ทต.ห้างฉัตร ชวนชมช้างแสนรู้ "ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย"ควาญมือใหม่หัดขี่ | คมชัดลึก

 แต่ปัจจุบันการใช้แรงงานช้างดูจะลดความสำคัญลงไปมากตั้งแต่การเข้ามาของเครื่องจักรขนาดใหญ่ การใช้แรงงานช้างจริงๆ จึงจำกัดอยู่เพียงไม่กี่อย่าง เช่น การชักลากไม้ยางทางภาคใต้ หรือที่พบบ่อยๆ คือ การแสดงมอบรอยยิ้มให้แก่นักท่องเที่ยวตามปางช้างต่างๆ

 ทว่า ที่น่าสลดสังเวชใจอย่างที่สุด คือ การนำช้างมาเร่ "ขอทาน" ด้วยการให้คนกรุง หรือตามเมืองใหญ่ซื้อกล้วยซื้ออ้อยต่อชีวิตช้าง แต่กลับสร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำให้นายทุนที่อยู่เบื้องหลัง แต่กลับไม่มีหน่วยงานไหนเข้ามารับเป็นเจ้าภาพแก้ปัญหาอย่างจริงจัง

 ด้วยเหตุนี้ สถาบันคชบาลแห่งชาติในพระอุปถัมภ์ฯ หรือ "ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย" อยู่ในพื้นที่ของ เทศบาลตำบลห้างฉัตร อ.ห้างฉัตร จ.ลำปาง จึงได้รับการจัดตั้งขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในโอกาสทรงเจริญพระชนมายุ 36 พรรษา

 จุดประสงค์หลักอีกประการ คือ การจัดหาที่อยู่อาศัยเพื่อทำการอนุรักษ์ช้างไทยให้ยั่งยืนและเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เคยมีพระราชดำรัสว่า

 "ฉันชอบช้างมากที่สุด ช้างทำอะไรได้หลายอย่าง มีนิยาย และเรื่องต่างๆ ที่เกี่ยวกับช้างมากมายในหนังสือที่เคยอ่าน สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ เป็นองค์แรกที่คิดว่า ช้างเป็นสัญลักษณ์ของฉัน"

 พระราชดำรัสแฝงไว้ด้วยพระอารมณ์ขันของพระองค์เรียกรอยยิ้มจากพสกนิกรอย่างเราๆ ได้เป็นอย่างดี และแนวคิดในการอนุรักษ์ช้างไทยก็หยั่งรากลึกในศูนย์อนุรักษ์ช้างไทยมานับตั้งแต่นั้น

 ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทยนอกจากจะเป็นแหล่งที่อยู่อาศัย ท่ามกลางธรรมชาติที่สวยงามสมบูรณ์ยิ่งแล้ว ยังเป็นศูนย์ฝึกช้างที่ครบวงจร ทั้งการฝึกชักลากไม้ ซึ่งเป็นงานหลักของช้างในสมัยโบราณ ตลอดจนฝึกการแสดง และฝึกพาเที่ยว ซึ่งล้วนเป็นการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ทั้งสิ้น

 ที่ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทยแห่งนี้จะมีการแสดงของ "ช้างแสนรู้" ทุกวัน โดยการแสดงจะเริ่มจากควาญช้างนำช้างชักแถวไปอาบน้ำ แล้วเดินไปยังลานแสดง ซึ่งจะมีการแสดงการชักลากไม้ และเรียงขอนไม้อย่างเป็นระเบียบ รวมทั้งช้างเตะฟุตบอล ช้างจิตรกร ช้างนักดนตรี ฯลฯ

 ตลอดการแสดงของช้างจะมีทีมพากย์คอยให้ความรู้สลับกันทั้งภาษาไทย และภาษาอังกฤษ โดยการแสดงจะมีทุกวัน วันละ 3 รอบ เวลา 10.00 น. 11.00 น. และ 13.30 น.

 นอกจากนี้ ใครที่นิยมท่องไพรบนหลังช้าง ยังสามารถนั่งช้างชมธรรมชาติภายในศูนย์อนุรักษ์ช้างไทยที่มีเนื้อที่กว่า 700 ไร่ได้อีกด้วย

 เทศบาลตำบลห้างฉัตร มีกิจกรรมสำหรับนักท่องเที่ยวต่างประเทศ โดยเฉพาะชาวญี่ปุ่นให้ความสนใจเป็นอย่างมาก คือ การฝึกเป็น "ควาญช้างมือใหม่" ซึ่งทางศูนย์จะมีบริการโฮมสเตย์ให้นักท่องเที่ยวได้เข้าไปกินนอนไปฝึกเป็นควาญช้างเพื่อเรียนรู้และสัมผัสกับวิถีชีวิตควาญช้าง

 กิจกรรมการฝึกประจำวันจะเริ่มตั้งแต่การนำช้างออกจากป่าเพื่อนำมาฝึกการขี่ช้างขั้นพื้นฐาน จากนั้นจะเป็นการฝึกใช้คำสั่งกับช้าง ตลอดจนพูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับควาญช้าง ตกเย็นก็จะนำช้างไปผูกไว้ในป่าร่วมกับควาญช้าง

 เหน็ดเหนื่อยจากการฝึกเสร็จแล้วก็จะถึงเวลาของมื้อเย็นแบบ "ขันโตก" ด้วยเมนูอาหารพื้นเมือง เคล้ากับเสียงสะล้อซอซึง ที่บรรเลงโดยควาญช้าง ซึ่งแปลงร่างมาเป็นนักสะล้อซอซึงชั่วคราว

 ที่น่าสนุกและท้าทายอย่างมากก็คือ เมื่อจบหลักสูตรแล้ว ควาญช้างมือใหม่จะได้รับประกาศนียบัตรการันตีความสามารถ รวมทั้งยังมีโอกาสได้แสดงการบังคับช้างต่อหน้าผู้ชมจริงๆ อีกด้วย

"กิตตินันท์ รอดสุพรรณ"
[email protected]