พลังสื่อสังคมในธรณีพิบัติ | คมชัดลึก

ช่องทางออนไลน์จึงเป็นประตูข่าวสารเพียงประตูเดียวในระยะเริ่มเหตุการณ์ ที่จะส่งข่าวสาร ข้อมูลออกมาสู่โลกภายนอก นี่เป็นปรากฏการณ์ร่วมที่เกิดขึ้นในระยะไล่เลี่ยกันกับการทำหน้าที่ส่งผ่านข่าวสาร ความคิด ความเห็น ของสื่อสังคมออนไลน์ในเหตุการณ์โดมิโนดอกมะลิ ในกลุ่มประเทศอาหรับและแอฟริกาเหนือ และน่าเชื่อว่าสื่อสังคมออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นทวิตเตอร์ หรือเฟซบุ๊ก จะทวีความสำคัญมากขึ้น ด้วยการผลิตที่ใช้ต้นทุนต่ำ แต่สามารถผลิตงานที่หลากหลาย ฉับไว ทันสถานการณ์

 ในเหตุการณ์ธรณีพิบัติที่ญี่ปุ่น สื่อสังคมออนไลน์ได้กลายเป็นแหล่งชุมนุมของชาวออนไลน์ทั่วโลก ที่สามารถแจ้งข้อมูลอัพเดทของเพื่อนและครอบครัวในญี่ปุ่นรวมถึงส่งความระลึกถึงและสวดอำนวยพรให้พวกเขา ภายใต้ข้อความเชิญชวนหลากหลาย เช่น เพรย์ฟอร์เจแปน (prayforjapan), เจแปน (Japan), เจแปน เควก (Japanquake) และสึนามิ (tsunami) ทั้งสังคมชาวเน็ตและไมโครบล็อก ได้รับการตอบสนองเป็นอย่างดี มีคนทวิตข้อความหลายพันข้อความต่อวินาที นักวิเคราะห์จากเคอร์เรนซ์ อนาลีซิสให้ความเห็นว่า ในขณะที่เทคโนโลยีอย่างอื่นโดดเดี่ยวเราจากสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ก็มีโซเชียลเน็ตเวิร์ก ที่เป็นเครื่องมือที่แสดงศักยภาพในการผนึกกำลังในฐานะเพื่อนมนุษย์และทำให้เราได้ยึดแนวทางปฏิบัติโดยเห็นแก่ประโยชน์ของผู้อื่นเป็นที่ตั้ง และแสดงความเห็นใจเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน

 ชุมชนทวิตภพได้เข้าร่วมในความพยายามช่วยเหลือผู้ประสบภัย ด้วยการโพสต์ข้อความที่หลากหลาย ตั้งแต่เบอร์โทรศัพท์ฉุกเฉินเพื่อเตือนภัยคนชาติอื่นที่ไม่ใช่ชาวญี่ปุ่นด้วย รวมถึงตารางการวิ่งของรถไฟและรายชื่อศูนย์พักพิงสำหรับผู้ไร้ที่อยู่อาศัย มีบางคนลงทุนเปิดสตูดิโอของตัวเองให้ผู้ประสบภัยใช้เป็นที่พัก รวมถึงแจกอาหาร น้ำดื่มและมีโทรทัศน์ให้ดู ในขณะที่ชาวทวิตภพในประเทศไทย ต่างก็ทวิตข้อความ และรีทวิตข้อความจากทวิตเตอร์ ของสถานทูตไทยในญี่ปุ่น ชนิดนาทีต่อนาที ด้วยความห่วงใยในโศกนาฏกรรมของมนุษยชาติครั้งนี้ อีกทั้งคนไทยจำนวนไม่น้อยในญี่ปุ่นที่ยังไม่ทราบชะตากรรม คนจำนวนมาก เฝ้าอยู่หน้าจอเพื่อติดตามเหตุการณ์ล่าสุด เหมือนทุกสิ่งทุกอย่างที่เกิดขึ้นบนหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิกแห่งนี้ อยู่ตรงหน้านี่เอง

 อย่างน้อย 12 ชั่วโมงจากนั้น สื่อออฟไลน์ถึงได้นำเสนอภาพ และข่าวเหตุธรณีพิบัติที่ประเทศญี่ปุ่น การระเบิดของโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ ซึ่งจนถึงนาทีที่ปรากฏข่าว ภาพบนหน้าสื่อสิ่งพิมพ์ ข่าวได้พัฒนาการไปไกลมากแล้ว คงมีแต่สื่อสังคมออนไลน์เท่านั้น ที่ยังคงสามารถตอบสนองความต้องการบริโภคข่าวที่สด ใหม่ อันเคยเป็นคุณสมบัติของสื่อดั้งเดิม แทบไม่ต้องค้นหาคำอธิบายว่า เหตุใดยอดขายหนังสือพิมพ์จึงตกต่ำอย่างต่อเนื่อง ไม่เว้นแม้แต่หนังสือพิมพ์ที่ได้เคยชื่อว่าเป็นยักษ์ใหญ่ในวงการ ฉะนั้น ในขณะที่ภายในโรงงานอุตสาหกรรมข่าว คนงานนับพันกำลังก้มหน้าก้มตาผลิตข่าวอย่างเอาเป็นเอาตาย ด้วยต้นทุนที่สูงลิ่ว แต่คนเพียงหนึ่งคน ที่แทบไม่ได้มีค่าใช้จ่ายเลย กลับทำหน้าที่นั้นได้เท่ากันหรือมากกว่า และคนคนนั้นจะกลายเป็นสื่อกระแสหลักอีกไม่นานวัน