โซเชียลมีเดียโดมิโน | คมชัดลึก

 ลุกลามไปยังเยเมน ซูดาน จอร์แดน อียิปต์ บาห์เรน คูเวต จนกระทั่งลิเบีย ซึ่งมูฮัมหมัด กัดดาฟี เป็นผู้ครอบครองอาณาจักรนี้มากว่า 40 ปี หลังจากโค่นระบบกษัตริย์ และไม่มีใครคิดว่า จะมีคนเขย่าบัลลังก์ของเขาได้ ยังต้องสะท้านสะเทือน ไม่เพียงเป็นไพ่ใบหนึ่งในแถวโดมิโนเท่านั้น หากด้วยอิทธิพลของโซเชียลมีเดีย หรือสื่อสังคมออนไลน์ กำลังเป็นคลื่นลูกใหญ่ที่ถาโถมเข้าไปเร่งอัตราการล่มสลายของผู้นำเหล่านั้นด้วย

 น่าสนใจว่า บรรดาผู้นำในภูมิภาคแอฟริกาเหนือ และคาบสมุทรอาระเบีย จะเรียนรู้และเข้าใจอิทธิพลของสื่อใหม่นี้มากน้อยเพียงใด เพราะหากเป็นผู้นำเผด็จการ สิ่งที่พวกเขาคิดอันดับแรก คือการปิดกั้นข้อมูลข่าวสาร สั่งตรวจสอบหรือเซ็นเซอร์ข่าวที่จะมีผลกระทบต่อเสถียรภาพของรัฐบาล ในขณะเดียวกันก็ใช้สื่อของรัฐโฆษณาชวนเชื่อ สร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้แก่รัฐบาล ซึ่งในประเทศด้อยพัฒนาทำกันเป็นส่วนใหญ่ รวมทั้งประเทศไทย แต่สื่อใหม่ โดยเฉพาะสื่อสังคมออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นทวิตเตอร์ หรือเฟซบุ๊ก ไม่สามารถปิดกั้นได้เลย ตัวอย่างเช่น ที่รัฐบาลอียิปต์สั่งบล็อกทวิตเตอร์ แต่ไม่สำเร็จ ในที่สุดประชาชนจำนวนมากที่ต่างออกมาที่ท้องถนน ด้วยการเชิญชวน ปลุกเร้า จากโซเชียลมีเดีย ก็ทำให้บทอวสานของฮอสนี มูมารัก มาถึงเร็วกว่ากำหนด

 นี่เป็นปรากฏการณ์ร่วม ที่ฉายให้เห็นภาพของความแปลกแยกแตกต่างระหว่างคนรุ่นเก่าและคนรุ่นใหม่รวมทั้งคนรุ่นเก่าที่เข้าใจความเปลี่ยนไปของโลกการสื่อสาร ในขณะเดียวกันก็เป็นปรากฏการณ์ที่ย้ำเตือนให้ผู้นำกังฉินทั้งหลาย ได้ตระหนักว่า ไม่มีมุมมืดที่ไหนอีกแล้ว จะซุกซ่อนความชั่วร้ายของตัวเองไว้ได้ งานวิจัย (The Pew Research Center for the people & the press) ในประเทศสหรัฐอเมริกา แสดงผลการศึกษาผู้ใช้สื่อในประเทศอังกฤษว่า มากกว่า 1 ใน 3 ของผู้รับสารที่มีอายุมากกว่า 25 ปี ปฏิเสธที่จะบริโภคข่าวจากหนังสือพิมพ์รายวัน แต่ใช้เวลาหลายชั่วโมงต่อสัปดาห์เปิดรับข้อมูลข่าวสารจากสื่อออนไลน์ โดยเฉพาะการใช้สื่อสังคมออนไลน์ เช่น เฟซบุ๊ก และเฟซบุ๊กนี่เอง ที่กำลังส่งผลสะเทือนกว้างไกลในกลุ่มประเทศเศรษฐีน้ำมัน

 ผู้นำชาติแอฟริกาเหนือและตะวันออกกลาง คงใช้เวลาที่อยู่ในอำนาจยาวนานนับสิบปี ออกแบบเครื่องมือที่จะรักษาอำนาจของตัวเองให้ยาวนานที่สุด ผู้นำบางประเทศอาจยังคงกินบุญเก่า และเชื่อว่าประชาชนจะสนับสนุนเขา เช่น มูฮัมหมัด กัดดาฟี ที่เคยเป็นขวัญใจของคนลิเบีย หลังจากยึดอำนาจจากกษัตริย์ ทลายกำแพงชนชั้นในประเทศ และกวาดล้างอิทธิพลตะวันตกออกไป เช่นเดียวกับที่อยาตอลเลาะห์ คาเมนี ทำในสาธารณรัฐอิสลามแห่งอิหร่าน แต่เขาลืมไปว่า ไม่สามารถปิดหูปิดตาประชาชนได้อีก ความผิดเพียงเมล็ดงาหนึ่งประชาชนก็จะได้เห็นปรากฏการณ์โดมิโน ดอกมะลิครั้งนี้ จึงต้องยอมรับอิทธิพลของโซเชียลมีเดียอย่างปฏิเสธไม่ได้