“ธาตุลูกฆ่าแม่”ที่จ.ยโสธร | คมชัดลึก

 เนื้อเรื่องเล่าว่า ลูกชายไปทำนา เมื่อถึงเวลาเที่ยง แม่มาส่งข้าวให้ช้าไปหน่อย ด้วยความที่รอมานาน เมื่อแม่เอาข้าวมาส่ง แถมก่องข้าวยังเล็กเกินไป กินไม่อิ่ม จึงโกรธ และฆ่าแม่ตัวเองด้วยความโมโหหิว แต่หลังจากนั้นเจ้าลูกชายเกิดความสำนึกผิดจึงสร้างเจดีย์เป็นรูปก่องข้าวขึ้นเพื่อเป็นการไถ่บาป

 ปัจจุบัน ที่ ต.ตาดทอง อ.เมือง จ.ยโสธร มีโบราณสถานสองแห่งที่กรมศิลปากรขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานไว้แล้วเมื่อ พ.ศ.2479

 แห่งหนึ่งอยู่ที่หมู่บ้านสะเดา และอีกแห่งอยู่ที่หมู่บ้านตาดทอง ทั้งสองหมู่บ้านอยู่ห่างกันประมาณ 4 กิโลเมตร

 ที่บ้านสะเดาเป็นซากเจดีย์ที่ชำรุดทรุดโทรม แต่ที่บ้านตาดทองมีความสมบูรณ์มากกว่า ปัญหาอยู่ที่ว่าทั้งสองหมู่บ้านต่างก็มีเรื่องเล่าทำนองนี้เหมือนกัน จึงเกิดข้อสงสัยขึ้นว่า แล้วที่ไหนกันแน่ที่เป็นเจดีย์ที่ลูกสร้างขึ้นเพื่อไถ่บาปที่ฆ่าแม่

 ซึ่งในเรื่องที่เป็นปัญหานี้ อ.พิเศษ เจียจันทร์พงษ์ อธิบายเอาไว้ว่า ในราชกิจจานุเบกษา พ.ศ.2479 ได้ประกาศชื่อเจดีย์ในหมู่บ้านตาดทองว่า “ธาตุถาดทอง” และที่บ้านสะเดาคือ “ธาตุลูกฆ่าแม่ หรือธาตุก่องข้าวน้อย” ซึ่งทั้งสองเรื่องเป็นตำนานที่ต่างกันอย่างชัดเจน และไม่มีเจดีย์องค์ไหนที่สร้างขึ้นโดยลูกชายที่ฆ่าแม่ตัวเอง เพราะนิทานที่เล่าสืบต่อกันมานั้นเป็นเรื่องที่ติดมา กับคนนำมาสวมให้แก่สถานที่ ด้วยมุ่งจะแสดงในเรื่องจริยธรรมของตนในสังคมนั้นๆ

 แต่ถ้าหากจะพิจารณาในด้านคติความเชื่อ เจดีย์ของทั้งสองหมู่บ้านก็เป็น “ธาตุลูกฆ่าแม่” ด้วยกันทั้งสองแห่ง เพียงแค่ความเชื่อนั้นเกิดขึ้นที่หมู่บ้านสะเดาก่อน แล้วค่อยขยายมาที่หมู่บ้านตาดทองในภายหลังนั่นเอง

เรืนอินทร์ หน้าพระลาน