ข่าว

พายุทะเลทราย

พายุทะเลทราย

03 มี.ค. 2554

ไม่น้อยกว่า 10 ประเทศ ในภูมิภาคตะวันออกกลาง และแอฟริกาเหนือ ที่เปลวเพลิงแห่งความขัดแย้งและความพยายามโค่นล้มอำนาจผู้ปกครองกำลังลุกโชน สารตั้งต้นของความไม่พึงพอใจของประชาชนซึ่งมีสื่อสังคมออนไลน์

โดยเฉพาะเฟซบุ๊ก และทวิตเตอร์ เป็นเครือข่ายเชื่อมโยงครั้งนี้ ส่วนใหญ่มาจากปัญหาเศรษฐกิจ คนว่างงาน สินค้าแพง คอรัปชั่นที่เป็นปรากฏการณ์ร่วมของกลุ่มประเทศในโดมิโนดอกมะลิ เนื่องจากผู้นำในแต่ละประเทศ ต่างก็ครองอำนาจกันมายาวนาน ไม่ว่าผู้นำเหล่านั้น เช่น โมอัมมาร์ กัดดาฟี จะเคยมีต้นทุนทางสังคม ให้ประชาชนชื่นชม ในฐานะผู้ขับไล่อิทธิพลตะวันตกออกไปจากลิเบีย และพยายามสร้างความเท่าเทียมทางชนชั้นให้เกิดขึ้นอย่างไร แต่อำนาจนั้น มักมากับความฉ้อฉล ถ้ามันอยู่กับใครนานเกินไป

 น้ำผึ้งหยดแรกที่ตูนิเซีย เกิดจากบัณฑิตตกงานคนหนึ่งจุดไฟเผาตัวเอง ประท้วงเจ้าหน้าที่ตำรวจที่ยึดรถเข็นขายผลไม้ของเขา จากนั้นประชาชนก็ลุกฮือขึ้นมาประท้วงความล้มเหลวในการแก้ปัญหาการว่างงาน เงินเฟ้อ และปัญหาคอรัปชั่น จนกระทั่งสามารถขับไล่อดีตประธานาธิบดีไซเน เอล อะบีดีน บิน อาลี ที่ครองอำนาจมายาวนาน 23 ปี อพยพลี้ภัยไปยังประเทศซาอุดีอาระเบีย จากตูนิเซียไปสู่เยเมน ที่นั่น ประชาชนได้รวมตัวกันขับไล่ประธานาธิบดีอาลี อับดุลลาห์ ซาเลห์ ซึ่งอยู่ในตำแหน่งมาสามทศวรรษ แต่เยเมนกลับเป็นหนึ่งในกลุ่มประเทศที่ยากจนที่สุดในกลุ่มอาหรับ จากเยเมน ก็เป็นซูดาน ประเทศที่รัฐบาลปรับขึ้นราคาสินค้า นักศึกษาคนหนึ่งถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจทำร้าย

 นั่นเป็นตัวอย่างบางประเทศ ที่แต่ละแห่งอยู่ภายใต้ผู้นำคนเดียวมายาวนาน แต่เมื่อถึงจุดหนึ่ง คนก็ไม่มีสิ่งใดจะหวาดกลัวอีกต่อไป และพร้อมที่จะลุกขึ้นสู้ แม้ด้วยพละกำลัง อาวุธยุทโธปกรณ์ที่ด้อยกว่าหลายเท่า และแทบจะกล่าวได้ว่าบทบาทของนักการเมืองฝ่ายค้าน ที่มุ่งจะเปลี่ยนแปลงและแย่งชิงอำนาจซึ่งเป็นวิถีปกติของการเมืองนั้น มีน้อยมาก บางคนอาจตั้งข้อสังเกตว่า เป็นเพราะประเทศเหล่านี้นับถือศาสนาอิสลาม ซึ่งมีวัฒนธรรมเข้มข้น ฉะนั้น เมื่อผู้ปกครองปล่อยให้อิทธิพลตะวันตกซึ่งเป็นปฏิปักษ์ต่อความเชื่อแบบอิสลาม เข้ามามีอิทธิพลในสังคม จึงเกิดการต่อต้านจากขบวนการปฏิวัติอิสลาม เช่นที่กัดดาฟีกล่าวหาว่า อัล-ไกดา ของนายโอซามา บิน ลาเดน อยู่เบื้องหลังการประท้วงในลิเบีย ซึ่งมีความจริงอยู่น้อยมาก

 โดมิโนดอกมะลิครั้งนี้ อาจใช้พัฒนาการอีกหลายปี กว่าจะเปลี่ยนแปลงประเทศไปสู่จุดหมายปลายทางที่ผู้ประท้วงปรารถนาได้ หลายคนฟังข่าวและวิเคราะห์จากตะวันตก ก็เชื่อว่าโมอัมมาร์ กัดดาฟี จะต้องถูกโค่นล้มในเร็ววัน โดยเฉพาะเมื่อถูกโหมกระพือจากสื่อมหาอำนาจ ที่กัดดาฟีเคยขับไล่ไปพ้นจากลิเบียเมื่อสี่ทศวรรษก่อน เช่นเดียวกับที่สื่อตะวันตกเคยวิเคราะห์ว่าหลังสิ้นอำนาจอายาตุลเลาะห์ โคไมนีแล้ว อิหร่านจะวุ่นวาย และกลับมาเป็นประเทศเสรีประชาธิปไตย แต่เวลาผ่านมาแล้วกว่า 20 ปี อิหร่านยังคงอยู่ภายใต้อิทธิพลของผู้นำศาสนา ถึงแม้จะมีผู้ต่อต้านรัฐบาลอยู่บ้าง นี่เป็นปรากฏการณ์ เป็นพายุทะเลทรายที่ยังก่อตัวอยู่