เลือกตั้งมาแล้วครับ... | คมชัดลึก

  สำหรับคนที่ยังพยายามตั้งข้อสงสัยเรื่องการเลือกตั้งกับประชาธิปไตยนะครับ ผมจะขอปกป้องการเลือกตั้งและประชาธิปไตยดังนี้ครับ

 การเลือกตั้งเป็นรากฐานของประชาธิปไตย ประชาธิปไตยขาดการเลือกตั้งไม่ได้ แต่การเลือกตั้งไม่ใช่หลักประกันว่าจะทำให้ประชาธิปไตยมีคุณภาพและยั่งยืน

 ประเด็นอยู่ที่ว่า ประชาธิปไตยที่ผมพูดนั้นหมายถึงประชาธิปไตยขั้นพื้นฐาน ขั้นน้อยที่สุด ไม่ใช่พูดว่า "ประชาธิปไตยที่แท้จริง" คืออะไร

 การเลือกตั้งนั้นสะท้อนประชาธิปไตยขั้นพื้นฐาน เพราะเป็นการสะท้อนว่า ประชาชนสามารถมีส่วนร่วมในกระบวนการได้มาซึ่งการตัดสินใจรวมหมู่ผ่านการแข่งขันกัน

 สิ่งนี้ช่วยแก้ปัญหาการอ้างถึง "ประชาชน" แบบลอยๆ เช่น ทหารอ้างว่าเป็นประชาชน เลยสามารถยึดอำนาจ เพื่อปกป้องประชาชน หรือ "ทำเพื่อประชาชน" ในอีกหลายแง่มุมตามที่บรรดาเผด็จการอ้างว่าตนนั้นเป็นผู้ปกครองผู้รู้ดีไปในทุกๆ เรื่อง

 การเลือกตั้งจากประชาชนจึงให้หลักประกันว่าเป็นการปกครองโดยประชาชน
 ทีนี้สิ่งที่จะทำให้การเลือกตั้งนั้นมีคุณภาพและได้รับการยอมรับและทำให้ประชาธิปไตยยั่งยืนก็จะต้องมีองค์ประกอบสำคัญๆ ดังนี้

 1.ต้องเป็นการเลือกตั้งที่ประชาชนมีอิสระในการเลือกและลงสมัคร (open and free) ไม่ใช่มีอยู่พรรคเดียว

 2.ต้องเป็นการเลือกตั้งที่เป็นธรรม (fair) คือมีกฎกติกาที่ทุกฝ่ายจะได้รับความเป็นธรรม ไม่ใช่กติกากีดกันคนโน้นคนนี้

 3.ต้องเป็นการเลือกตั้งที่จัดขึ้นอย่างสม่ำเสมอ (regular) คือไม่ใช่ไม่รู้จะมีหรือไม่มีเมื่อไหร่

 4.อันนี้สำคัญมาก คือ ต้องเป็นการเลือกตั้งที่มีความหมาย (meaningful) สำหรับประชาชนที่เขาไปลงคะแนน ว่าคะแนนเขาถูกนับไหม ว่าคนที่เขาเลือกมีสิทธิในการจัดตั้งรัฐบาลไหม

 นี่คือรากฐานของการเลือกตั้งที่จะทำให้ประชาธิปไตยยั่งยืน

 แต่จากนั้นประชาธิปไตยจะยั่งยืนก็จะต้องมีเรื่องอื่นเพิ่มไปจากการเลือกตั้งครับ ส่วนหนึ่งคือการออกแบบสถาบันที่จะคานอำนาจและตรวจสอบอำนาจกันโดยมีที่มาของแต่ละฝ่ายที่ซับซ้อน แต่ตรวจสอบกันได้ โดยเฉพาะองค์กรอิสระ

 สอง คือ "ภาคประชาชน" หรือที่เราเคยรู้จักในนาม "ประชาสังคม" ที่เป็นส่วนรวมที่ไม่ใช่รัฐ และเศรษฐกิจ (รัฐเน้นการควบคุม เศรษฐกิจเน้นกำไร) ประชาสังคม หรือภาคประชาชน หรือ ภาคสาธารณะ ทำหน้าที่ในเชิงการกำกับ การมีบทสนทนา การรอเริ่มประเด็นใหม่ๆ

 ที่สำคัญทำให้ระบบเสียงข้างมากมีเหตุผลและรอบคอบ โดยไม่ละเลยเสียงข้างน้อย และประเด็นอื่นๆ ที่อาจไม่ได้อยู่ในเรื่องของกฎเกณฑ์ตายตัว และการแสวงหากำไร มีที่ทางและเข้าสู่ระบบการเมืองและเศรษฐกิจได้ ซึ่งส่วนเหล่านี้พื้นที่สื่อโดยเฉพาะพื้นที่สื่อใหม่ๆ จะช่วยทำงานได้ดีครับ

 ครับการเลือกตั้งสำคัญ และการเลือกตั้งต้องมีองค์ประกอบที่ทำให้เป็นที่น่าเชื่อถือ และก็ต้องมีเรื่องของการตรวจสอบจากระบบการเมืองที่ซับซ้อน และจากภาคประชาชนที่เข้มแข็งด้วยครับ

 3 กรกฎาคมนี้ คงเป็นจุดเริ่มต้นครับ ประชาธิปไตยที่ยั่งยืนต้องทำกันทุกวันครับ และทำด้วยกันไปเรื่อยๆ ครับผม