จุดยืนของไทยในลิเบีย | คมชัดลึก

  สถานการณ์และบริบทของลิเบียวันนี้ แตกต่างจากอิรักที่สหรัฐเคยหาเหตุว่ามีการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ เพื่อบุกเข้าไปยึดครอง และทำลายระบอบซัดดัม ฮุสเซน โดยมีเป้าหมายแหล่งทรัพยากรน้ำมัน ซึ่งในที่สุดก็ปรากฏความจริงว่า ข้อกล่าวหาของสหรัฐไม่เป็นจริง ครั้งนี้ สหรัฐในนามของคณะมนตรีความมั่นคงอ้างการคุ้มครองประชาชนชาวอิรัก โดยเฉพาะกลุ่มต่อต้านรัฐบาลที่ยึดครองแหล่งน้ำมันส่วนใหญ่โจมตีลิเบีย

 ปฏิบัติการ “โอดิสซี ดอว์น” โดยสหรัฐ ฝรั่งเศส อังกฤษ แคนาดา ชาติพันธมิตรอาหรับ รวมทั้งอิตาลี เจ้าอาณานิคมเดิมของลิเบีย ถล่มลิเบียด้วยขีปนาวุธโทมาฮอว์ก ทำให้มีผู้บาดเจ็บ ล้มตาย นับร้อยคน เป็นปฏิบัติการทางทหารที่ถือว่าแทรกแซงกิจการภายในของลิเบียหรือไม่ นั่นแทบไม่ต้องสงสัย เพราะปัญหาการเมืองภายในของแต่ละประเทศ เป็นเรื่องที่ต้องจัดการกันเอง พอล พต สังหารคนเขมรไปมากมายมหาศาล ด้วยการทรมานก่อนตายในวิธีการที่ไม่น่าเชื่อว่ามนุษย์ด้วยกันจะกระทำต่อกันได้เพียงนี้ สหรัฐและชาติพันธมิตรก็ไม่เคยเข้าไปยุ่งเกี่ยว และหากจะอ้างว่าโจมตีเฉพาะเป้าหมายทางทหาร อาวุธทำลายวิถีไกลของสหรัฐ คงไม่อาจแยกแยะได้ว่า ใครเป็นทหาร ใครเป็นพลเมือง นี่เองที่เสียงสนับสนุนให้บุกถล่มลิเบียไม่เป็นเอกภาพ โดยเฉพาะจีนและรัสเซีย

 ในแง่ตัวบุคคล จีนและรัสเซีย อาจมิได้มุ่งที่จะปกป้องโมอัมมาร์ กัดดาฟี แต่ในเชิงหลักการ นี่เป็นอันตรายหากไม่มีเหตุผลเพียงพอ ในการใช้อาวุธ อานุภาพการทำลายล้างสูง ถล่มชาติที่เล็กกว่า อ่อนแอกว่า ยิ่งเป็นการปฏิบัติการซึ่งหลายชาติมหาอำนาจรุมกินโต๊ะลิเบีย ยิ่งเป็นการรุกรบของสหรัฐที่ไม่มีความสง่างามเลย นางเจียง อี๊ว โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน แถลงเมื่อวันอังคารที่ 22 มีนาคมว่า ประเทศจีนต่อต้านการใช้กำลังที่อาจทำให้ประชาชนเสียชีวิต ทางการลิเบียอ้างว่ามีผู้เสียชีวิตอย่างน้อยที่เป็นพลเรือน 49 คน และบาดเจ็บราว 150 คน ขณะที่สหรัฐอ้างว่า ไม่มีพลเรือนได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต

 รัฐบาลไทย คนไทย ควรมีท่าทีอย่างไรต่อปฏิบัติการของสหรัฐและชาติพันธมิตรครั้งนี้ ในส่วนของรัฐบาลในฐานะเป็นประเทศสมาชิก ก็ต้องยอมรับปฏิบัติการตามมติคณะมนตรีความมั่นคง แต่บทเรียนการส่งทหารไทยไปตายในอิรัก 2 คน คงเพียงพอที่รัฐบาลไทยจะไม่กระโจนเข้าสู่สงครามที่ไร้เหตุผลอีก แต่สำหรับคนไทย ปฏิบัติการถล่มลิเบียครั้งนี้ ไม่ใช่เกมสังหารหน้าจอที่จะดูด้วยความสะใจ และติดตามสถานการณ์ดุจเป็นความบันเทิงเรื่องหนึ่ง ไม่ควรมีใครสักคนหนึ่งที่ต้องตาย ด้วยสหรัฐและชาติพันธมิตร ซึ่งไม่ต้องมีความรับผิดชอบอะไร เช่นเดียวกับที่ทิ้งปัญหาไว้มากมายในอิรัก โดยนัยเดียวกันคนลิเบียก็ต้องไม่ตายด้วยการปราบปรามอย่างไร้มนุษยธรรมของผู้นำลิเบีย แต่สิ่งที่ต้องคิดมากไปกว่านั้น นี่คือการต่อสู้ทางการเมืองที่พัฒนาไปสู่การใช้อาวุธ ระหว่างกลุ่มกบฏและรัฐบาลลิเบีย เพื่อแย่งชิงอำนาจทางการเมือง ซึ่งไม่ต่างไปจากการเมืองไทยเลย