เปิดโรงเรียนสอนควายไถนา สืบสานอนุรักษ์ภูมิปัญญาไทย | คมชัดลึก

   "กระทรวงเกษตรฯ น้อมรับที่จะสนองพระราชดำริ จัดตั้งโครงการพลิกฟื้นธนาคารควายไถนาตามแนวพระราชดำริ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ขึ้นในปี 2552 นี้ กรมปศุสัตว์ ร่วมกับหน่วยงานในสังกัด รวม 9 หน่วยงานเพื่อนำร่องการรณรงค์ส่งเสริม สนับสนุนให้เกษตรกรชาวนาไทยหันกลับมาใช้แรงงานควายเพื่อไถนา" ธีระ วงศ์สมุทร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวระหว่างเป็นประธานเปิดงานกระบือและโคเนื้อแห่งชาติ ครั้งที่ 15 ณ ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์นครราชสีมา อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา เมื่อวันที่ 27 มีนาคม ที่ผ่านมา

  จากสถิติกรมปศุสัตว์ ปี 2550 ที่ สัตวแพทย์หญิงฉวีวรรณ วิริยะภาค รองอธิบดีกรมปศุสัตว์ระบุว่า มีเกษตรกรเลี้ยงโคเนื้อ 1.33 ล้านราย จำนวน 9.11 ล้านตัว และเกษตรกรเลี้ยงกระบือ 0.21 ล้านราย จำนวน 1.35 ล้านตัว ส่วนใหญ่เป็นการเลี้ยงเพื่อวัตถุประสงค์หลายประการ แต่อย่างไรก็ตาม เป็นที่ประจักษ์ว่า โค-กระบือมีส่วนสำคัญทำให้คุณภาพชีวิตของเกษตรกรมีความยืดหยุ่น สามารถจัดการด้านเศรษฐกิจในครัวเรือน และดำเนินชีวิตตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ส่งผลต่อการแก้ปัญหาความยากจนได้เป็นอย่างดี

  รองอธิบดีกรมปศุสัตว์ กล่าวว่า กรมปศุสัตว์ได้น้อมรับพระราชดำริที่ทรงมีความห่วงใยปัญหาของเกษตรกรมาดำเนินการ โดยร่วมคัดเลือกเกษตรกร ฝึกอบรมเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ เพื่อใช้แรงงานกระบือไถนาและทำการเกษตรกรรมตามหลักสูตรที่กำหนด และเป็นพี่เลี้ยงเกษตรกรในการดูแลกระบือเพื่อการใช้แรงงานตามโครงการ รวมทั้งจัดกระบือจากโครงการธนาคารโค-กระบือ เพื่อเกษตรกรตามพระราชดำริอย่างต่อเนื่องอีกด้วย 

 พ่อวันชัย ปิลาจันทร์ หนึ่งในผู้สืบสานวัฒนธรรมควายไถนา และก่อตั้งโรงเรียนฝึกคนฝึกควายไถนาในนามกลุ่มผู้เลี้ยงสัตว์ ต.นาม่อง อ.กุดบาก จ.สกลนคร ตามโครงการพลิกฟื้นธนาคารโค-กระบือ ตามพระราชเสาวนีย์ โดยโรงเรียนแห่งนี้จะเปิดสอนสำหรับผู้ที่เคยมีพื้นฐาน หรือผู้ที่มีทักษะเล็กน้อยให้สามารถใช้งานกระบือได้ภายใน 7 วัน 

 "การนำควายมาฝึกสามารถนำเพศใดก็ได้ แต่หากเพศเมียจะฝึกได้ง่ายกว่าเพศผู้ เนื่องจากเพศผู้จะเปรียวมากกว่า ซึ่งอายุของควายที่เหมาะแก่การนำมาฝึกควรมีอายุประมาณ 1 ปีขึ้นไป โดยก่อนที่จะมีการฝึกควายไถนา แนะนำให้เรียนรู้นิสัยใจคอ ให้เกิดความคุ้ยเคยกันก่อน ถ้าจะทำให้ควายจำเราได้เร็วให้กลั้นลมหายใจบ้วนน้ำลายทาที่หน้าผากควาย 2-3 วันติดต่อกัน" พ่อวันชัย เผยเคล็ดลับการฝึกควาย  

 ด้าน อ.ณัฐกานต์ เชียงตุง จากโรงเรียนบ้านท่าบ่อ ต.ท่าบ่อสงคราม อ.ศรีสงคราม จ.นครพนม กล่าวถึงการนำมูลควายไปใช้ประโยชน์ โดยยืนยันว่าขณะนี้โรงเรียนนำมูลควายมาใช้ทำประโยชน์หลายอย่าง เช่น การทำถังแก๊สชีวภาพจากมูลควาย หม้อข้าวมูลควายเก็บความร้อน ยากันยุง และปุ๋ย โดยมีแรงบันดาลใจจากการที่บ้านท่าบ่อเป็นหมู่บ้านที่ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำสงคราม อาชีพส่วนใหญ่ของคนในชุมชนคือทำการเกษตร เลี้ยงโค-กระบือเป็นจำนวนมาก จึงคิดหาวิธีการนำมูลโค-กระบือมาทำประโยชน์และถ่ายทอดให้กลุ่มนักเรียนและพร้อมที่จะถ่ายทอดให้ผู้สนใจทั่วไปในการทำประโยชน์จากมูลควาย     

 การพลิกฟื้นโรงเรียนสอนควายไถนาตามพระราชดำรินั้น อกจากจะสามารถนำมาใช้แรงงานโดยไม่ต้องพึ่งพาพลังงานน้ำมันให้สิ้นเปลืองแล้ว ยังเป็นการอนุรักษ์ควายไทยให้คงอยู่คู่กับคนไทยชั่วลูกชั่วหลานอีกด้วย