
โขง, ชี, มูล, หนองหาน ในภาคอีสาน
26 ม.ค. 2554
ดินแดนอีสานเป็นเขตแห้งแล้ง มีลักษณะที่ราบสูง ขอบยกสูงคล้ายสี่เหลี่ยม แล้วลาดลงตรงกลางเป็นแอ่งคล้ายก้นกระทะบริเวณทุ่งกุลา
อีสานมีแม่น้ำสำคัญ 3 สายพาดผ่าน คือ โขง, ชี, มูล และมีหนองน้ำขนาดใหญ่ 2 แห่ง คือหนองหานหลวง (สกลนคร) และหนองหานน้อย (อุดรธานี)
โขง เป็นคำภาคกลาง แต่ชาวอีสานและลาวเรียก ของ มีรากภาษาจากคำมอญว่า โคล้ง ที่ไทยรับมาใช้ว่าคลอง
ชี มาจากคำลาวว่า ซี, ซี่ หมายถึง เจาะ, ไช, ทิ่ม, แทง คนโบราณเชื่อว่าน้ำชีเกิดจากการเจาะ, ไช, แทงของนาค
มูล มาจากคำเดิมว่า มูน แปลว่า มาก, ล้น, มั่งคั่ง, ฯลฯ หมายถึงมีน้ำมาก แต่ต่อมาลากเข้าคำบาลีว่ามูล
หนองหาน กร่อนจากคำว่า หนองละหาน คำว่า ละหาน หมายถึงที่ลุ่มเก็บน้ำจำนวนมากๆ บางทีเรียกห้วยละหานก็มี
(มีรายละเอียดอยู่ในหนังสือ “พลังลาว” ชาวอีสาน มาจากไหน ? ของ สุจิตต์ วงษ์เทศ พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ.2549)
"เรือนอินทร์ หน้าพระลาน"



