ข่าว

คน(ที่ไม่น่า)ตายในโลกของตำรวจ

คน(ที่ไม่น่า)ตายในโลกของตำรวจ

20 เม.ย. 2554

การวิสามัญฆาตกรรมและความไร้ประสิทธิภาพในการทำงานช่วยเหลือแพทย์หญิงซึ่งเป็นตัวประกันที่ปรากฏบนสื่อสาธารณะและเป็นที่สนใจของสังคมไทยในเวลานี้ ทำให้ดิฉันนึกถึงเรื่องราวในห้วงเวลาที่ทำการศึกษาวิจัยอยู่ในพื้นที่ภาคสนามเพื่ออธิบายวัฒนธรรมการทำงานของตำรวจในบริบท

 เรื่องราวของจ่าพัน ตำรวจชั้นประทวนชุดปราบปรามยาเสพติดผู้มีความตั้งใจ มุ่งมั่นกระตือรือร้นในการทำงานจนผู้บังคับบัญชาเรียกใช้งานทุกครั้ง นอกจากเขาจะไม่เคยปริปากบ่นแล้ว จ่าพันยังเกาะติดกับงานชนิดที่เรียกว่ากัดไม่ปล่อย เขาต่องาน (สืบสวน ติดตาม จับกุม) อย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อยไม่เคยตั้งคำถามต่อผู้บังคับบัญชาเรื่องผลตอบแทนหรือเวลาพักที่เขาควรจะได้รับจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ชีวิตของจ่าพันมีเพียงงานปราบปรามยาเสพติด เพื่อนร่วมงานกลุ่มเล็กๆ และนายที่รู้ใจ นายผู้ที่ไม่มีอำนาจในการให้รางวัลใดๆ แก่จ่าพันนอกเหนือจากความสนิทสนม ใกล้ชิดและกำลังใจ...สิ่งตอบแทนเพียงเท่านี้แต่กลับส่งผลให้จ่าพันทำงานอย่างทุ่มเทสุดตัวทุกครั้งเต็มกำลังกาย กำลังใจ และความสามารถเท่าที่จ่าตำรวจคนหนึ่งพึงทำได้ และในที่สุดในขณะที่ชุดปฏิบัติการยาเสพติดเล็กๆ กลุ่มนี้ล้อมและพยายามบุกเข้าจับกุมผู้ค้ายาเสพติดรายใหญ่ผู้ทรงอิทธิพลและมีผู้มีอำนาจให้การสนับสนุนอยู่เบื้องหลัง ความมุ่งมั่นรีบร้อนที่จะปิดงานชิ้นใหญ่เพื่อให้นายของตนเองได้หน้าได้ผลงานกับเขาบ้าง กลับทำให้จ่าพันพลาด เขาถูกยิง ในขณะที่บุกเข้าไปหมายจับกุมผู้ต้องสงสัย ในที่สุด คนร้ายถูกตำรวจวิสามัญฆาตกรรม...เรื่องราวของคนร้ายที่ถูกวิสามัญฯ ภายหลังบังอาจยิงตำรวจชุดปราบยาเสพติดดังกระหึ่มทั่ววงการ...ยาเสพติดชะลอการแพร่ระบาดอยู่ระยะเวลาหนึ่ง แล้วทุกอย่างก็กลับเข้าสู่ภาวะปกติ ทุกคนลืมเรื่องราวที่เกิดขึ้น....ไม่มีการเรียนรู้ ปรับปรุง หรือพัฒนา

 เรื่องราวของดาบตำรวจสมเดช ผู้มุ่งมั่นในการทำงานสืบสวนและปราบปรามยาเสพติด คืนวันหนึ่งเขาออกปฏิบัติงานร่วมกับเพื่อนตำรวจเข้าล้อมสกัดจับกุมคนร้ายผู้ต้องสงสัยค้ายาเสพติดแต่กลับถูกเพื่อนตำรวจด้วยกันยิงถล่มโดยมีระยะห่างเพียงข้ามฟากถนนด้วยสาเหตุยิงพลาดเนื่องจากคิดว่าเป็นฝ่ายตรงข้าม ในที่สุดดาบสมเดชเสียชีวิตทิ้งลูกเล็กไว้ให้ภรรยาเลี้ยง...ทุกคนรู้สึกสะเทือนใจกับเรื่องราวที่เกิดขึ้น แต่แล้วทุกอย่างก็ผ่านไป ทุกคนลืมเรื่องราวที่เกิดขึ้น...ไม่มีการเรียนรู้ ปรับปรุง หรือพัฒนา

 เรื่องราวมากมายแต่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า ไม่แตกต่างจากเรื่องราวของตำรวจจราจรที่ต้องจบชีวิตลงจากการถูกจ้วงแทงไม่ยั้งของฆาตกรผู้เสพยาเสพติดเพียงเพราะระบบเครือข่ายการติดต่อสื่อสารที่ไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอ หรือเพียงเพราะเขาไม่ได้รับการฝึกฝนยุทธวิธีในการป้องกันตัวและต่อสู้กับคนร้ายอย่างตื่นตัวตลอดเวลาในขณะปฏิบัติหน้าที่ เช่นเดียวกับเหล่าบรรดาตำรวจผู้มุ่งมั่นที่จะหยุดรถของคนร้ายโดยขาดประสบการณ์เชิงยุทธวิธีเช่นเดียวกันจนกระทั่งเกิดความสูญเสียอย่างมากมายและในที่สุดเขากลับกลายเป็นผู้ที่ต้องถูกดำเนินการสอบสวนวินัย จะมีใครสักกี่คนที่ ตั้งคำถามว่า สำนักงานตำรวจแห่งชาติได้ทำอะไรในเชิงการพัฒนาระบบที่เป็นอยู่เพื่อไม่ให้เกิดเหตุการณ์เช่นนี้ซ้ำซาก การฝึกยุทธวิธีตำรวจเป็นอย่างไร การจัดสรรงบประมาณเป็นอย่างไร มีการฝึกทบทวนมากน้อยอย่างไร แต่ละสภ.มีสถานที่ที่ตำรวจใช้เป็นพื้นที่สำหรับการฝึกยุทธวิธีหรือไม่อย่างไร เท่าที่สังเกตเห็นพื้นที่ของแต่ละสภ. เต็มไปด้วยขยะที่ดูเหมือนจะไม่มีความหมายกับคนทั่วไปแต่มีความหมายกับตำรวจอย่างเช่น สถานที่เก็บรถจักรยานยนต์ของกลางที่เก็บไว้นานแรมปี คลังน้ำมันไบโอดีเซลร้างที่มีอุปกรณ์ต่างๆ ที่เคยสร้างภาพหรูหราฉาบฉวยสนองนโยบายตามที่นายสั่งมา (แม้ว่าจะไม่เห็นด้วย) มีนายตำรวจสักกี่คนที่ห่วงใยสวัสดิภาพของผู้ใต้บังคับบัญชา โดยเฉพาะอย่างยิ่งสวัสดิภาพที่เกิดขึ้นจากการตั้งอกตั้งใจอย่างเต็มที่ในการปฏิบัติงาน

 นอกเหนือจากการตั้งคณะกรรมการสอบวินัยเหล่าบรรดาตำรวจที่พยายามหยุดความบ้าระห่ำของโจรร้ายแล้วนั้น ผู้บริหารตำรวจควรจะต้องถูกสอบวินัยในฐานะละเลยต่อการสนับสนุน ควบคุม กำกับให้ตำรวจในบังคับบัญชาของตนเองให้มีศักยภาพอย่างเต็มที่ด้านยุทธวิธีในการทำงานจนเกิดความพร้อมชนิดที่ฝังเข้าไปอยู่ในสายเลือดหรือไม่? ผู้คนที่ไม่น่าตายกลับต้องตายเกิดขึ้นเพราะอะไร?...โปรดทบทวน

 ปนัดดา ชำนาญสุข