เฝ้าระวังโรคแบบบ้านๆผ่านเอสเอ็มเอสเชื่อมต่อแผนที่กูเกิลระบุพื้นที่ระบาด | คมชัดลึก

 โรคระบาดก็ต้องเฝ้าระวังภัยไม่ต่างไปจากภัยธรรมชาติอื่น ซึ่งประเทศไทยมีบทเรียนมาแล้วจากกรณีไข้หวัดนก เอช 5 เอ็น 1 ที่ส่งผลให้คนไทยหลายสิบคนเสียชีวิต และยังมีผู้ป่วยจากการติดเชื้ออีกหลายร้อยราย

 หนึ่งในผู้รับภารกิจเฝ้าระวังโรคชุมชนคือ เจ้าหน้าที่สาธารณสุข ซึ่งต้องหูไวตาไวและรายงานเหตุการณ์ให้สถานพยาบาลใกล้เคียงทั้งขนาดเล็กและขนาดใหญ่ รวมถึงผู้ใหญ่ในกระทรวงสาธารณสุขรับรู้ได้เร็ว เพื่อนำไปสู่ความช่วยเหลือที่ทันท่วงทีเช่นกัน

 ไกลก้อง ไวทยการ รองผู้อำนวยการสถาบันเชนจ์ฟิวชั่น มองว่า เครื่องมือช่วยเฝ้าระวังโรคระบาดที่ใกล้ตัวที่สุดคือ "โทรศัพท์มือถือ" ซึ่งสามารถกระจายข่าวได้รวดเร็วผ่านข้อความเอสเอ็มเอส จึงร่วมมือกับพันธมิตรหลายองค์กรพัฒนาต้นแบบระบบการส่งข้อความสั้นใช้งานร่วมกับแผนที่กูเกิล เพื่อเป็นผู้ช่วยเจ้าหน้าที่สาธารณสุขเฝ้าระวังการระบาดของโรคต่างๆ

 ผู้พัฒนาระบบ กล่าวว่า ระบบส่งข้อความสั้นช่วยให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุขรายงานข้อมูลการระบาดของโรคได้สะดวกยิ่งขึ้น ด้วยการส่งข้อมูลครั้งเดียวแต่กระจายไปทั่วทุกองค์กรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลดขั้นตอนการทำงานหรือการแจ้งข่าวแบบเดิมที่ซับซ้อน

 เจ้าหน้าที่ซึ่งผ่านการฝึกอบรมกับโครงการ สามารถรายงานสถานการณ์ โดยพิมพ์ข้อความหรือรหัสของโรคที่มีการระบาดตามที่ตกลงกัน แล้วส่งไปยังเบอร์ 1677 ซึ่งดีแทค ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่เปิดขึ้นมารองรับการใช้งานเฝ้าระวังโรคระบาดโดยเฉพาะ พร้อมกับเชื่อมต่อเข้ากับแผนที่กูเกิลเพื่อระบุพิกัดที่เกิดการระบาดของโรค เพื่อให้ทุกคนที่อยู่ในเครือข่ายรับทราบ และหาทางช่วยเหลือ รวมถึงเฝ้าระวังการระบาดของโรคในพื้นที่ของตนต่อไป

 ทีมงานได้พัฒนาระบบต้นแบบและนำร่องใช้งานใน จ.มุกดาหาร และเชียงราย โดยมีสมาชิกที่ผ่านการฝึกอบรมการใช้งานจากมุกดาหาร 120 คน และเชียงราย 500 คน เพื่อทำหน้าที่รายงานผลผ่านการพิมพ์ข้อความส่งมาที่เบอร์ 1677 ก่อนส่งต่อไปยังกูเกิลเพื่อระบุพิกัดพื้นที่เกิดเหตุให้ทราบโดยทั่วกัน

 “ระบบรายงานโรคระบาดผ่านมือถือ สามารถทำงานได้บนมือถือทุกระบบ ทั้งยังสามารถใช้แจ้งเตือนเหตุภัยพิบัติอื่นๆ ได้ด้วยผ่านการพิมพ์ข้อความส่งเข้าระบบโดยตรง ซึ่งอนาคตจะมีการพัฒนาให้มีการรายงานผลข้อมูลทางการเกษตรในเบอร์เดียวกัน เพื่อความสะดวกในการรับข่าวสารทางเดียวจบ” ไกลก้อง  กล่าว

 ในปี 2554 ทีมวิจัยมีแผนขยายผลการใช้งานระบบส่งข้อความเฝ้าระวังโรคในจังหวัดใกล้เคียง เพื่อกระตุ้นให้คนในพื้นที่เข้ามามีส่วนร่วมในการช่วยกันเฝ้าระวังโรค และช่วยเหลือตัวเองได้ในระดับต้น ก่อนที่ความช่วยเหลือจากหน่วยงานของรัฐจะเดินทางไปถึง ก่อนที่จะขยายผลสู่หน่วยงานสาธารณสุขทั่วประเทศไทยในอนาคต

 โครงการระบบการเฝ้าระวังโรคระบาดผ่านระบบการส่งข้อความสั้น หรือชื่อเต็มว่า SMS and Google Map เริ่มขึ้นเมื่อปี 2552 โดยสำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับคณะอนุกรรมการสนับสนุนป้องกัน ควบคุม และการแก้ปัญหาการแพร่ระบาด ของไข้หวัดสายพันธุ์ใหม่ 2009 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ โครงการทำดีทุกวันจากดีแทค องค์กร InSTEDD มูลนิธิกูเกิล สหรัฐอเมริกา และบริษัท โอเพ่นดรีม จำกัด จากประเทศไทย

 เป็นที่น่ายินดีว่า ระบบการส่งข้อความสั้นเอสเอ็มเอสและกูเกิลแม็พ ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติ จากเวที Thailand ICT Excellence Awards 2010 ประเภทโครงการเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน จัดขึ้นโดยสมาคมการจัดการธุรกิจแห่งประเทศไทย ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ เขตอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ประเทศไทย และวิทยาลัยนวัตกรรม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

กานต์ดา บุญเถื่อน