรขจาย
นัยว่าเป็น "ยุทธศาสตร์สองขา สองแขน" ของเครือข่ายการเมืองฝ่ายปูแดงที่มีการเผยแพร่แนวคิดและการจัดตั้งมากว่า 3 ปีแล้ว
ขณะนี้มีทีวีดาวเทียมช่องหนึ่งกำลังเผยแพร่ "ลัทธิปูแดงภาคการเมือง" อย่างเอาการเอางาน ส่วนทีวีดาวเทียมอีกช่องหนึ่งกลับแสดงตัวอยู่ฝ่ายตรงข้ามกับเจ้าสำนักปูแดงชัดเจน
เหลือเวลาอีกไม่นาน เราก็จะได้ทราบว่า ยุทธศาสตร์สองขาของลัทธิปูแดงใหม่จะสัมฤทธิผลหรือไม่?
แคน สาริกา



