พม่ามีปัญหาประธานอาเซียนปี 2014
หลังการจัดตั้งรัฐบาลพลเรือนในปลายเดือนมีนาคม ประธานาธิบดีคนใหม่พม่า เต็ง เซ็ง ได้ส่งจดหมายให้สำนักเลขาธิการอาซียนทันที แสดงความมุ่งมั่นขอเป็นประธานอาเซียนอีก 3 ปีข้างหน้า หลังกัมพูชาและบรูไนเป็นเจ้าภาพ เพราะถือว่าตอนนี้ประเทศพม่ามีรัฐบาลเป็นที่เป็นทางเรีย
ผู้นำอาเซียนต้องคิดดูให้ดีว่าจะยอมให้ประธานอาเซียนตกอยู่ในมือพม่าหรือไม่ เนื่องจากมีนัยสำคัญต่อองค์กรอาเซียนและสายสัมพันธ์กับคู่เจรจาในอนาคต ทางรัฐบาลสหรัฐอเมริกาไม่ได้รอช้า ออกจุดยืนมาชัดเจนว่าจะไม่ขอยุ่งเกี่ยวกับปรานพม่าเด็ดขาด ถ้าสภาพการเมืองภายในพม่ายังไม่ได้เปลี่ยนแปลง คือยังมีนักโทษการเมืองถูกจำขังมากกว่า 2,000 คน และผู้นำฝ่ายค้านนางออง ซาน ซูจี ยังไม่ได้มีส่วนร่วมในกระบวนปรองดองแห่งชาติ สหรัฐอเมริการวมทั้งสหภาพยุโรปก็จะโดดเดี่ยวพม่าอยู่เหมือนเดิม
อาเซียนมีสัมพันธ์ทางการเมืองและเศรษฐกิจที่ดีกับคู่เจรจา มีการประชุมระดับสุดยอดต่างๆ เช่น การประชุมอีเอเอส หรือการประชุมผู้นำสูงสุดเอเชียตะวันออก ในปีนี้มีประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาและรัสเซียเข้าร่วมด้วย ถ้าพม่าเป็นประธานอาเซียน ผู้นำสหรัฐอเมริกาในอนาคตอาจจะไม่เข้ามาร่วมประชุม ทำให้ลดคุณค่าของเวทีอีเอเอส
ผู้นำอาเซียนได้ส่งสัญญาต่อรัฐบาลใหม่พม่าในอาทิตย์ที่แล้วว่า การจะกลับมาเป็นประธานอาเซียน ต้องได้รับความเห็นชอบจากผู้นำสูงสุดอาเซียนเสียก่อน ซึ่งมีหมายกำหนดการจะเข้าประชุมในกรุงจาการ์ตาในวันที่ 7-8พฤษภาคมนี้ แต่ก่อนอื่น ทางรัฐบาลพม่าต้องแสดงความจริงใจบ้างในฐานะสมาชิกอาเซียน คือต้องยอมให้ตัวแทนอาเซียนเข้าไปในพม่าโดยมีรัฐมนตรีต่างประเทศ มาร์ตี้ นาตาเลกาวา ของอินโดนีเซีย จะมีหัวหน้านำทีมไป เพื่อตรวจสอบสถานการณ์ทางการเมืองและความพร้อมของพม่าในการจัดประชุมอาเซียน ปรากฏว่าพม่ายังไม่ได้ตอบรับ
ในปี 2004 ช่วงพม่ายอมจำนนต่อแรงกดดันอาเซียนถอยออกมาจากการเป็นประธานในปีถัดมา ความลับหนึ่งที่รัฐบาลทหารพม่าไม่รู้ในตอนนั้น คือว่าการกลับมาเป็นประธานไม่ได้เป็นได้แบบอัตโนมัติทันที ต้องมีการอนุมัติเสียก่อน อีกอย่างทางพม่าต้องคุยกับทางรัฐบาลลาวที่พร้อมเข้ามาเป็นประธานในปี 2014 ตามหมายกำหนดเดิมเพื่อแลกเปลี่ยนปีที่จะเป็นประธานกัน
ผู้นำอาเซียนเกรงใจพม่ามาก หลังรับเข้ามาเป็นสมาชิกตั้งแต่ปี 1997 พม่ายังไม่เคยยอมทำตามคำเรียกร้องของอาเซียนเลยแม้แต่ครั้งเดียว ทั้งๆ ที่อาเซียนต้องช่วยพูดแทนพม่าในเวทีการเมืองโลกตลอดเวลา 14 ปีที่ผ่านมา ทำให้อาเซียนต้องเสียหน้าหลายครั้งหลายคราว ไม่น่าแปลกใจเลย ขณะนี้สมาชิกอาเซียนบางประเทศเริ่มมีความแข็งกร้าว เช่นสิงคโปร์และมาเลเซีย เรียกร้องให้พม่าแสดงความจริงใจให้ประชาคมโลกได้เห็นอย่างเป็นรูปธรรมว่า มันมีการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดี และรัฐบาลพลเรือนสามารถตัดสินใจในเรื่องนโยบายได้ ไม่ได้เป็นรัฐบาลหุ่นเชิดของนายพลตัน ฉ่วย อย่างที่ทุกคนคิดกัน