ชงห้ามลอร์ดแลนด์ถือครองที่ดินเกิน50ไร่ | คมชัดลึก

(13มี.ค.) เมื่อเวลา 10.00 น. ที่ห้องประชุมสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์ประเทศไทย สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย สมาคมนักข่าววิทยุโทรทัศน์ไทย และสถาบันอิศรามูลนิธิพัฒนาสื่อมวลชนแห่งประเทศไทย ได้ร่วมกันจัดราชดำเนินเสวนาเป็นโครงการร่วมปฏิรูปประเทศไทยหัวข้อ “ปฏิรูปที่ดิน ปฏิรูปความเป็นธรรมในสังคมไทย” โดยนายเพิ่มศักดิ์ มกราภิรมย์ กรรมการปฏิรูป กล่าวว่า ขณะนี้มีข้อมูลประชาชนที่อยู่ในเขตป่า อยู่อย่างไม่ชอบกฎหมายประมาณ 1 ล้านครัวเรือน เขาไม่มีที่ดินทำกิน แม้รัฐบาลจะตอบรับข้อเสนอของคณะกรรมการปฏิรูปเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาที่ดินแล้ว แต่เห็นได้มีบางข้อที่ยังไม่ได้ไปด้วยกัน ดังนั้นขอเน้นย้ำว่า การแก้ไขปัญหาเรื่องนี้ต้องกระจายการถือครอง เพราะมีการกระจุกที่ดินจึงจำเป็นต้องกระจายด้วยการใช้มาตรการทางทางภาษีในอัตราสูงขึ้น

 “ พรรคการเมืองต้องออกมารับลูก เรื่องนี้ต้องแก้ไขกฎหมายเกี่ยวกับการปฏิรูปถึง 5 - 6 ฉบับ หากพรรคการเมืองไม่รับลูกจะปฏิรูปไม่สำเร็จ สิ่งแรกที่สามารถทำได้เลย 100 % คือ การเปิดเผยข้อมูลที่ดิน เพราะรัฐบาลมีข้อมูลอยู่แล้ว แต่ตอนนี้คนที่เปิดเผยข้อมูลการถือครองที่ดินมีนักการเมืองเพียงกลุ่มเดียว เรื่องนี้ไม่จำเป็นต้องทำข้อมูลใหม่ แต่สามารถเปิดเผยได้ด้วยการใช้รัฐธรรมนูญ ดังนั้นการเปิดเผยข้อมูลย่อมไม่ถือเป็นเรื่องส่วนตัว” นายเพิ่มศักดิ์ กล่าว

 นายเพิ่มศักดิ์ กล่าวต่อว่า ปัญหาเรื่องที่ดินเกิดขึ้นจากกลไกตลาดการซื้อขายที่ดินมีความเสรี จึงทำให้เกิดปรากฎการณ์ใครมีเงินมากซื้อที่ดินมาก โดยพบว่า หลังปี 2540 มีที่ดินเกือบ 40 ล้านไร่ กลายเป็นที่ดินเน่าเป็นเอ็นพีแอล ดังนั้นวิธีแก้ไขต้องแทรกแซงกลไกตลาด ด้วยการกระจายที่ดินโดยใช้มาตรการทางภาษีก้าวหน้าในอัตราสูง เพราะคนที่ซื้อที่ดินเก็บไว้เก็งกำไรเขาจะได้คายที่ดินออกมา ทั้งนี้มีข้อมูลว่า เมื่อปี 2543 มีที่ดินถูกปล่อยให้ทิ้งร้างถึง 47 ล้านไร่ แต่เมื่อปี 2550 ราคาข้าวดีดตัวสูงขึ้น จึงเกิดปรากฎการณ์คนแห่กลับไปสู่ภาคเกษตรทำให้เกิดการเช่าที่ดินเกิดขึ้น ก่อนหน้านี้ราคาเช่าที่ดินไร่ละประมาณ 500-1,000 บาทต่อไร่ แต่ขณะนี้สูงขึ้นถึงไร่ละ 1,500 - 2,000 บาท   ซึ่งเหตุการณ์แบบนี้เคยเกิดขึ้นแล้วที่ประเทศเกาหลีใต้และไต้หวัน จึงต้องทำให้ภาษีที่ดินสูงในอัตราก้าวหน้า เพื่อให้การปฏิรูปที่ดินเกิดขึ้นได้ เรื่องนี้อยากให้พรรคการเมืองรับลูก เพราะเขาถือเป็นฐานใหญ่ของคะแนนของพรรคการเมือง สำหรับข้อเสนอในการจำกัดการถือครองที่ดิน 50 ไร่นั้น ถือเป็นเพียงเกณฑ์ที่วางไว้เท่านั้น แต่เรายังยืนยันว่า หากใครอยากจะถือครองมากกว่านี้ก็ได้ แต่ต้องเสียภาษีอัตราก้าวหน้า

 นายอภิชาติ สถิตนิรมัย อาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่า การกระจุกตัวของที่ดินในขณะนี้ส่วนมากเป็นนายทุน และนักการเมืองไม่ใช่เกษตรกรที่ใช้ที่ดินในการทำการเกษตร  ยกตัวอย่างเจ้าพ่อธุรกิจน้ำเมาคนหนึ่งได้กว้านซื้อที่ดินในจังหวัดเชียงใหม่เป็นจำนวนมาก เพื่อเก็บไว้ใช้ทำอะไร ก็ไม่มีใครรู้ความจริง ทั้งนี้ขอเสนอทางออกเรื่องการกระจายที่ดินคือต้องเร่งปฏิรูปให้เกิดการจัดเก็บภาษีทรัพย์สินอัตราก้าวหน้า แทนที่จะทำการเก็บอัตราภาษีเป็นไร่ ควรมีการเปลี่ยนรูปแบบในการจัดเก็บภาษีเป็นมูลค่า โดยนำที่ดินทุกส่วนออกมาตีมูลค่าใหม่ให้หมด เช่น หากเป็นที่ดินที่ทำกินหรือทำการเกษตรควรเก็บในราคาเท่านี้ หรือที่ดินที่เก็บไว้ไม่ได้ใช้ประโยชน์ หรือที่ดินที่นายทุนหรือนิติบุคคลซื้อไว้เก็งกำไร เราต้องตีความเรื่องนี้ให้ใหม่หมด เพราะที่ดินในภาคชนบทกับที่ดินในเมืองต่างกัน หากเราทำตรงนี้ได้จริงจะทำให้เกิดประโยชน์อย่างมหาศาล โดยในส่วนของภาษีมรดกเราต้องทำการจัดเก็บเพราะภาษีที่ดินเหล่านี้จะทำให้ต้นทุนในการถือครองที่ดินสูงขึ้นการแทรกแซงตลาดด้วยราคาภาษีจะทำให้เกิดการกระจายที่ดินออกมาอย่างแน่นอน

 ด้านน.ส.พงษ์ทิพย์ สำราญจิตต์ ที่ปรึกษาเครือข่ายปฏิรูปที่ดินแห่งประเทศไทย กล่าวว่า ก่อนที่รัฐจะทำการปฏิรูปที่ดินให้เกิดอย่างแท้จริง รัฐต้องทำการปฏิรูปเรื่องความเป็นธรรมให้เกิดขึ้นในสังคมไทยก่อน ปัจจุบันนี้มีเกษตรรายย่อยและชุมชนท้องถิ่นถูกละเมิดสิทธิเป็นจำนวนมาก รัฐต้องปลดล็อคเรื่องคดีความให้กับชาวบ้าน 3 ส่วนคือ คดีความที่อยู่ในชั้นอัยการ ชั้นศาล และอยู่ในขั้นตอนของการบังคับคดี รัฐบาลต้องมีนโยบายในการยุติและชะลอการดำเนินคดีไว้ก่อน ในส่วนของการจำกัดการถือครองที่ดิน โดยเฉพาะเรื่องภาษีอัตราก้าวหน้าเป็นเรื่องที่ทุกฝ่ายต้องศึกษาร่วมกัน เราควรมีสถาบันวิจัยที่ทำการวิจัยในเรื่องภาษีอัตราก้าวหน้าอย่างเป็นรูปธรรม และศึกษาอย่างแท้จริงว่า ควรจะมีการจัดเก็บภาษีอัตราก้าวหน้าจำนวนเท่าไหร่ถึงจะทำให้กลุ่มนายทุนที่ถือครองที่ดินจำนวนมากคายที่ดินเหล่านั้นออกมา

 “ รัฐต้องกล้าผลักดันเรื่องภาษีอัตราก้าวหน้า ต้องสนับสนุนการเคลื่อนไหวของภาคประชาชน ที่สามารถสร้างอำนาจต่อรองในการปฏิรูปที่ดินได้ ไม่ว่า จะเป็นเรื่องโฉนดชุมชน เรื่องธนาคารที่ดิน หรือการยกร่างพระราชบัญญัติต่างๆ ที่เกี่ยวกับที่ดินที่รัฐจะดำเนินการนั้น ภาคประชาชนต้องการเข้ามาเป็นส่วนร่วม”   น.ส.พงษ์ทิพย์ กล่าว

 ขณะที่นายสาทิตย์ วงศ์หนองเตย รมต.ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า การปฏิรูปที่ดิน ไม่ใช่เรื่องใหม่ โดยเฉพาะเรื่องธนาคารที่ดินได้เคยพูดเมื่อปี 2525   ตนเห็นงานวิจัยหลายชิ้นมีข้อมูลที่น่าตกใจการถือครองที่ดินทางการเกษตรเพิ่มสูงขึ้น นอกจากนี้ยังพบอีกว่า มีคนไร้ที่ดินทำกิน คนล้มละลายที่ดิน ไปบุกรุกที่ดินของรัฐอีกจำนวนมากเช่นกัน นอกจากนี้ยังมีข้อมูลอีกที่ดินของรัฐหลายสิบล้านไร่ ถูกบุกรุกครอบครอง ดังนั้นการปฏิรูปที่ดินจะต้องดูว่า มีจำนวนเกษตรกรที่ยากจนไร้ที่ดินกินอยู่จำนวนกี่ราย กษตรกรที่บุกรุกที่ดินของรัฐจำนวนกี่รายแล้วบุกรุกเพื่ออะไร หากเป็นคนยากจนจริงๆ เราคงต้องหาวิธีช่วยเหลือให้เขามีที่ดินทำกิน อาจจะอยู่ในรูปแบบของโฉนดชุมชนที่ตอนนี้ยอมรับว่ามีปัญหาข้อกฎหมายที่ไม่สามารถให้โฉนดชุมชนมีกรรมสิทธิ์ได้

 “ ขณะมีคนขอโฉนดชุมชนทั่วประเทศ 195 ชุมชน 36 จังหวัด หรือ 1.4 แสนคน อนุมัติไปแล้ว 35 แปลง ได้ส่งมอบแล้ว 2 แปลง ส่วนอีก 33 แปลงนั้นยอมรับว่า ปัญหาข้อกฎหมายจากหลายหน่วยงานที่จำเป็นจะต้องแก้ไขปัญหาด้วยการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องประชุมร่วมกับสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี (สปน.) เพื่อออกกฎกระทรวงที่คาดว่า จะแล้วเสร็จภายใน 1 เดือน”รมต.ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวและว่า   สำหรับคืบหน้าเรื่องธนาคารที่ดินนั้น ขณะนี้ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเพื่อในการตั้งกรรมการชั่วคราว โดยจะนำที่ดินที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ให้ประชาชนขึ้นทะเบียนการไร้ที่ดินทำกินไว้ แล้วจากนั้นจะทำการพิสูจน์สิทธิต่อไปว่า ไร้ที่ดินทำกินและยากจนจริงหรือไม่ อย่างไรก็ตามสิ่งหนึ่งที่รัฐบาลพยายามขับเคลื่อนในเรื่องการปฏิรูปที่ดิน คือ การผลักดันกฎหมายภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่ตอนนี้เรื่องยังค้างอยู่ที่กฤษฎีกา หากดูตามปฏิทินการเมืองคงไม่สามารถประกาศใช้ได้รัฐบาลนี้

 “สัปดาห์หน้าจะมีการอภิปรายไม่ไว้วางใจ เปิดสภากลับเข้ามาคงจะพิจารณาไม่ทัน เนื่องจากนายกฯ บอกว่า จะมีการยุบสภาต้นเดือนมิ.ย. เรายืนยันว่า เรื่องนี้จะเป็นนโยบายหนึ่งในการหาเสียงของพรรคประชาธิปัตย์ หากกลับมาเป็นรัฐบาลอีกก็จะทำ แม้ว่า ส.ส.พรรคประชาธิปัตย์หลายคนจะครอบครองที่ดินเยอะ แต่ไม่มีใครคัดค้านเรื่องนี้ แต่เราต้องมีคำตอบวิธีการที่สร้างความเป็นธรรมต่อพวกเขาเช่นเดียวกัน” นายสาทิตย์ กล่าวและว่า  

 รัฐบาลมีความข้องใจต่อข้อเสนอของคณะกรรมการปฏิรูปเรื่องการถือครองที่ดิน 50 ไร่ เคยทำหนังสือไปสอบถามก่อนหน้านี้ว่า นิติบุคคลจะสามารถถือครองได้หรือไม่ ซึ่งคปร.กตอบกลับมา ถ้าหากคปร.ยืนยันว่า นิติบุคคลสามารถถือครองได้ เห็นว่า มาตรการนี้ต้องดำเนินด้วยอัตราภาษี ย่อมถือว่า แนวคิดรัฐบาลกับแนวคิดคปร.ตรงกัน คาดว่า ในครม.จะพิจารณาเรื่องนี้ในอีก 2 สัปดาห์ เรื่องนี้จะมีการเสนอควบคู่ไปกับการเสนอให้เปิดข้อมูล ต้องดูว่า กระทบข้อมูลส่วนบุคคลหรือไม่ แต่รัฐบาลมองว่า การเปิดเผยข้อมูลเป็นเรื่องสำคัญ   เพราะตนลงพื้นที่ที่จ.อยุธยาพบข้อมูลจากชาวบ้านว่า นายทุนจากประเทศตะวันออกกลางใช้วิธีการเช่าที่ดินของชาวบ้าน ดังนั้นเราคงต้องพิจารณาเรื่องนี้ด้วยเช่นกัน