170 ปีเพิ่งได้ที่ทำกิน ที่ดิน 3,901 ไร่ เพิ่งได้ “โฉนดชุมชน” | คมชัดลึก

  จ.ลำปาง มีพื้นที่นำร่อง 2 แห่ง คือ ที่บ้านกลาง ต.บ้านดง อ.แม่เมาะ และที่บ้านแม่หมี ต.หัวเมือง อ.เมืองปาน จากการลงพื้นพบว่า ทั้ง 2 หมู่บ้านชุมชนมีความพร้อมและมีความเข้มแข็งในการบริหารจัดการใช้ประโยชน์ที่ดิน มีกองทุนดูแลป่าชุมชน ได้รับรางวัลโลกลูกสีเขียวด้านการจัดการป่าชุมชน โดยราษฎรบ้านกลาง ต. บ้านดง อ.แม่เมาะ เป็นชนเผ่าปกากะญอ ได้สัญชาติไทยแล้ว จำนวน 62 ครัวเรือน 200 กว่าคน มีพื้นที่ 2,061 ไร่ มาเป็นเวลากว่า 170 ปี ทำไร่หมุนเวียนอยู่ในเดิมพื้นที่ประมาณ 2,000 ไร่ ที่อยู่อาศัย 60 ไร่ จุดนี้เป็นพื้นที่ที่เตรียมประกาศเป็นเขตอุทยานแห่งชาติ

 ส่วนพื้นที่บ้านแม่หมี ต.หัวเมือง อ.เมืองปาน ราษฎรเป็นชนเผ่าปกากะญอ 50 ครัวเรือน จำนวน 400 กว่าคน เข้าอยู่อาศัยทำกินในพื้นที่ประมาณ 1,500 ไร่ มาเป็นกว่า 170 ปีเช่นกัน ที่ดินอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน ทำไร่หมุนเวียนอยู่ในเดิมพื้นที่ประมาณ 1,000 ไร่ พื้นที่สวน 140 กว่าไร่ พื้นที่ทำนา 300 กว่าไร่ ที่เหลือเป็นที่อยู่อาศัย

 ซึ่งพื้นส่วนหนึ่งมีการออกใบ ส.ค.1 ตั้งแต่ปี 2498 และมีหลักฐานการถือครองที่ดินที่ทางราชการออกให้เมื่อปี 2516

 แต่ปรากฏว่ายังไม่มีการออกโฉนดที่ดินในพื้นที่ส่วนนี้ จึงได้ประสานนายอำเภอเมืองปานตั้งคณะทำงานเพื่อติดตาม เพื่อให้ราษฎรได้มีโอกาสรับสิทธิโฉนดที่ดิน และให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกันพื้นที่ที่มี ส.ค.1 ออกจากพื้นที่โฉนดชุมชนให้ชัดเจน พร้อมกับประสานให้กรมอุทยานแห่งชาติฯ หน่วยงานเจ้าของพื้นที่ กำหนดขอบเขตพื้นที่โฉนดชุมชนทั้ง 2 แห่ง ให้ชัดเจน

 นายสาทิตย์ วงศ์หนองเตย รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ได้รายงานผลการติดตามของคณะกรรมการติดตามผลการดำเนินการแก้ไขปัญหาการออกเอกสารสิทธิให้แก่ราษฎรในพื้นที่ อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง ว่า การดำเนินการในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ “ป่าแม่เมาะ” บ้านเมาะหลวงที่มีการถอนสภาพป่าแม่เมาะ และกำหนดพื้นที่ป่าไม้ถาวร “ป่าแม่เมาะ” เรียบร้อยแล้ว ในบริเวณที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้ออกโฉนดที่ดินในบริเวณที่อยู่อาศัยให้แก่ราษฎร กรมที่ดินได้ดำเนินการแล้วจำนวน 1,665 แปลง

 สำหรับการดำเนินการออกเอกสารสิทธิ ส.ป.ก.4-01 ในที่ดินทำกินให้แก่ราษฎรนั้น ส.ป.ก.ได้กำหนดเขตตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดิน ในท้องที่ ต.แม่เมาะ อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง ให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน พ.ศ.2535 ได้มอบเอกสารสิทธิหนังสืออนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในเขตปฏิรูปที่ดิน (ส.ป.ก.4-01) ให้แก่ราษฎร จำนวน 167 ราย เมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2554 

 และส.ป.ก.จัดทำร่างพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในท้องที่ ต.นาสัก อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง ให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน พ.ศ..... ซึ่งคณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการแล้ว ขณะนี้อยู่ในขั้นตอนการตรวจพิจารณาของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (สคก.) โดยได้มีการแก้ไขรายละเอียดแผนที่ท้ายร่างฯ ซึ่งกรมป่าไม้ได้ตรวจสอบและยืนยันแนวเขตแจ้ง สคก.แล้ว เพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีต่อไป

 สำหรับการออกโฉนดนั้น กรมที่ดินได้ดำเนินการออกโฉนดที่ดินให้แก่ราษฎรจำนวน 286 ราย และได้มอบโฉนดให้แก่ราษฎรเมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2554 พร้อมกับจัดทำร่างกฎกระทรวงเพิกถอนป่าสงวนแห่งชาติ ป่าแม่จาง (ตอนขุน) เฉพาะพื้นที่ที่ กฟผ.จัดสรรให้ราษฎร ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างกรมป่าไม้เสนอร่างกฎกระทรวงเพิกถอนป่าสงวนแห่งชาติ ป่าแม่จาง (ตอนขุน)

 ส่วนในพื้นที่ทับซ้อนของพื้นที่ป่าถาวร เขตป่าสงวนแห่งชาติและเขตปฏิรูปที่ดินในเขตพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ป่าแม่จาง บ้านท่าปะตุ่นนาแขม กรมพัฒนาที่ดินได้มีการพิจารณายกเลิกป่าไม้ถาวร ป่าแม่จาง และกรมที่ดินจะดำเนินการออกโฉนดให้กับราษฎรได้

 นายสาทิตย์ได้จัดให้มีโฉนดชุมชน เพื่อแก้ไขปัญหาของภาคประชาชนที่เข้าทำกินในที่ดินของรัฐและกระจายการถือครองที่ดินแก่ประชาชนอย่างเป็นธรรม โดยจัดให้มีโฉนดชุมชนอนุญาตให้ชุมชนร่วมกันบริหารจัดการการครอบครอง และใช้ประโยชน์ในที่ดินของรัฐ เพื่อสร้างความมั่นคงในการอยู่อาศัยและการใช้ประโยชน์ที่ดินของชุมชน และชุมชนจะต้องมีหน้าที่ดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนต้องปฏิบัติตามระเบียบที่กำหนด และคณะกรรมการประสานงานเพื่อจัดให้โฉนดชุมชน (ปจช.) ได้ตั้งคณะทำงานสำรวจและตรวจสอบพื้นที่ภาคเหนือมีพื้นที่นำร่อง 18 แห่ง

 ศูนย์อำนวยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินลำปาง-พะเยา เตรียมเข้าดำเนินการออกสำรวจเพื่อออกโฉนดที่ดิน ในพื้นที่ 6 อำเภอของลำปางในเดือนพฤษภาคมนี้ ตั้งแต่วันที่ 16 พฤศจิกายน 2553-30 เมษายน 2554

 เจ้าหน้าที่ได้ดำเนินการไปแล้ว 2,708 แปลง เนื้อที่ประมาณ 3,700 ไร่ มีการมอบโฉนดที่ดินให้ราษฎรแล้ว จำนวน 1,798 แปลง เนื้อที่ประมาณ 2,500 ไร่