จุดจบทรราชอยู่ที่อำนาจใกล้ตัว
คลื่นปฏิวัติที่กำลังแพร่ขยายรุนแรงเหมือนไฟลามทุ่งในโลกอาหรับและเมดิเตอร์เรเนียนทุกวันนี้เป็นการต่อสู้ของประชาชนผู้ถูกกดขี่ที่มีต่อผู้ปกครองที่เสวยสุขมายาวนาน ไม่น่าเชื่อว่าการเผาตัวตายของคนขายผลไม้ทางเท้าชาวตูนิเซียที่น่าจะผิดแค่กฎเทศบัญญัติเล็กน้อยเมื่อ
จะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองได้รวดเร็วและมากประเทศเท่านี้ บรรดาผู้นำเผด็จการซ่อนรูปต่างเปิดตำราปฏิรูปกันพัลวัน บางประเทศก็ช้าเกินการณ์ไปแล้ว เช่นที่ตูนิเซียและอียิปต์ บางประเทศก็พอผ่อนอารมณ์ประชาชนได้ซึ่งก็ไม่รู้ว่าจะถ่วงเวลาได้นานขนาดไหน แต่ที่ลิเบียนั้นสถานการณ์หนักกว่าเพื่อนในแง่ของคนตายคนเจ็บและคนบ้าเลือด แต่ โมอัมมาร์ กัดดาฟี คนดังจะเซฟบัลลังก์ตนเองไว้ได้หรือเปล่า
กัดดาฟีไม่ใช่ ฮอสนี มูบารัก และลิเบียก็ไม่ใช่อียิปต์ เราไม่รู้ว่าลูกหลานคาร์เธจ ที่มีเศรษฐกิจดีกว่าลูกหลานไอยคุปต์นั้นจะกล้าสู้ระบอบกัดดาฟีได้ขนาดไหน แม้ว่าหลายวันที่ผ่านมาก็พอจะมองได้ว่าพวกเขาสู้ตายเพื่ออนาคตประชาธิปไตยของลูกหลานจริงๆ แต่กัดดาฟีนั้นไม่ใช่คนธรรมดาที่มีความปรานีเป็นปกติ คนอย่างมูบารักที่อย่างน้อยก็ยังมีมิตรในหมู่ผู้นิยมประชาธิปไตยจำนวนมากนั้น เมื่อเอาจริงก็ไม่กล้ายิงประชาชน หนีดีกว่า แต่พฤติกรรมในอดีตของกัดดาฟีตลอด 40 ปีที่ผ่านมานั้น โลกใบนี้ทราบกันดีว่าโหดขนาดไหน ในเอเชียอาคเนย์นั้นต้องการคนที่เคยสู้รบกับพูโลในไทยและโมโรในฟิลิปปินส์ ในอดีตนั้นคงทราบดีว่าเงินทุนสนับสนุนผู้ก่อการร้ายนั้นมาจากแหล่งใด ขณะเดียวกันฝรั่งจะไม่มีวันลืมเหตุการณ์เครื่องบินแพนแอมตกที่ล็อกเคอบี สกอตแลนด์ปี 2531 ดังนั้นจึงน่าวิตกแทนชาวบ้านจริงๆ เมื่อกัดดาฟีและวงศ์วานที่กุมทุกภาคส่วนของประเทศประกาศสู้ตายไม่ถอยเหมือนกัน
ในการต่อสู้ระหว่างเผด็จการกับประชาชน จุดศูนย์ดุลและผลแพ้ชนะไม่ได้อยู่ที่ความชอบธรรม แต่อยู่ที่คนใกล้ชิดของฝ่ายเผด็จการว่าจะยอมแพ้ประชาชนไหม ถ้ายอมก็จบแบบเดียวกับที่ฟิลิปปินส์เคยจบในปี 2529 โดยประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส ลี้ภัยไปฮาวาย เพราะผู้นำทหารของเขาคือพลเอกฟิเดล รามอส ไม่สู้กับประชาชน ต่อมารามอสได้กลายเป็นประธานาธิบดีที่ถือว่ามีความสามารถที่สุดคนหนึ่งของประเทศ แต่ประชาชนใน อุซเบกิสถาน ถูกเข่นฆ่านับพันศพเมื่อปี 2548 โดยที่ ประธานาธิบดีอิสลาม คาริมอฟ ยังครองอำนาจอยู่จนบัดนี้ เพราะทหารยืนเข้าข้างคาริมอฟอย่างต่อเนื่อง
ดังนั้น สถานการณ์ลิเบียในวันนี้จึงขึ้นอยู่กับผู้ถืออาวุธของลิเบียที่ใกล้ชิดกัดดาฟีว่าจะเอายังไง จะเล่นบทเดียวกับนักการทูตจำนวนมากที่แปรพักตร์ไปอยู่ข้างประชาชนหรือไม่ พวกที่มิใช่ทหารแต่มีอิทธิพลสูงเช่นผู้นำศาสนาหรือข้าราชการพลเรือนระดับสูงนั้นก็มีความสำคัญไม่น้อย ซึ่งถ้าผนึกกำลังเทไปข้างใดข้างหนึ่งอย่างเหนียวแน่น ข้างนั้นก็จะเป็นฝ่ายชนะ