แลลอดลาย | คมชัดลึก

สม่ำเสมอและต่อเนื่อง มรรคผลได้ตกผลึกกลายเป็นคุณค่าทางภูมิปัญญาอันสำคัญของสังคมและสืบทอดตลอดมานับหลายชั่วอายุคน ความดีงามและประโยชน์แห่งภูมิปัญญานี้มีมากมายในเกือบทุกพื้นที่ของประเทศนี้ แต่น่าเสียดายที่ความคิดและการพัฒนาแห่งเทคโนโลยีบางอย่างไปบดบังสิ่งเหล่านี้จนเกือบจะมืดมิด แม้จะพยายามขุดคุ้ยออกมานำเสนอต่อสังคมสาธารณะทั่วไป แต่ดูเหมือนจะเป็นเพียงการจัดนิทรรศการเชิงประวัติศาสตร์ หรือการยกย่องเอาอกเอาใจเมื่อสถานการณ์บางอย่างอำนวยชั่วครั้งชั่วคราว หรือตามแต่โอกาสที่คนจัดจะนำเสนอเท่านั้น มีผู้คนเพียงไม่กี่กลุ่มหรือบางทีจะเป็นคนส่วนน้อยเท่านั้นที่จะเห็นความสำคัญ นานวันหากยังเป็นเช่นนี้สังคมส่วนใหญ่ โดยเฉพาะอนุชนรุ่นหลังที่เกิดและเติบโตในเมืองใหญ่ๆ และไม่เคยได้สัมผัสวิถีชนบทเลย เขาเหล่านั้นอาจจะมองเป็นเพียงเรื่องของการจินตนาการของคนบางคนเท่านั้นและอาจจะหาความเป็นจริง หรือคิดไม่ออกเลยว่า “มันเป็นเรื่องจริงหรือเป็นเพียงการแสดงเท่านั้น ?”

 ความสวยงามและความดีที่มีประโยชน์ของภูมิปัญญาตามวิถีนี้คือ คุณค่าของสังคมที่มีความจำเป็นต้องรณรงค์และสื่อสารให้กว้างขวางและสม่ำเสมอ ยิ่งถ้าสามารถดำเนินการให้เป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชนตามนโยบายทางการศึกษาที่กำลังดำเนินการไปแล้ว แต่ให้เพิ่มความเข้มข้นทั้งคุณภาพ เวลา การเสริมความรู้ให้ครูผู้สอน อีกทั้งพัฒนากระบวนการวัดประเมินผลทั้งระบบให้สอดรับกัน ตลอดจนการแลกเปลี่ยนถ่ายเททั้งกำลังงบประมาณ บุคลากร การอำนวยความสะดวกของสถานศึกษาทั้งประเทศให้ใกล้เคียงมากที่สุด (ไม่ต้องถึงกับเสมอเหมือนกันหมด) แต่ให้เขาทั้งหลายไม่ว่าเขาที่เป็นครูและนักเรียนจะอยู่ในเมืองหรืออยู่ตามเขาสูง ชนบทที่ห่างไกล การคมนาคมและความสะดวกแทบจะหาได้ยากเฉกเช่นตามเกาะแก่งต่างๆ ต้องมีมาตรฐานเดียวกัน อย่างน้อยคุณภาพของครู อุปกรณ์การเรียนการสอน เครื่องอำนวยความสะดวกพื้นฐาน เพราะเงินเดือนของครูเท่าเทียมและมีมาตรฐานเดียวกันทั้งประเทศอยู่แล้ว มาช่วยกันเติมเต็มให้กันและกัน โดยเฉพาะผ่านสถาบันการศึกษาล้วนเป็นสิ่งที่มีคุณค่ายิ่งประการหนึ่ง เพื่อให้เขาเหล่านั้นมีความเข้มแข็งและจะเป็นพลังในการกอบกู้รักษาภูมิปัญญาและศักดิ์ศรีของสังคมอย่างมั่นคงสืบไป

 เราพูดกันมากมายถึงความพยายามให้ช่องว่างระหว่างคนในประเทศให้ลดน้อยลง แต่ความมีรูปธรรมในสิ่งนั้นๆ ดูเหมือนจะเป็นวาทกรรมที่หวานหูมากกว่าจะมีแนวทางปฏิบัติที่เป็นรูปธรรมมากนัก หากมาพิเคราะห์ให้ละเอียดสักนิดใส่ใจจริงมีใจต่อประเทศนี้สักหน่อย ถึงแม้จะมองผ่านลอดรูเล็กๆ โดยไม่ยอมมองอย่างเต็มตา เพราะถือว่าธุระไม่ใช่ก็ตาม แต่สิ่งต่างๆ ที่มีอยู่รอบๆ ตัวล้วนต้องเกี่ยวข้องกับเราทั้งทางตรงและทางอ้อม จะหลีกลี้หนีไปไหนได้ไม่พ้น

 สังคมนี้ต้องอยู่อย่างพึ่งพาอาศัยกันและกัน คนรวยมีเงินมีทองมากมาย คนจนเดินดินใช้แรงงานหน้าดำหน้าแดงกรำแดดสู้ฝน ทุกคนต่างมีชีวิตและอยู่ร่วมในสังคมเดียวกัน มีระบบเปรียบเสมือนฟันเฟืองของเครื่องจักรที่ต้องอาศัยพึ่งพาขับเคลื่อนในทุกส่วน จะขาดจะพร่องส่วนใดมิได้เลย ดังนั้นการพึ่งพา การช่วยเหลือเอื้ออาทรกันและกันในฐานะคือสังคมมนุษย์ เลิกคิดได้แล้วว่า การแบกปืนผาหน้าไม้เต็มบ้านเต็มเมืองในปัจจุบันเพียงทางเดียวจะช่วยทำให้สังคมไทยดีได้อีกเลย โดยเฉพาะสถานการณ์ที่ภาคใต้ปลายด้ามขวานของประเทศในขณะนี้

อัฮหมัด สมบูรณ์  บัวหลวง
[email protected]