ประเทศไทยสอบตกเรื่องเสรีภาพสื่ออีกแล้ว... | คมชัดลึก

 จะว่าไปแล้ว เมื่อสองสัปดาห์ก่อน ก็เพิ่งจะรายงานเรื่องประเทศไทยสอบตกจากเรื่องของเสรีภาพในอินเทอร์เน็ต จากการประเมินของ freedom house ซึ่งเป็นองค์กรระดับโลกที่ติดตามเรื่องราวของประชาธิปไตยทั่วโลก

 เรื่องน่าสนใจก็คือ รายงานฉบับดังกล่าวกลับได้รับการตอบรับจากสังคมไทยมากกว่ารายงานเรื่องเสรีภาพในอินเทอร์เน็ตที่ออกมาเมื่อสักสองสัปดาห์ที่แล้วมากมาย

 อาจจะมีสองเหตุผลใหญ่ที่ทำให้เรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่ ประการแรกคือ รายงานฉบับดังกล่าวออกมาประมาณช่วงหนึ่งวันก่อนวันเสรีภาพสื่อโลกคือ 3 พฤษภาคม ของทุกปี

 อีกเหตุผลหนึ่งก็คือ รายงานฉบับดังกล่าวครอบคลุมเรื่องสื่อทุกสาขา ขณะที่รายงานฉบับที่แล้วที่ว่าด้วยเรื่องเสรีภาพในอินเทอร์เน็ตนั้นอาจจะถูกมองว่าเป็นเรื่องของคนจำนวนไม่มากนัก เนื่องจากหากดูจำนวนประชาชนที่เข้าถึงโลกออนไลน์นั้นมีประมาณร้อยละ 27 เท่านั้น ขณะที่การเข้าถึงสื่อนั้นน่าจะไม่เป็นคำถามอีกต่อไป

 แต่กระนั้นก็ตามสิ่งที่เราต้องพิจารณาให้ดีก็คือ แม้ว่าการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตจะน้อย แต่คดีต่างๆ มีมากมาย และมีการเซ็นเซอร์จำนวนมาก ด้วยกรอบกฎหมาย และคำสั่งฉุกเฉินต่างๆ

 ที่สำคัญ สิ่งที่เราไม่ค่อยให้ความสำคัญเมื่อสองสัปดาห์จากรายงานฉบับที่แล้วนี่แหละครับ ที่ทำให้เราตกจากอันดับเสรีภาพสื่อแบบกึ่งเสรี (ที่อย่างน้อยมีมาตั้งแต่ปีที่มีรัฐประหาร 2549 มาจนถึงปีที่แล้ว) อันดับไม่เสรีในปีนี้

 นั่นแหละครับ ไม่ว่าบรรดาสื่อต่างๆ จะมาอ้างเหตุผลมากมาย จะมาฟอกมาอุ้มยังไง หรือแม้จะพยายามกีดกันไม่ให่สื่อใหม่ๆ ในเน็ตถูกนับรวมว่าเป็นสื่อภายใต้เสื้อคลุมของความเป็นวิชาชีพ หรือความรับผิดชอบ ดังชื่อของ theme (ประเด็นจัดงาน) ปีนี้ของบรรดาสื่อไทย

 แต่ UNESCO ที่เป็นหนึ่งในหน่วยงานของสหประชาชาติ ซึ่งหนึ่งในงานหลักของเขาคือการจัดงานเสรีภาพสื่อ และรณรงค์สื่อในปีนี้เขาใช้ theme ว่า "พื้นที่ใหม่ๆ และอุปสรรคใหม่ๆ" ของเสรีภาพสื่อ (New Frontier, New Barriers)

 เอาล่ะครับ รายละเอียดที่ไปแอบดูคำตอบก็คือ ประเทศไทยสอบตกมาอยู่ขั้นไม่เสรีนั้นเพียงสองคะแนน ซึ่งคะแนนที่ตกนั้นตกจากสองในสามประเด็นหลัก คือ ตกในแง่ของเงื่อนไขกฎหมาย และเงื่อนไขการเมือง ขณะที่เงื่อนไขทางเศรษฐกิจของเรานั้นก็อยู่คาบเส้นพอดี

 เงื่อนไขหลักที่ตกก็คือการใช้กฎหมายอาชญากรรมคอมพิวเตอร์ในการลงโทษการให้ความเห็นในโลกอินเทอร์เน็ต การใช้กฎหมายหมิ่นอย่างกว้างขวาง การมีความขัดแย้งทางการเมืองในระดับที่นักข่าวนั้นทำข่าวได้ยาก (รวมทั้งตายด้วย) และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ก็คือเรื่องของการใช้กฎหมายฉุกเฉินในช่วงการกระชับพื้นที่ที่ทำให้การเซ็นเซอร์สื่อไม่ต้องผ่านระบบกฎหมายปรกติที่อย่างน้อยให้หลักประกันของหลักนิติธรรมได้ในระดับหนึ่ง

 สรุปว่า freedom house นั้นปีนี้ปล่อยของมาสามชิ้น ภาพรวมเรื่องเสรีภาพ (freedom of the world 2011) เราได้กึ่งเสรี ส่วนเสรีภาพบนอินเทอร์เน็ต และเสรีภาพสื่อ ตกทั้งคู่ครับ

 ไม่ต้องเชื่อก็ได้ครับ... ผมเล่าให้ฟังเฉยๆ...