สทบ.ถกออมสิน-ธ.ก.ส.ปล่อยกู้หมู่บ้านปรับเกณฑ์เปิดช่องกู้ใช้หนี้ได้-ปราชญ์ชาวบ้านค้าน | คมชัดลึก

 แหล่งข่าวจากสำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ (สทบ.) เปิดเผยว่า สัปดาห์หน้า นายนที ขลิบทอง ผู้อำนวยการ สทบ.จะหารือกับธนาคารออมสิน และธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร(ธ.ก.ส.) เกี่ยวกับนโบยายของรัฐบาลที่มอบหมายให้ทั้งสองธนาคารปล่อยสินเชื่อให้แก่กองทุนหมู่บ้านทั่วประเทศ 8 หมื่นหมู่บ้าน หมู่บ้านละ 1 ล้านบาท รวมเป็นเงิน 8 หมื่นล้านบาท รวมทั้งอัตราดอกเบี้ยที่ให้กู้กองทุน เพื่อให้กองทุนนำไปปล่อยต่อให้สมาชิกนำไปชำระหนี้นอกระบบ และส่งเสริมอาชีพ

 ทั้งนี้ ปัจจุบันกองทุนหมู่บ้านสามารถขอกู้จากสถาบันการเงินเพื่อนำไปปล่อยกู้ให้สมาชิกเพิ่มเติมได้อยู่แล้ว 1-3 ล้านบาท โดยเงินกู้ดังกล่าวจะอยู่ในบัญชีที่ 3 แต่กองทุนที่จะได้รับเงินกู้เพิ่มเติมต้องอยู่ในหลักเกณฑ์ที่ สทบ.กำหนดและผ่านการรับรองโดยอนุกรรมการระดับจังหวัด ส่วนการอนุมัติเงินกู้เป็นอำนาจและต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขของแบงก์

 อย่างไรก็ตาม ธนาคารทั้งสองแห่งมีสิทธิ์ที่จะปฏิเสธไม่ปล่อยกู้ให้แก่กองทุนหมู่บ้านที่ไม่ได้อยู่ในหลักเกณฑ์หรือมีปัญหาได้ แม้รัฐบาลจะมีนโยบายออกมาก็ตาม ส่วนการปล่อยกู้ให้สมาชิกต่อนั้น เป็นอำนาจพิจารณาของคณะกรรมการกองทุน ซึ่ง สทบ.จะต้องปรับปรุงหลักเกณฑ์และวัตถุประสงค์การใช้เงินที่กู้ใหม่ เพราะอาจทำให้กองทุนเสียวินัยได้ ขณะที่การคัดเลือกกองทุนเข้าโครงการจะใช้กลไกกลั่นกรองที่มีอยู่ เช่น อนุกรรมการระดับอำเภอ จังหวัด และเครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน

 พ.ท.ชัยยงค์ เวงสูงเนิน ประธานเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านภาคกลาง กล่าวว่า กองทุนหมู่บ้านมีทั้งที่เข้มแข็งและอ่อนแอ การปล่อยกู้ควรพิจารณาความเข้มแข็งของกองทุนด้วย เพราะเท่าที่สัมผัสการดำเนินการงานของกองทุนมาตั้งแต่เริ่มต้น พบว่าหลายนโยบายจะสั่งการมาจากข้างบน มีการใช้เงินและจัดซื้ออุปกรณ์คอมพิวเตอร์ แต่ไม่ค่อยให้ความสำคัญกับการพัฒนาบุคลากรของกองทุน ทำให้สิ่งที่ได้มาแทบปฏิบัติการจริงไม่ได้

 นายประยงค์ รณรงค์ ปราชญ์ชาวบ้าน และเจ้าของรางวัลแมกไซไซ สาขาผู้นำชุมชน ปี 2547 เปิดเผยว่า ไม่เห็นด้วยกับนโยบายให้แบงก์รัฐปล่อยกู้ให้แก่กองทุนหมู่บ้าน ก่อนปล่อยสินเชื่อให้สมาชิกเพื่อนำไปแก้ปัญหาหนี้นอกระบบ เพราะกองทุนหมู่บ้านแต่ละแห่งมีความเข้มแข็งไม่เท่ากัน บางแห่งมีลักษณะเอื้อพวกพ้อง หากปล่อยกู้แบบเหวี่ยงแห สุดท้ายก็จะสร้างหนี้ปัญหาหนี้เสียให้แก่กองทุนและย้อนกลับมาเป็นหนี้เสียของสถาบันการเงินของรัฐได้ ขณะที่กองทุนหมู่บ้านไม่มีกลไกในการฟื้นฟูอาชีพ ทำให้เมื่อสมาชิกได้เงินไปใช้หนี้นอกระบบแล้ว เมื่อไม่มีรายได้เพิ่มก็จะหันกลับไปกู้หนี้นอกระบบอีก ทำให้เป็นหนี้เพิ่มขึ้นทั้งสองทาง โดยมองว่า การแก้ปัญหาหนี้นอกระบบด้วยการใช้กลไกของ ธ.ก.ส.หรือออมสิน ที่รัฐบาลทำอยู่แล้วจะมีประสิทธิภาพและรัดกุมมากกว่า