จงพร้อมสู้เขมรในกรอบพหุภาคี
การรุกหนักของฮุน เซนทั้งด้วยยุทโธปกรณ์บนพื้นดินและด้วยชั้นเชิงการทูตบนอากาศคราวนี้ไม่ธรรมดาเลย ความขัดแย้งระหว่างสองชาติที่เริ่มมาจากจุดเดียวตรงชายแดนกำลังจะกลายเป็นประเด็นที่นานาชาติกำลังถูกฝ่ายกัมพูชาดึงเข้ามาช่วยแก้ปัญหา
สภาวะเช่นนี้ถึงไทยจะอยากหลีกเลี่ยงอย่างถึงที่สุด แต่ก็ต้องเตรียมพร้อมสำหรับสถานการณ์ที่เลวร้ายคือต้องเจรจาในประเด็นความขัดแย้งภายใต้กรอบพหุภาคีที่มี "ผู้ช่วยเหลือ” ฝ่ายคู่ขัดแย้งมากเหลือเกิน ภายใต้ข้อเสียเปรียบทางกฎหมาย และภายใต้สถานการณ์จริงว่ากัมพูชาทั้งทหารและชาวบ้านประชิดไทยและล้ำเข้ามาในแดนไทยอย่างยากจะไล่ออกไปได้เสียแล้ว
ฮุน เซน ต้องการให้ประเด็นข้อขัดแย้งขึ้นสู่เวทีพหุภาคีเนื่องจากจะทำให้กัมพูชามีข้อได้เปรียบไทยหลายประการ ประการแรกนั้นคือการเจรจาหลายฝ่ายจะช่วยเติมพลังให้ประเทศที่ด้อยกว่าทั้งความเจริญและกำลังรบ สู้เดี่ยวไม่ได้ก็ต้องเอาคนอื่นมาช่วยสู้ พลังนานาชาติจะถูกดึงเข้ามาสู่เกมที่กัมพูชามั่นใจว่าได้เปรียบแน่คือการทูตและกฎหมาย เนื่องจากกัมพูชานั้นองค์กรระหว่างประเทศและชาติที่มีขีดความสามารถสูงกว่าไทยเคยอุ้มชูอยู่ ขณะที่เขาก็เคยชนะเรามาแล้วในทางศาล จนทำให้ไม่ว่ารัฐบาลไหนของไทยก็ไม่กล้าสู้คดีในศาลโลกอีก นี่ยังไม่รวมถึงความเห็นใจในหมู่ฝรั่งที่มีต่อเขมรในฐานะเจ้าตำรับวัฒนธรรมขอมในภูมิภาค ดังนั้นถึงกัมพูชาจะสูญเสียในสนามอย่างหนักก็ตาม แต่ในภาพใหญ่ของสงครามเขากำลังรุกไล่เป็นต่อ
ไทยพยายามกดประเด็นขัดแย้งหนักๆ ชนิดที่ตึงมือรัฐตลอดมาให้อยู่ระดับท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นปัญหาชายแดนใต้ ปัญหาแบ่งแยกสี หรือปัญหาไทย-กัมพูชา ทั้งนี้เพราะเชื่อมั่นว่าถ้าปัญหาถูกจำกัดกรอบแค่ท้องถิ่นหรือทวิภาคี รัฐไทยจะเป็นผู้ได้เปรียบหรือที่เรียกว่า "ได้ใหญ่” ฝ่ายคู่กรณีจะทนแรงเสียดทานไม่ได้พ่ายไปในบั้นปลาย เพียงแต่กว่าก่อนประเด็นจะยุติ ไทยจะสูญเสียไปเท่าไหร่หรือฝ่ายตรงข้ามจะแก้เกมยังไงนั้นเป็นเรื่องที่เราต้องทน กรณีความขัดแย้งไทย-กัมพูชานี้ ฝ่ายไทยพิเคราะห์ทั้ง "ตัวช่วย” ฝ่ายตรงข้ามกับฝ่ายเรา แผนที่และข้อโต้แย้งในมือ และความเสี่ยงในพื้นที่ แล้วก็อยากให้อยู่แค่นี้
แต่เราต้องพร้อมที่จะสู้ในกรอบใหญ่ เพราะกัมพูชาก็คงไม่ยอมหยุดแค่นี้ อีกทั้งความคุกรุ่นเดี๋ยวก็ปะทุเดี๋ยวก็ปะทะนั้นจะถูกมองโดยนานาชาติว่านี้ไม่ใช่การแก้ปัญหาถาวร ยิ่งถ้ามี "ตัวช่วย” ที่มีเอี่ยวกับผลประโยชน์ในกัมพูชาจริงเรื่องนี้ก็ยิ่งถูกขยาย ดังนั้นหากเลี่ยงพหุภาคีไม่ได้ ไทยต้องสามารถสู้ทั้งแบบโต้ทางการทูตและการทหารให้สมน้ำสมเนื้อทุกช็อต เอื้อประโยชน์ผูกมิตร "ตัวช่วย” และมองหาออปชั่นทางเลือกในการแก้ปัญหาอย่างถาวรในหลายทาง รวมทั้งทางที่เลวร้ายที่สุด