ไม่รู้กฎหมาย | คมชัดลึก

 ปัญหาความไม่รู้กฎหมายและขั้นตอนกฎหมายอย่างง่ายๆ เท่าที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตในระดับชาวบ้านทั่วไปนับวันจะส่งผลกระทบรุนแรงมากขึ้น ซึ่งเมื่อ 10 หรือ 20 ปีก่อนจะไม่มีผลเท่าไหร่ แต่ในยุคนี้เมื่อสังคมมีความซับซ้อนมากขึ้นคนไม่รู้กฎหมายกลับเป็นคนเสียเปรียบหรือด้อยโอกาสในสังคมและกลับกลายเป็นความไม่เท่าเทียมหรือความเหลื่อมล้ำในสังคมไปจนได้

 หากความไม่รู้กฎหมายคือความไม่เท่าเทียมหรือความเหลื่อมล้ำในสังคมและส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตคงจะปล่อยให้เรื่องนี้เป็นไปอย่างไม่เหลียวแลไม่ได้ การป้องกันและเยียวยาปัญหาหากมองไปที่สาเหตุคงพบว่าโดยทั่วไปแล้วไม่ว่าจะเป็นคนในเมืองหรือในชนบท ไม่ว่าคนรากหญ้าหรือคนชั้นกลางมักจะมีทัศนคติว่ากฎหมายเป็นเรื่องของนักกฎหมายหรือคนที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องเท่านั้น เมื่อเกิดปัญหาขึ้นมาเมื่อไหร่จึงให้ผู้รู้เข้ามาช่วยเหลือได้

 การคิดว่ากฎหมายเป็นเรื่องไกลตัวอาจมีสาเหตุมากมายหลายประการไม่ว่าตัวบทกฎหมายอ่านยากใช้ภาษาที่มีความเฉพาะ หรือมองว่ากฎหมายคือความยุ่งยากคือปัญหาไม่จำเป็นจะไม่ข้องแวะเป็นอันขาด หรือที่สำคัญการเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจด้านกฎหมายยังไม่มีวิธีการหรือการสื่อสารที่ทำให้คนส่วนใหญ่ของสังคมเข้าใจได้ง่าย หรือแม้กระทั่งการขาดบริการด้านการให้คำปรึกษาหรือให้ความช่วยเหลือด้านกฎหมายในลักษณะบริการพื้นฐานทั่วไปเหมือนกับการบริการด้านสุขภาพที่สามารถใช้บริการได้ในระดับชุมชน

 ลักษณะที่สำคัญของกฎหมายซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญในการเอื้อให้ชาวบ้านรู้สึกคุ้นเคยกับกฎหมายคือความมีอำนาจบังคับ

 การมีอำนาจบังคับของกฎหมายทำให้ผู้มีหน้าที่ในการใช้กฎหมายนำไปปะปนกับบทบาทของตัวเอง แบบที่เรียกกันว่าคิดว่าตัวเองคือกฎหมาย จึงทำให้สังคมมีทัศนคติว่าการเคารพกฎหมายหมายความถึงการเคารพตัวผู้ใช้กฎหมายตามไปด้วย จึงเป็นสาเหตุให้กฎหมายเป็นเรื่องไม่ใกล้ตัวไปเสีย

 การพัฒนาวิธีการหรือหันมาสนใจสร้างความตระหนักให้แก่ทุกคนในสังคม โดยเฉพาะชาวบ้านส่วนใหญ่ของสังคมซึ่งใช้ชีวิตประจำวันตามวิถีไทยทั่วไปได้คุ้นเคยกับกฎหมายซึ่งมักจะเรียกกันว่ากฎหมายชาวบ้าน จึงเป็นเรื่องสำคัญในยุคปัจจุบัน

 การพัฒนาในเรื่องนี้ได้ดีที่สุดก็คือการนำเอาสภาพปัญหาที่เกิดจากการคับข้องใจของชาวบ้านที่มีผลเนื่องมาจากปัญหาข้อกฎหมายและนำข้อดีหรือข้อเสีย รวมทั้งความสำเร็จหรือความล้มเหลวของการต่อสู้ผลกระทบจากความไม่รู้กฎหมายหรือการป้องกันความเสียหายที่อาจจะเกิดจากความไม่รู้กฎหมายได้ด้วยตัวเองโดยไม่ต้องพึ่งนักกฎหมายมาเผยแพร่ต่อสาธารณะให้ได้รับรู้กัน

 ต้องช่วยกันให้เห็นว่ากฎหมายไม่ใช่เรื่องการใช้อำนาจบ้านเมืองเท่านั้น แต่อำนาจประชาชนคือที่มาของความเป็นธรรมที่อยู่ใกล้ตัวนี่เอง