ทำบุญทันใจ | คมชัดลึก

 คนบ้านนอกคุ้นเคยกับภาพพระสงฆ์เดินเป็นแถวเรียงลำดับอาวุโส โดยมีชาวบ้านทั่วไปยืนเรียงรายหน้าบ้านรอตักบาตร แถวพระเดินมาถึงก็หยุดและเปิดฝาบาตร ชาวบ้านตักข้าวจากขันใส่ลงไป เสร็จแล้วพระคุณเจ้าก็ปิดฝาบาตรเดินจากไป กับข้าวกับปลาถ้ามีก็เปลี่ยนถ่ายภาชนะหรือใส่ลงไปในกระจาด ที่ลูกศิษย์หาบตามหลังแถวพระเณรมา ไม่ต้องใส่ลงหรือวางบนฝาบาตรที่พระหงายรอรับ เหมือนในเมืองใหญ่ดังเช่นทุกวันนี้

 คนยุคนี้สมัยนี้เมื่อถึงเวลาที่จะต้องตักบาตร นอกจากจะเอาทั้งข้าวและกับใส่วางลงไปในบาตรแล้ว ยังจะต้องมีขวดน้ำวางตามลงไปบนฝาบาตรอีกต่างหาก เล่นเอาพระและลูกศิษย์เดินหิ้วถังกันไหล่ลู่ด้วยความหนัก และยังไม่รู้ว่าสารพิษจากถุงพลาสติกที่โดนความร้อนจากข้าวในบาตร จะละลายไปแพร่เชื้อในตัวพระคุณเจ้ากันขนาดไหน

 ยังมีคนตักบาตรจำนวนมากที่แม้จะรู้ว่า ข้อพึงปฏิบัติแต่โบราณกาลนานมาแล้ว ผู้คนต้องถอดรองเท้าก่อนที่จะตักบาตรเพราะถือว่าจะได้ไม่ยืนอยู่สูงกว่าพระ แต่คนสมัยนี้หลังจากถอดรองเท้าแล้วก็ยังยืนอยู่บนรองเท้าเพียงเพราะกลัวเท้าเปื้อน ทำราวกับศรีธนญชัยที่ทำทีว่าถอดรองเท้าเรียบร้อยแล้วเท่านั้นเอง    

 หลายครั้งหลายหนที่คนตักบาตรทำหน้าฉงนหรือถึงขั้นทวงถามว่า ทำไมพระคุณเจ้าจึงไม่กรวดน้ำให้หลังจากตนใส่บาตรเสร็จแล้ว โดยหาได้คิดไม่ว่าหากพระคุณเจ้าต้องกรวดน้ำกันทุกครั้งที่มีคนตักบาตร กว่าจะกลับถึงวัดก็คอแห้งไม่มีเสียงกันพอดี ดังนั้น เพียงแค่หลังจากที่พระคุณเจ้าท่านกลับถึงวัด และหลังจากฉันภัตตาหารเสร็จเรียบร้อยแล้ว ท่านก็จะสวดกรวดน้ำให้แก่ทุกคนที่ได้ตักบาตรรวมทั้งสัมภเวสีต่างๆ โดยถ้วนหน้า บุญก็จะได้แก่คนที่ทำเองโดยอัตโนมัติ ไม่ต้องรอรับทันทีทันใดเหมือนรับใบเสร็จหลังจากจ่ายเงิน

 ปัจจุบันนี้ตามสถานที่พักหลายแห่งในเมืองท่องเที่ยว ไม่ว่าจะเป็นหลวงพระบาง, เชียงคาน ฯลฯ มักจะจัดแพ็กเกจตักบาตรยามเช้าพ่วงให้ด้วย ซึ่งบรรดานักท่องเที่ยวสมัยนี้ต่างตื่นแต่เช้าพร้อมตักบาตร ทันทีที่พระมาถึงและเปิดฝาบาตร ก็จะมีคนจำพวกที่ “เดี๋ยวนะครับ ช้าๆ หันหน้าทางนี้หน่อย” เพื่อถ่ายรูปและจะได้เอาไป “อัพเฟซบุ๊ก” เล่นเอาพระสงฆ์องค์เจ้าสะเทิ้นทำหน้าไม่ถูกไปตามๆ กัน

 การทำบุญตักบาตรในปัจจุบันนี้จึงกลายเป็นกิจกรรมส่งเสริมการท่องเที่ยว มากกว่าที่จะเป็นประเพณีทางพุทธศาสนา ทั้งคนและพระจำนวนหนึ่งจึงปรับตัวและกิจกรรมให้เข้ากับธุรกิจการท่องเที่ยว บางท้องที่ซึ่งพระเคยเปิดฝาบาตรรับแต่ข้าวเหนียวข้าวเจ้า ส่วนกับข้าวกับปลาญาติโยมต้องตามไปถวายที่วัด มาถึงวันนี้กลับต้องเปิดฝาบาตรรับทั้งข้าวทั้งกับในถุงพลาสติก แถมยังต้องรับขวดน้ำที่หนักแสนหนัก เพราะคนตักบาตรกลัวว่าชาติหน้าจะเกิดมาขาดน้ำดื่มน้ำกิน

 อัฐบริขารไทยทานทั้งหลายแหล่ในยุคนี้ เปิดถังออกมาดูไม่รู้ว่าพระจะใช้ได้หรือเปล่า เพราะคนซื้อไปถวายก็คิดเพียงแค่ว่าจัดชุดได้สวยงามและได้ทำบุญไปแล้ว ตัวเองได้บุญกลับไปอิ่มเอิบทันอกทันใจแล้ว เรื่องราวต่อไปจะเป็นอย่างไรก็ช่างมัน พุทธพาณิชย์ที่พูดกันติดปากมานาน เกิดขึ้นเพราะใคร และใครจะเข้ามาแก้ไขได้ คงเป็นเรื่องใหญ่เกินกว่าที่คนบาปหยาบช้าอย่างผมจะคิดได้ เพราะแค่เขียนเรื่องนี้ขึ้นมาถ้ายายของผมยังไม่ตาย แกก็ต้องตบปากผมพร้อมกับบอกว่า “ระวังนรกจะกินกบาล”