ความเชื่อ แรงศรัทธา ตลอดสายน้ำ "แม่โขง"... แม่น้ำสายศักดิ์สิทธิ์ | คมชัดลึก

โค้งแม่น้ำล้านช้างที่ภูเขาสูง 3,000 เมตรเหนือน้ำทะเล ดูเหมือนไหลอย่างเอื่อยเฉื่อย แต่หลอกตา เพราะจริงๆ แล้วเชี่ยวมาก
เวลาผ่านโค้งหนึ่งเลี้ยว อ้อมไปอีกโค้งหนึ่ง และไปลงที่สันเขาที่สวยงาม เป็นสันเขาที่เขียวชะอุ่ม แต่ที่น่ากลัวคือ ความแรงของสายน้ำล้านช้างลงไปกระทบหินผาสองข้างทาง จนกระทั่งใช้เป็นการขนส่งทำไม่ได้ แม้จะมีการเพาะปลูกอยู่สองฝั่ง มองจากที่สูงเห็นความงามธรรมชาติของแม่น้ำล้านช้าง แต่พอลงไปถึงใกล้ๆ เอามือไปสัมผัสจะรู้เลยว่าเชี่ยวกรากเหลือเกิน เหมือนกับสิ่งที่มองกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริงเป็นคนละเรื่องเดียวกัน
ในแง่ของธารน้ำเช่นเดียวกัน อย่าเพิ่งเชื่อในสิ่งที่เห็น โดยเฉพาะเห็นจากที่สูง เห็นจากที่ไกล ต้องลงไปสัมผัส สัมผัสในที่นี้แปลว่า สัมผัสกับผู้คน สัมผัสกับความรู้สึกจริงๆ เท่านั้น อย่ามองเพียงว่านี่คือ สายน้ำธรรมดา เพราะว่าไม่ธรรมดา ทุกชีวิตที่อยู่สองข้างฝั่งแม่น้ำล้านช้าง แม่น้ำโขง มีลึกกว่าที่คุณคิดจริงๆ
 ไม่น่าเชื่อนี่เป็นกงล้อแห่งวัดที่แชงกรี-ลาแห่งนี้ วัดทรงจ้างหลินสื่อ ถ้าใครเคยไปที่สวนโมกข์ โรงมหรสพวิญญาณของท่านพุทธทาส จะเห็นกงล้อแบบเดียวกันนี้เหมือนกัน ที่ท่านพุทธทาสเรียกว่าเป็น ปัจติจา สมุดตะปะ เป็นกงจักรแห่งชีวิตทุกอย่างที่ท่านพุทธทาสสอนเอาไว้ว่า ผล มาจาก เหตุ ที่มีเพราะมันมี ที่ไม่มีเพราะไม่มี
ทุกอย่างเป็นไปตามกฎของธรรมชาติ สิ่งที่เกิดเพราะ มีเหตุ มีปัจจัย
ถ้ามนุษย์รู้ว่า ต้องการคำตอบต่อคำถาม ต้องเริ่มถามว่า เหตุมาจากที่ไหน
กงล้อนี้จะบอก จะเคลื่อนไปตามหลักกติกา ตามหลักวิทยาศาสตร์ ไม่มีอะไรนอกเหนือจากความจริงสัจธรรมของชีวิต
 ใครที่มาวัดที่ทิเบตจะต้องมาหมุนล้อ นี่คือที่เก็บพระไตรปิฎกของพุทธศาสนาของทิเบต ถือว่า การหมุน 1 รอบ เท่ากับเป็นการสวดมนต์ภาวนาไปด้วย แล้วก็จะร้องว่า อูม...มณีองค์ เป็นการให้พร เป็นการสวดมนต์ขอให้มีความสุขความสมบูรณ์ในชีวิตสำหรับตนเองและผู้อื่น
 สะพานแขวนบนแม่น้ำล้านช้างที่นี่ชื่อว่า ฉาวหยาง เป็นจุดเริ่มต้นของการจารึกแสวงบุญของชาวบ้านที่นี่ แม่น้ำล้านช้างต้นน้ำแม่น้ำโขงมีตำนาน มีความพิศวงที่น่าตื่นตาตื่นใจมาก การจารึกแสวงบุญของคนท้องถิ่นที่นี่ต้องเดินข้ามเขาที่มียอดหิมะตลอดทั้งปี เป็นยอดเขาสูงที่สุดของยูหนาน
การจารึกแสวงบุญจะต้องทำอย่างน้อยครั้งหนึ่งในชีวิต ฉะนั้นต้นน้ำแม่โขงหรือว่าล้านช้าง และตรงสะพานแขวนนี้คือ จุดเริ่มต้นของการเดินข้ามเขาที่ภาษาทิเบตเรียกว่า โคระ คือ การจารึกแสวงบุญข้ามเขาที่แบ่งแม่น้ำโขง ซึ่งคือล้านช้างข้ามเขาไปอีกลูกหนึ่ง ซึ่งเป็นต้นน้ำของแม่น้ำสาละวิน ที่นี่เรียก แม่น้ำนูน
 เชื่อว่าสาเหตุของคนที่ต้องการแสวงบุญ เพราะต้องการไปสวรรค์ ต้องสะสมความดี คือกลับไปสู่ธรรมชาติ ไปหาสิ่งที่เหนือกว่าในธรรมชาติ เพื่อที่จะชำระล้าง
 มนุษย์ทุกคนรู้ว่าตัวเองได้ทำอะไรผิดที่จะต้องแก้ไข แต่ไม่กล้าไปบอกใคร จะต้องสารภาพกับสิ่งที่เชื่อว่า เหนือกว่าตัวเอง และสามารถที่จะให้อภัย รับรู้ว่า ตัวเองได้ทำอะไรผิด มีกิเลส มีความต้องการที่ไม่ควรจะมี
 คนที่มาแสวงบุญจะต้องเปิดความรู้สึก การต้องเดินฟันฝ่าอุปสรรค เท่ากับเป็นการบอกแล้วว่า นี่คือ การลงโทษตัวเพื่อล้างบาป สร้างสิ่งชั่วร้ายออกจากตัวเอง สร้างความบริสุทธิ์อีกครั้ง  
 ชาวบ้านท้องถิ่นที่มีความศรัทธาแก่กล้า จะมาสวดมนต์ภาวนา ถ้าเป็นชาวทิเบตจะใช้วิธีขอพรภาวนาด้วยการนอนทาบบนพื้น ให้ 5 ส่วนของร่างกายแตะบนพื้น เพื่อขอพรจากเทพเทวดา ซึ่งเชื่อว่า เป็นผู้กำหนดปกป้องธรรมชาติที่มนุษย์สุดจะจินตนาการได้
 ดินแดนศักดิ์สิทธิ์ที่การจารึกแสวงบุญจะเริ่มต้นตรงจุดนี้
 บางคนใช้เวลาถึง 2 สัปดาห์ เพื่อที่จะให้มีความรู้สึกว่า มาชำระบาป มาขอพรจากเทพเทวดา นี่คือต้นทางของแม่น้ำอย่างน้อย 3 สาย คือ แยงซีเกียง แม่โขง สาละวิน 
 บนเส้นทางชีวิตคนข่าว เมื่อกล่าวถึงแม่โขง ก็หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะนึกถึงการขัดแย้ง ไม่ว่าจะเป็นการลุกฮือของชาวทิเบตต่อส่วนกลางของจีน การปฏิวัติวัฒนธรรมที่ผู้คนล้มตายเป็นล้านๆ คน เพื่อจะสังเวยการต่อสู้เพื่ออำนาจทางการเมืองของ เหมา เจ๋อ ตุง สงครามอินโดจีน สงครามเวียดนาม การสู้รบของทหารอเมริกันกับชาวเวียดนาม โศกนาฏกรรมในยุคเขมรแดงที่มีคนล้มตายเป็นล้านๆ คน
 "ผมเคยเห็นดวงจันทร์เต็มดวงที่ริมน้ำโขงที่หนองคาย คิดไม่ถึงว่า ดวงจันทร์เต็มดวงแม่น้ำล้านช้างจะมีอารมณ์คนละแบบ เพราะที่นี่ มีวัดเขาสูง ดวงจันทร์ลอยอยู่เหนือเขา ข้างล่างนั้น ช่วงกลางวันมีอารมณ์ของแม่น้ำล้านช้างที่เชี่ยวกราดและยพศ แต่มองออกไปแม่น้ำล้านช้าง ดวงจันทร์เต็มดวงคืนนี้ที่ทิเบตกลับดูเหมือนว่า ตอนกลางคืนความดุดันของแม่น้ำล้านช้างเบาบางลง"
  เมืองชางตู หรือ ชางโด ของทิเบต ตั้งอยู่ไม่ห่างไกลจากที่ 3 แม่น้ำใหญ่มาบรรจบกัน แม่น้ำล้านช้างต้นน้ำแม่โขงแม่น้ำแยงซีเกียงและแม่น้ำสาละวินล้วนแต่มีต้นทางอยู่ใกล้ๆ
 วัดที่มานี้ เป็นวัดดังและใหญ่ของทิเบต มีพระถึง 5,000 รูปในบางจังหวะ เป็นวัดที่ชาวบ้านถือว่า ศักดิ์สิทธิ์และมาขอพรทุกวัน เป็นที่ตั้งของประเพณีวชิรญาณพุทธศาสนาสายทิเบตที่เคร่งครัดเอาจริงเอาจังอย่างยิ่ง
 คนที่มาขอพรที่นี่ มาขอพรทุกประเภท ขอพรให้เรียนหนังสือเก่ง ขอพรแก้ปัญหาภายในครอบครัว ขอพรให้พ้นภัยพิบัติต่างๆ และพรแต่ละข้อที่ขอนั้นจะมุ่งมั่นมาก แต่ละพรอาจจะต้องไหว้ถึงแสนครั้ง เพื่อแสดงถึงความมุ่งมั่นของคนที่ขอพร ไม่ได้มาเพียงพูดปากเปล่าแล้วจะได้สิ่งนั้นไปง่ายๆ
 ผู้รู้เรื่องนี้ดีบอกว่า “พร” นั้น พระเจ้าจะเลือกให้ ต้องเป็นพรที่มีเหตุมีผล ต้องทำความดีถึงจะได้ดี 
 "ผมภาวนาว่าสันติจะเกิดขึ้นต่อสังคมไทย ไม่ว่าเราจะมองจากแง่มุมไหนปัญหาสังคมไทยจะย้อนกลับมาที่จุดหมายปลายทางร่วมกัน นั่นคือ การหาทางออกที่จะไปสู่ธรรมชาติแห่งความเข้าใจซึ่งกันและกัน มองความแตกแยกของความคิดว่า เป็นกระบวนการปกติของธรรมชาติ"  
 ท้ายที่สุดของจุดมุ่งหมาย ว่าไม่ว่าความแตกแยกสองฝั่งแม่น้ำโขงจะมีอะไร ในท้ายที่สุดในใจคือ ดวงเดียวกัน

------------------------- 
     สารคดีพิเศษ ช่อง 9 ซึ่ง สุทธิชัย หยุ่น นำทีมตะลุยภูเขาหิมะตามหาต้นแม่น้ำโขง 
     ชมย้อนหลังได้ที่  http://www.mekongstory.com