อานันท์เสนอยุบราชการท้องถิ่นโละกำนัน-ผญบ. | คมชัดลึก

 (18เม.ย.) ที่บ้านพิษณุโลก นายอานันท์ ปันยารชุน ประธานคณะกรรมการปฏิรูป แถลงข้อเสนอการปฏิรูปประเทศ เป็นครั้งที่ 2 ว่า ให้ยกเลิกการบริหารราชการส่วนภูมิภาคลงทั้งหมด โอนอำนาจบริหารจัดการทรัพยากร เศรษฐกิจ สังคมและการเมืองท้องถิ่นให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น(อปท.) ให้เป็นผู้จัดการเกี่ยวกับที่ดิน ป่า น้ำ เป็นผู้บริหารโรงเรียนและวิทยาลัยท้องถิ่น วางแผนพัฒนาในท้องถิ่น กำหนดอัตราภาษีบางประเภทในท้องถิ่นของตนเองได้ ออกกฎเกณฑ์และมีตำรวจของตนเองดูแลรักษาความสงบเรียบร้อยและบังคับใช้กฎเกณฑ์เหล่านั้น และมีระบบราชการของตนเอง เป็นต้น ขณะเดียวกันให้สร้างกระบวนการทางการเมืองที่เปิดให้ประชาชนท้องถิ่นมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการอย่างเป็นรูปธรรม โดยตั้งกรรมการประชาสังคมท้องถิ่นทุกระดับ มีบทบาทให้คำแนะและตรวจสอบโครงการที่อปท.เสนอ แม้ไม่มีอำนาจเท่าสภาท้องถิ่นในการยับยั้งโครงการแต่อาจมีมติบังคับให้นำประเด็นที่ขัดแย้งไปสู่การลงประชามติได้

 นายอานันท์ กล่าวว่า ส่วนรัฐบาลกลางมีภาระหน้าที่รับผิดชอบในกิจการระดับชาติ เช่น การป้องกันประเทศ จัดเก็บภาษี แต่ไม่มีอำนาจแต่งตั้งถอนถอนผู้บริหารหรือพนักงานอปท. พร้อมกันนี้ต้องปฏิรูประบบการคลังและบริหารบุคลากรท้องถิ่น ทำให้แต่ละท้องถิ่นมีรายได้เพิ่มจากส่วนแบ่งภาษีมูลค่าเพิ่ม อำนาจการจัดเก็บภาษีบางประเภท

 ผู้สื่อข่าวถามถึงความพร้อมของท้องถิ่นที่จะรับโอนอำนาจจากส่วนกลาง นายอานันท์ กล่าวว่า สังคมไทยมักจะมองว่าคนในชนบทไม่พร้อม เป็นข้ออ้างของนักการเมืองในอดีต สมัยก่อนจะมีประชาธิปไตยก็บอกว่าประชาชนเรายังไม่พร้อม แต่พอคนมีการศึกษาแล้วก็บอกว่ายังกระจายอำนาจไม่ได้ เพราะยังไม่พร้อม ถามว่าใครเป็นผู้กำหนดว่าพร้อมหรือไม่ ประชาชนอาจจะบอกว่าส่วนกลางถือดีอะไรมาบอกว่าเขาไม่พร้อม ฉะนั้นต้องเริ่มให้ประชาชนได้เรียนรู้ถูกผิดด้วยตัวเอง เหมือนตอนที่เด็กเกิดใหม่ก็ไม่มีความพร้อม บอกไม่ได้ว่าจะเดินได้เมื่อไหร่ แต่เมื่อได้เรียนรู้ ได้ลองทำผิดทำถูกดูก็สามารถทำได้

 “คณะกรรมการฯไม่มีอำนาจที่จะกำหนดให้รัฐบาลหรือรัฐสภาต้องทำภายใน 1-2 ปี แต่ต้องการให้สังคมได้รับรู้และเกิดเป็นกระแสผลักดันให้รัฐบาลหรือพรรคการเมืองใดที่เข้ามาปกครองประเทศต้องทำเร็วขึ้นกว่าที่ควรจะเป็น” นายอานันท์ กล่าว

 นายพงศ์โพยม วาศภูติ อดีตปลัดกระทรวงมหาดไทย และกรรมการปฏิรูป กล่าวว่า ตามข้อเสนอของคณะกรรมการปฏิรูปแล้วหน่วยงานราชการต้องยุบเลิกหรือถ้ายังมีก็ต้องปรับบทบาท อย่างกรมพัฒนาชุมชน หรือกรมส่งเสริมการเกษตรต้องเลิกสั่งให้ชาวบ้านปลูกพืชอะไร ให้ประชาชนกำหนดเอง ขณะที่กำนัน ผู้ใหญ่บ้านจะไม่เหลืองานให้ทำ เพราะภารกิจทั้งหมดจะไปอยู่ที่อปท. อาจจะปรับบทบาทไปทำงานด้านการดูแลความสงบหรือเป็นผู้ช่วยตำรวจ ก็ทำได้ แต่ถ้ารัฐบาลเห็นว่าไม่มีความจำเป็นก็ให้ยกเลิกได้ ส่วนกลางต้องเลิกทำตัวแบบ “คุณพ่อรู้ดี” เลิกสั่งการชาวบ้านได้แล้วเพราะเป็นการทำให้ประชาชนอ่อนแอ เหมือนการเลี้ยงลูกถ้าอุ้มตลอด 10 ขวบก็เดินไม่ได้ ต้องปล่อยให้เดินเองบ้าง