
การทูตฉวยโอกาสที่ล้าสมัย
ไม่น่าเชื่อก็ต้องเชื่อว่า ขณะที่ฝูงชนชาวอียิปต์นับล้านคนเดินขบวนขับไล่ประธานาธิบดีฮอสนี มูบารัก อยู่นั้น ประเทศหนึ่งที่พลอยฟ้าพลอยฝนถูกขับไล่ไสส่งไปด้วยก็คือแดนดินถิ่นอินทรีอเมริกา ทั้งๆ ที่ประธานาธิบดีบารัก โอบามา พยายามจะซื้อใจชาวเมืองสฟิงซ์ด้วยการเรีย
อย่างไรก็ดี ชาวอียิปต์ส่วนใหญ่ต่างไม่ยอมหลงกลการทูตแบบฉวยโอกาสของสหรัฐ เพราะเคยเห็นตัวอย่างมานักต่อนักแล้วว่าทำเนียบขาวพร้อมหักหลังผู้นำคนไหนก็ได้ แม้จะเคยโอบอุ้มให้อยู่ในตำแหน่งมานานนับสิบๆ ปีก็ตาม แล้วหันไปสนับสนุนผู้นำคนใหม่ที่กลายเป็นขวัญใจคนใหม่ของประชาชนในประเทศนั้นๆ แทนอย่างหน้าตาเฉย
อดีตพระเจ้าชาห์แห่งอิหร่าน อดีตประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอสแห่งฟิลิปปินส์ อดีตประธานาธิบดีซูฮาร์โตแห่งอินโดนีเซีย อดีตประธานาธิบดีฌอง คล็อด "เบบี้ด็อค" ดูวาลิเยร์ ฯลฯ ล้วนเป็นเหยื่อของนโยบายการทูตสองหน้าหรือการทูตแบบฉกฉวยโอกาสของแดนดินถิ่นคาวบอยมาแล้วทั้งนั้น เชื่อว่าอีกไม่ช้าไม่นานนายมูบารักก็อาจจะเป็นน้องใหม่ล่าสุดของชมรมอดีตผู้นำที่ถูกอเมริกาหักหลัง
ผู้เชี่ยวชาญการเมืองอเมริกันหลายคนยอมรับว่าการทูตแบบฉวยโอกาสหรือเล่นตามกระแสของสหรัฐ ทำให้ประชาคมโลกไม่ไว้วางใจอเมริกาว่าไม่เคยมีความจริงใจกับใครทั้งสิ้น
ดังนั้น แม้ว่านายโอบามาจะมีมธุรสวาจากับชาวอียิปต์สักเพียงไหน ฝูงชนก็ไม่เชื่อถือในน้ำคำนั้น ผู้ประท้วงหลายคนย้อนว่าจะให้เชื่อได้อย่างไร ในเมื่อตลอดช่วงที่ผ่านมา ทำเนียบขาวได้ให้เงินช่วยเหลือทางทหารแก่รัฐบาลนายมูบารักถึงปีละ 1,300 ล้านดอลลาร์ นอกเหนือจากความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจอีกราวปีละ 200 ล้านดอลลาร์ จนทำให้นายมูบารักอยู่ยงคงกระพันมานานเกือบ 30 ปีแล้ว
ที่สำคัญ ทั้งอาวุธและกระสุนปืนที่ตำรวจใช้สลายการประชุมนุมประท้วงนั้นล้วนแต่ "เมด อิน ยูเอสเอ" ทั้งสิ้น
"อเมริกาคงกังวลเกี่ยวกับภาวะไร้เสถียรภาพในอียิปต์ จึงพยายามควานหาผู้นำคนใหม่ที่คิดว่าจะเป็นทาสรับใช้คนใหม่ และจะได้เหยียบหัวพวกเราต่อไป "ผู้ประท้วงคนหนึ่งให้ความเห็น ก่อนจะกล่าวต่อว่า "คนอียิปต์เขารู้ไปทั่วว่ารัฐบาลมูบารักอยู่ไม่ได้ ถ้าไม่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐ แต่พวกเราก็หวังว่าอเมริกาจะยอมถอยไปยืนอยู่ข้างเวที ปล่อยให้พวกเราล้มรัฐบาลเอง"
ฝูงชนอีกกลุ่มหนึ่งยังเรียกร้องให้แดนดินถิ่นอินทรีรีบกลับเนื้อกลับตัวหันมาสนับสนุนประชาชนแทน ทั้งนี้เพื่อพิสูจน์ตัวเองว่ายึดมั่นในประชาธิปไตยตามปากว่าหรือเปล่า
บุญรัตน์ อภิชาติไตรสรณ์



