ลุ้นเช็ก"พาสปอร์ต"ข้ามทวีปสางปมล่าช้า-ตัดตอนแบล็กลิสต์ | คมชัดลึก

  พล.ต.ต.ปรีชา ธิมามนตรี ผู้บังคับการสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง 2 (ผบก.ตม.2) ซึ่งเปรียบเสมือน "ทวารบาล" ผู้คอยสอดส่องดูแลคนเข้า-ออกประเทศ โดยเฉพาะที่สนามบินสุวรรณภูมิ ต้องทนแบกความรู้สึกน้อยเนื้อต่ำใจต่อข้อกล่าวหา "ความล่าช้า" มองถึงปัญหาและทางออกในเรื่องนี้อย่างไร

 -ปัญหาความล่าช้าในสนามบิน ตม.ถูกมองว่าเป็นต้นเหตุ

 ข้อกล่าวหานี้ฟังแล้วน่าน้อยใจนะ เพราะเจ้าหน้าที่ทุกคนทำงานกันเต็มที่ แต่อย่าลืมว่าในสนามบินสุวรรณภูมิไม่ได้มีเฉพาะตำรวจตรวจคนเข้าเมืองเพียงหน่วยงานเดียวที่เข้าไปเกี่ยวข้องกับผู้โดยสาร ยังมีสายการบิน มีการท่าอากาศยาน ที่ผ่านมาทุกหน่วยงานมีการประสานงานกันเพื่อแก้ปัญหาความล่าช้ามาโดยตลอด ด้วยการประชาสัมพันธ์ให้ผู้โดยสารเช็กอินกับสายการบินก่อนเวลาขึ้นเครื่อง 3 ชั่วโมง เพื่อเผื่อเวลาให้ขั้นตอนอื่น เช่น การตรวจหนังสือเดินทาง และตรวจสอบเรื่องความปลอดภัย ที่ผ่านมาก็ได้รับความร่วมมือที่ดีจากผู้โดยสารเป็นอย่างดีจนปัญหาคลี่คลายได้ในระดับหนึ่ง

 แต่พอช่วงเทศกาลวันหยุด อย่างเมื่อสงกรานต์ที่ผ่านมา ผู้โดยสารหนาแน่นมาก มีผู้โดยสารเดินทางเข้าออกประเทศที่สนามบินสุวรรณภูมิสูงถึง 1.5 แสนคนต่อวัน ขณะที่กำลังของตำรวจตรวจคนเข้าเมืองในสนามบินมีแค่ 1,000 คนเศษ แถมกำลังบางส่วนยังไปช่วยราชการงานด้านอื่นอีกทำให้เหลือกำลังปฏิบัติหน้าที่จริง 900 กว่าคน เมื่อเทียบสัดส่วนระหว่างจำนวนผู้โดยสารกับกำลังพลของเจ้าหน้าที่แล้วเราทำงานกันหนักมาก โดยปัญหาความล่าช้าที่เกิดขึ้นมาจากจำนวนผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นมากทั้งเข้าและออก ประกอบกับเวลาในการขึ้นลงของสายการบินอยู่ในช่วงเวลาเดียวกัน จึงเกิดความแออัดและล่าช้า

 -แก้ปัญหาในช่วงนั้นอย่างไร

 ต้องระดมกำลังเจ้าหน้าที่มาช่วยกันมากเป็นพิเศษ และเพิ่มช่องตรวจมากกว่าช่วงปกติ 40 ช่องตรวจ นอกจากนี้ยังนำกำลังจากฝ่ายสืบสวนอีก 40 คนเข้ามาช่วยอำนวยความสะดวกในการให้ผู้โดยสารเขียนบัตรขาออก (ตม.6) ทำให้เกิดความรวดเร็วขึ้น ทั้งนี้ช่วงสงกรานต์ที่ผ่านมา ผมมองว่าช่วยแก้ปัญหาความล่าช้าได้ผลทีเดียว

 -แนวทางแก้ปัญหาระยะยาว

 ภายในสิ้นปีนี้จะมีการติดตั้งเครื่องตรวจหนังสือเดินทางอัตโนมัติจำนวน 16 เครื่อง เพื่อใช้เป็นช่องตรวจออโต้แชนแนลไว้บริการผู้โดยสารที่เป็นคนไทยโดยเฉพาะ คือต่อไปจะมีการยกเลิกบัตร ตม.6 ผู้โดยสารที่เป็นคนไทยไม่ต้องกรอกบัตรนี้ แต่จะให้ผ่านช่องตรวจหนังสือเดินทางออโต้แชนแนล จะช่วยลดเวลาได้อีกมาก

 อีกแนวทางหนึ่ง กำลังรอการตัดสินใจจากกระทรวงคมนาคม ในการดำเนินการติดตั้งระบบการตรวจข้อมูลผู้โดยสารล่วงหน้า (ADVANCE PASSENGER PROCESSING : APP) ซึ่งเป็นระบบงานที่ใช้ในการตรวจข้อมูลผู้โดยสารก่อนเดินทางเข้า-ออกประเทศไทย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษาความมั่นคงของชาติ โดยระบบจะสามารถเชื่อมโยงข้อมูลผู้โดยสารตั้งแต่เช็กอินครั้งแรก

 อย่างคุณจะเดินทางไปญี่ปุ่น ทันทีที่เข้าเช็กอินที่สนามบินสุวรรณภูมิทางญี่ปุ่นจะสามารถรู้ข้อมูลล่วงหน้าเลยว่าคุณจะเข้าประเทศของเขา คุณมีประวัติหรือคุณสมบัติที่จะเข้าประเทศญี่ปุ่นหรือไม่ ระบบก็จะตอบกลับมา หากคุณขาดคุณสมบัติ หรือเป็นบุคคลตามแบล็กลิสต์ คุณจะถูกยุติการเดินทางตั้งแต่ในสนามบินสุวรรณภูมิเลย เช่นเดียวกันกรณีการเดินทางจากต่างประเทศเข้ามาในไทย จะทำในลักษณะเดียวกัน หากระบบดังกล่าวนำมาใช้แล้วก็จะช่วยลดขั้นตอนต่างๆ ในการตรวจสอบได้มาก

 -เจ้าหน้าที่ ตม.มีพร้อมรับระบบใหม่ๆ เพียงใด

 เราไม่เคยหยุดนิ่งในการพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ของเรา มีการจัดฝึกอบรมอย่างสม่ำเสมอเป็นระยะ มีการนำผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศเข้ามาฝึกอบรมให้แก่เจ้าหน้าที่ของเรา ทั้งจากออสเตรเลีย สหรัฐ และอื่นๆ ซึ่งที่มีความเชี่ยวชาญในงานตรวจคนเข้าเมือง งานด้านความมั่นคง รวมถึงผู้ที่มีความรู้ความสามารถในการตรวจสอบอาชญกรประเภทต่างๆ ให้มาถ่ายทอดความรู้ใหม่ๆ อยู่เสมอ

 เดือนมิถุนายนนี้ ผู้เชี่ยวชาญจากสหรัฐ จะเข้ามาฝึกอบรมให้แก่เจ้าหน้าที่ประจำช่องตรวจ เกี่ยวกับทักษะในการประเมินผู้โดยสาร การจดจำตำหนิรูปพรรณ การตรวจสอบเอกสารต่างๆ รวมถึงหนังสือเดินทาง เนื่องจากปัจจุบันหลายประเทศทั่วโลกมีการระบาดของกลุ่มปลอมแปลงหนังสือเดินทางโดยใช้หนังสือเดินทางจริง แต่นำบุคคลหน้าเหมือนมาสวม หากเจ้าหน้าที่ไม่มีความเชี่ยวชาญจริงๆ จะตรวจสอบคนเหล่านี้ได้ยากมาก นอกจากนี้ จะเน้นเรื่องความชำนาญในระบบต่างๆ ที่ใช้งานอยู่ และเตรียมความพร้อมในการปรับเปลี่ยนไปสู่ระบบใหม่ๆ ที่ทันสมัยมากขึ้น เจ้าหน้าที่ของเราทุกคนมีความสามารถสูงเป็นมาตรฐานอยู่แล้ว

 -ผู้โดยสารอยากเห็นรอยยิ้มจากเจ้าหน้าที่ ตม.

 ต้องทำความเข้าใจก่อนว่า งานตรวจคนเข้าเมืองเป็นงานด้านความมั่นคง แต่คนจำนวนไม่น้อยคิดว่าเป็นงานด้านบริการ การทำงานด้านความมั่นคงนั้นเป็นเรื่องละเอียดอ่อน เพราะมีความปลอดภัยความมั่นคงของประเทศชาติเป็นเดิมพัน เจ้าหน้าที่จึงต้องใช้ความละเอียดอ่อน ความรอบคอบ ความเชี่ยวชาญและชำนาญการพิเศษ ไม่ใช่เอาใครมาทำงานก็ได้

 ตม.ประจำช่องตรวจในสุวรรณภูมิไม่ยิ้ม...ผมถามหน่อยเถอะว่า การตรวจหนังสือเดินทางต่อผู้โดยสาร 1 คน เจ้าหน้าที่ใช้เวลาตรวจไม่เกิน 45 วินาที แต่ใน 45 วินาที นั้นต้องดูว่าหนังสือเดินทางปลอม วีซ่าถูกต้องหรือเปล่า ผู้ถือหนังสือเดินทางเป็นคนเดียวกับหนังสือเดินทางที่แสดงหรือไม่ และที่สำคัญบุคคลคนนั้นมีแบล็กลิสต์ห้ามเข้าหรือห้ามออกนอกประเทศหรือไม่ หรือมีประวัติเป็นอาชญากรเป็นผู้ต้องหาคดีร้ายแรงหรือไม่ คิดดูเถอะชั่วเวลาไม่ถึง 1 นาที เจ้าหน้าที่ต้องตรวจสอบรายละเอียดผู้โดยสารถึงขนาดนี้ จะเอารอยยิ้มมาจากไหน (ฮา)

 -พล.ต.ต.ปรีชา เคยเชี่ยวชาญงานสืบสวน แต่มากำกับงานตรวจสอบคนเข้า-ออกประเทศ คิดว่าผิดที่ผิดทางไหม
 เคยได้ยินคำที่พูดกันมั้ย ตำรวจทำได้ทุกอย่าง ผมก็เป็นเช่นนั้น ผมไม่เคยยึดติดกับตำแหน่ง เมื่อผู้บังคับบัญชาพิจารณาแล้วเห็นว่าผมสมควรอยู่ที่ไหน ให้ทำหน้าที่อะไร ผมก็ต้องทำให้ได้ จากประสบการณ์งานด้านสืบสวนที่ทำมาเกือบทั้งชีวิตรับราชการมันไม่ได้สูญเปล่านะ ทุกวันนี้ผมยังนำมาประยุกต์ใช้กับงานในหน้าที่ของผม รวมทั้งยังมีโอกาสถ่ายทอดประสบการณ์ให้แก่ตำรวจรุ่นใหม่ๆ ผ่านงานด้านการสอนด้วย

 ที่สำคัญ หน้าที่รับผิดชอบของ บก.ตม.2 ไม่ได้มีเฉพาะตรวจหนังสือเดินทางนะ งานด้านการสืบสวนก็มี ตั้งแต่ผมมารับตำแหน่งตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนปีที่แล้วจนถึงปัจจุบัน บก.ตม.2 มีผลงานการจับกุมผู้ต้องหาได้ถึง 341 ราย มีทั้งผู้ต้องหาตามหมายจับ แก๊งปลอมหนังสือเดินทาง แก๊งค้ายาเสพติด และแก๊งอาชกรข้ามชาติ นอกจากนี้ยังผลักดันบุคคลที่ไม่พึงประสงค์ออกนอกประเทศอีก 3,588 ราย