จี้"สุวิทย์"มอบพื้นที่ทำโฉนดชุมชน | คมชัดลึก

        นส.พงษ์ทิพย์ สำราญจิตต์ ที่ปรึกษาเครือข่ายปฏิรูปที่ดินแห่งประเทศไทย (คปท.) ซึ่งกำลังปักหลักชุมนุมร่วมกับเครือข่ายอื่นๆ ในนามขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (พีมูฟ) กล่าวว่า  แม้ ปจช. จะอนุมัติให้ดำเนินการทำโฉนดชุมชน ในพื้นที่ภายใต้กระทรวงทรัพยากรธรรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ไปแล้ว 17 ชุมชน แต่ทางกระทรวงยังไม่ส่งมอบพื้นที่ให้สำนักงานโฉนดชุมชนโดยอ้างว่าไม่มีช่องทางกฎหมายให้ดำเนินการ จึงได้หารือกับนายสาทิตย์ วงศ์หนองเตย รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานคณะกรรมการ ปจช. ให้มีการนำปัญหาอุปสรรคในการทำโฉนดชุมชนดังกล่าว  และข้อเสนอเพื่อการแก้ปัญหาเรื่องนโยบายโฉนดชุมชน ที่ทางพีมูฟนำเสนอทั้ง 6 ข้อ สู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี ในวันอังคารที่ 22 กุมภาพันธ์ ที่จะถึงนี้  ซึ่งทาง รมต.สาทิตย์ ได้รับปากว่าจะดำเนินการให้ ทั้งนี้ ทางพีมูฟจะปักหลักชุมนุมที่ลานพระบรมรูปทรงม้า เพื่อติดตามเรื่องนี้จนกว่าการแก้ไขปัญหาจะแล้วเสร็จ
 
          “ประเด็นสำคัญที่ท่าน รมต.สาทิตย์ รับปากว่าจะเข้า ครม. จะมีการปรับปรุงแก้ไขระเบียบฯโฉนดฃุมฃน ที่เป็นอุปสรรคและข้อจำกัดในการดำเนินงานโฉนดชุมชน ควบคู่ไปกับการพัฒนายกระดับให้เป็น พ.ร.บ.โฉนดชุมชน ในระหว่างที่ พ.ร.บ. ยังไม่มีผลบังคับใช้ ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งรัดดำเนินการแก้ไขปรับปรุง กฎระเบียบ หรือแนวทางปฏิบัติ โดยนายกฯ จัดประชุมร่วมกับรัฐมนตรีและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดทำ MOU กับคณะกรรมการ ปจช.  ให้สอดคล้องกับแนวทางการดำเนินงานโฉนดชุมชนตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการจัดให้มีโฉนดชุมชน พ.ศ. 2553” นส.พงษ์ทิพย์ กล่าว
 
       ในส่วนพื้นที่นำร่องโฉนดชุมชน  ซึ่งกำลังผลักดันให้ทางกระทรวงทรัพย์ส่งมอบพื้นที่ให้ชุมชนบริหารจัดการตามนโยบายโฉนดชุมชน อยู่ในพื้นที่ 6 จังหวัด ได้แก่ ภาคเหนือ 1 ชุมชน คือ บ้านแม่ทา อ.แม่ออน จ.เชียงใหม่  ภาคอีสาน 2 ชุมชน ได้แก่ บ้านทุ่งลุยลาย อ.คอนสาร จ.ชัยภูมิ, บ้านตามุย อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี ภาคใต้ 14 ชุมชน ได้แก่ บ้านทับเขือ-ปลักหมู อ.นาโยง, บ้านลำขนุน อ.ย่านตาขาว, บ้านตระ อ.ปะเหลียน, บ้านน้ำปลิว อ.รัษฎา, บ้านไร่เหนือ อ.ห้วยยอด จ.ตรัง, ชุมชนคลองไทรพัฒนา อ.ชัยบุรี, ชุมชนไทรงามพัฒนา อ.ชัยบุรี, ชุมชนสันติพัฒนา อ.พระแสง จ.สุราษฎร์ธานี, บ้านท่าสัก อ.ถลาง, บ้านคลองเกาะผี อ.เมือง, บ้านคลองปากบาง อ.กระทู้, บ้านท่าเรือใหม่รัษฎา อ.เมือง, บ้านอ่าวยนต์ อ.เมือง, บ้านสะปำ อ.เมือง จ.ภูเก็ต

ทั้งนี้ กลุ่มพีมูฟได้ปักหลักชุมนุมบริเวณลานพระบรมรูปทรงม้า เป็นระยะเวลา 5 วัน ตั้งแต่วันที่ 16-20 ก.พ. และจะปักหลักชุมนุมจนกว่าจะได้รับการแก้ปัญหาจากทางรัฐบาล โดยในวันนี้ผู้ชุมนุมได้เขียนโปสการ์ด จำนวน 1,500 ใบ เพื่อนำไปมอบให้ นายสุวิทย์ คุณกิติ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในวันพรุ่งนี้ (21 ก.พ.) ที่กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ด้าน อ.เดชรัต สุขกำเนิด เลขานุการคณะกรรมการปฏิรูปประเทศไทย กล่าวว่า เห็นด้วยกับการกับนโยบายโฉนดชุมชน เพราะไม่ได้เป็นเพียงการแก้ปัญหาความเดือดร้อนให้แก่ชาวบ้าน หากแต่เป็นคุณูปการกับสังคมอย่างมาก เนื่องจากเป็นการเติมเต็มสิ่งที่ขาดไปในระบบเอกสารสิทธิ์ของเมืองไทย แม้จะมีการปกครองดูแลที่ดินและทรัพยากรโดยชุมชนมานานแล้ว แต่ชุมชนไม่เคยมีกรรมสิทธิ์ ทำให้ไม่มีพลังเพียงพอที่จะรักษาที่ดิน ส่งผลให้ที่ดินเปลี่ยนมือไปสู่นายทุนได้ง่าย โดยชาวบ้านอาจเป็นใจหรือไม่เป็นใจ
“การพูดถึงโฉนดชุมชนต้องพูดในเชิงผลลัพธ์ ว่าอยากเห็นอะไรในชุมชน ยกตัวอย่างการจัดการโฉนดชุมชนในพื้นที่ป่าต้องมีเงื่อนไขว่าชาวบ้านจะจัดการป่าอย่างไร ต้องมีตัวชี้วัด เช่น ป่าจะสมบูรณ์ขึ้น ต้นไม้จะหลากหลายมากขึ้น สิ่งมีชีวิตต่างๆ จะเพิ่มขึ้น อาหารจะสมบูรณ์ขึ้น สามารถดูดซับคาร์บอนได้มากขึ้น ซึ่งชุมชนสามารถทำข้อมูลเหล่านี้ได้” อ.เดชรัต กล่าว  

            ข้อเสนอเกี่ยวกับโฉนดชุมชน ที่ทางพีมูฟเสนอให้รัฐมนตรีสาทิตย์ นำเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี  ในวันอังคารที่ 22 กุมภาพันธ์  ได้แก่
1.ชุมชนที่ผ่านการพิจารณาเห็นชอบ ของคณะกรรมการประสานงานจัดให้มีโฉนดชุมชน (ปจช.) แล้ว จำนวน 35 ชุมชน ให้รัฐบาลสั่งการไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำการส่งมอบพื้นที่ให้แก่ชุมชนเพื่อนำไปบริหารจัดการภายใต้หลักการโฉนดชุมชนตามมติคณะกรรมการ ฯ (ปจช.)  โดยให้ชุมชนที่ผ่านการรับรองจาก ปจช. แล้ว  มีสถานะเป็นนิติบุคคล  สามารถทำนิติกรรมได้

2.ชุมชนที่ผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติจากคณะอนุกรรมการตรวจสอบพื้นที่ มีมติเห็นชอบว่ามีคุณสมบัติครบถ้วน และมีความพร้อมในการดำเนินงานโฉนดชุมชนแล้ว ให้เร่งรัดนำเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการประสานงานจัดให้มีโฉนดชุมชน (ปจช.)
3.ชุมชนซึ่งได้ยื่นคำขอเพื่อจัดให้มีโฉนดชุมชน ต่อสำนักงานโฉนดชุมชนและสำนักงานฯ ได้ดำเนินการตรวจสอบความถูกต้องครบถ้วนของเอกสารแล้ว ให้มีมติ ครม. ผ่อนผันให้สามารถบริหารจัดการที่ดินตามแผนการจัดการขององค์กรชุมชน ให้ถือว่าเป็นชุมชนที่ได้รับการคุ้มครองสิทธิ์ในการอยู่อาศัยทำกินและสามารถดำเนินการพัฒนาสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานในการดำรงชีพตามปกติสุข ได้รับสิทธิกองทุนและการช่วยเหลือในด้านต่างๆจากรัฐ ทั้งนี้ให้อยู่ภายใต้มติและความเห็นชอบของคณะกรรมการองค์กรชุมชนที่ดำเนินการโฉนดชุมชน โดยมีมติครม.รองรับและนายกฯมีคำสั่งไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และให้คณะอนุกรรมการตรวจสอบเร่งรัดกระบวนการตรวจสอบให้แล้วเสร็จโดยเร็ว

4.ให้มีการปรับปรุงแก้ไขระเบียบสำนักนายกฯที่เป็นอุปสรรคและข้อจำกัดในการดำเนินงานโฉนดชุมชนฯควบคู่ไปกับการพัฒนายกระดับให้เป็นพระราชบัญญัติโฉนดชุมชน ในระหว่างที่พระราชบัญญัติยังไม่มีผลบังคับใช้ ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งรัดดำเนินการแก้ไขปรับปรุง กฎระเบียบ หรือแนวทางปฏิบัติ โดยนายกจัดประชุมร่วมกับรัฐมนตรีและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดทำบันทึกข้อตกลง (MOU) กับคณะกรรมการ ปจช.  ให้สอดคล้องกับแนวทางการดำเนินงานโฉนดชุมชนตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการจัดให้มีโฉนดชุมชน พ.ศ. 2553

5.ในพื้นที่ที่ทำโฉนดชุมชนกรณีปัญหาคดีความทางอาญาซึ่งมีข้อพิพาทกับรัฐให้มีมติครม.ผ่อนผันให้สามารถทำกินได้ตามวิถีชีวิตปกติ   รวมทั้งให้มีมติครม.ยกเลิกการใช้อำนาจทางปกครองการดำเนินคดี  และการบังคับคดีเรียกค่าเสียหายทางแพ่ง (คดีโลกร้อน) การฟ้องแพ่งขับไล่และให้มีคำสั่งนายกรัฐมนตรีถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการดำเนินการตามมติ ครม.

6.ในระหว่างที่การดำเนินการจัดตั้งกองทุนธนาคารที่ดินยังไม่แล้วเสร็จ   ให้รัฐบาลนำร่องสนับสนุนกองทุนหมุนเวียนในการจัดการที่ดินในพื้นที่โฉนดชุมชน

พื้นที่นำร่องโฉนดชุมชน ภายใต้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จำนวน 17 พื้นที่
1. บ้านแม่ทา ม.1-7 ต.แม่ทา อ.แม่ออน  จ.เชียงใหม่
2. ทุ่งลุยลาย ม.1 ต.ทุ่งลุยลาย อ.คอนสาร จ.ชัยภูมิ
3. บ้านทับเขือ-ปลักหมู ม.1 ต.ช่อง อ.นาโยง จ.ตรัง
4. บ้านลำขนุน ม.4,8 ต.นาชุมเห็ด อ.ย่านตาขาว จ.ตรัง
5. บ้านตระ ม.2 ต.ปะเหลียน อ.ปะเหลียน จ.ตรัง
6. บ้านน้ำปลิว ม.2 ต.หนองปรือ อ.รัษฎา จ.ตรัง
7. บ้านไร่เหนือ ม.3 ต.ในเตา อ.ห้วยยอด จ.ตรัง
     8. ชุมชนคลองไทรพัฒนา ม.2 ต.ไทรทอง อ.ชัยบุรี จ.สุราษฎร์ธานี
9. ชุมชนไทรงามพัฒนา ม.5 ต.ไทรทอง อ.ชัยบุรี จ.สุราษฎร์ธานี
10. ชุมชนสันติพัฒนา ม.6 ต.บางสวรรรค์ อ.พระแสง
11.บ้านตามุย ม.4 ต.ห้วยไผ่  อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี
12.บ้านท่าสัก ม.4 ต.ป่าคลอก อ.ถลาง จ.ภูเก็ต
13.บ้านคลองเกาะผี ม.1 ต.วิชิต อ.เมือง จ.ภูเก็ต
14.บ้านคลองปากบาง ต.ป่าตอง อ.กระทู้ จ.ภูเก็ต
15.บ้านท่าเรือใหม่รัษฎา ม.7 ต.รัษฎา อ.เมือง จ.ภูเก็ต
16.บ้านอ่าวยนต์ 8 ต.วิชิต อ.เมือง จ.ภูเก็ต
17.บ้านสะปำ ม.2 ต.เกาะแก้ว อ.เมือง จ.ภูเก็ต