
ปริญญามาขาย
ปรากฏการณ์การซื้อขายใบปริญญา ที่อ้างว่าเป็นมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในภาคอีสานนั้น อาจไม่ใช่เรื่องใหม่ในแวดวงการศึกษาของไทย แต่ด้วยเหตุที่มีการซื้อขายใบปริญญาจำนวนมากนับพันใบ จึงกลายเป็นประเด็นที่กระทรวงศึกษาธิการให้ความใส่ใจตามกระแสสังคม ทั้งที่รู้กันอยู่แล้ว
ซึ่งส่วนใหญ่ดำเนินการโดยเอกชน เพราะไม่เพียงการซื้อขายใบปริญญาอย่างตรงไปตรงมาเท่านั้น หากยังมีรูปแบบอื่นๆ ในการได้ไปซึ่งปริญญาบัตร โดยไม่ต้องลงทุนลงแรงมากนัก ไม่ต้องคร่ำเคร่งในการเรียน การสอบ การวัดผล ขอเพียงให้จ่ายค่าธรรมเนียมการศึกษาครบถ้วนก็เป็นหลักประกันแล้วว่า จบ มีใบปริญญาแน่นอน
ยังไม่ต้องนับรวมมหาวิทยาลัยของรัฐ มหาวิทยาลัยภายใต้การกำกับดูแลของรัฐ รวมทั้งมหาวิทยาลัยราชภัฏซึ่งมีเกือบทุกจังหวัดของประเทศ แต่มหาวิทยาลัยเอกชน ซึ่งมีการรับรองโดยถูกต้องตามกฎหมาย จำนวน 39 แห่ง มีทั้งที่มีมาตรฐานการเรียนการสอนเป็นที่ยอมรับ มีการจัดทำหลักสูตร และผ่านกระบวนการกลั่นกรอง วิพากษ์วิจารณ์ตามขั้นตอนของ สกอ. และมีทั้งที่ตั้งขึ้นมาโดยมีเป้าหมายทางธุรกิจเป็นหลัก มีการโฆษณาชวนเชื่อในลักษณะเรียนง่าย จบเร็ว มีการออกแบบหลักสูตรเรียนระยะสั้น และสามารถเรียนจบได้ปริญญาบัตรพร้อมกัน 2 ใบ ก็มีอยู่ดาษดื่นบนพื้นฐานวิชาการที่ต่ำอย่างยิ่ง
เมื่อครั้งคุณสมบัติของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กำหนดว่าต้องมีวุฒิการศึกษาขั้นต่ำปริญญาตรี ก็มีนักการเมืองบ้านนอกยุคหนึ่ง ไปชุบตัวเองด้วยการไปซื้อปริญญาบัตรปริญญาตรี ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ซึ่งมีสถาบันการศึกษาที่รู้จักกันในชื่อมหาวิทยาลัยห้องแถว แม้กระทั่งวุฒิการศึกษาที่สูงกว่าปริญญาตรี อดีตรัฐมนตรีคนหนึ่งในรัฐบาลนายสมัคร สุนทรเวช ก็ยังมีการตรวจสอบพบว่า ได้ปริญญามาจากมหาวิทยาลัยห้องแถวซึ่งไม่มีการรับรองมาตรฐานการศึกษาในประเทศฟิลิปปินส์ ในแง่ของบุคคลทั่วไปความพยายามที่จะให้มีการเสนอชื่อตัวเอง ให้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์ โดยที่ไม่ได้มีความรู้ ความเชี่ยวชาญในสาขาวิชานั้น ก็เป็นการยกระดับตัวเองที่บางครั้งอาจต้องแลกด้วยเงินและผลประโยชน์ด้วย
เราไม่อาจปฏิเสธว่า ทัศนคติ ค่านิยมของสังคมไทย ยังติดยึดอยู่กับปริญญาบัตรมาก เพียงแต่อาจเปลี่ยนแปลงไปบ้างในแง่การยอมรับของสถาบัน เช่น ในยุคที่สถาบันอุดมศึกษาไม่เฟื่องฟูมากนัก คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก็นับเป็นสัญลักษณ์ของคนที่เรียนและจบออกไปทำงานและอาจมีโอกาสมากกว่าคนที่จบจากสถาบันอื่นๆ แต่ปัจจุบันค่านิยมนั้นลดน้อยลงไป ความเป็นคณะนิเทศศาสตร์อันเป็นที่ยอมรับ อาจเป็นความโดดเด่นในเรื่องการแสดง การสื่อสารการตลาด ซึ่งมีมหาวิทยาลัยเอกชนบางแห่งมีชื่อในด้านนี้ อย่างไรก็ตามในสังคมใหญ่ใบปริญญาก็ยังเป็นเครื่องมือแลกเปลี่ยนโอกาสในการเข้าทำงาน โอกาสต่างๆ ในทางสังคมที่มากกว่าคนอื่น กระดาษแผ่นเดียว จึงยังมีมูลค่าทางธุรกิจที่ซื้อขาย แลกเปลี่ยนได้



