สถานการณ์ความมั่นคงยุโรปปี2554 (4) | คมชัดลึก

บรรดาพรรคเอียงขวาของยุโรปยังแก้ปัญหาปากท้องไปได้ไม่ไกลเท่าไหร่ก็รื้อฟื้นแนวคิดติดตั้งขีปนาวุธมาอีกแล้ว ปี 54 จึงน่าจะเป็นปีที่ยุโรปตึงเครียดด้านความมั่นคงกันอีกครั้ง ทั้งจากรัสเซียที่เข้มแข็งขึ้นตามกาลเวลา ทั้งจากเครือข่ายก่อการร้ายที่บ่มเพาะคนกลุ่มน้อยท้องถิ่นให้มีแนวคิดแบบอัล-ไกดา สำหรับปัญหาภัยพิบัติที่รุนแรงขึ้นทุกปีไม่ว่าจะเป็นภูเขาไฟทางเหนือ หิมะตกหนักทางตะวันตกหรือน้ำท่วมทางตะวันออกนั้นก็เป็นภัยด้านความมั่นคงที่สำคัญไม่น้อยหน้าความอ่อนแอของสังคมอันเนื่องมาจากปัญหาเศรษฐกิจ แม้ว่ารัสเซียจะเข้าสังเกตการณ์การประชุมนาโต แต่ใช่ว่าจะต้องยอมตามกระบวนการโอบล้อมรัสเซียด้านการทหาร ปีนี้คงมีการเจรจาในประเด็นความสัมพันธ์ระหว่างนาโตกับรัสเซียกันอย่างหนัก นอกเหนือจากประเด็นที่ยุโรปให้ความสำคัญมาก นั่นก็คือนิวเคลียร์อิหร่านและสงครามอัฟกานิสถาน ประเด็นสายลับที่เครมลินใช้จารกรรมในประเทศต่างๆ อาจทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างยุโรปกับรัสเซีย โดยเฉพาะอังกฤษ ไม่ดีขึ้น ส่วนอดีตรัฐบริวารของโซเวียตนั้นแม้จะมีพัฒนาการที่ดีขึ้นตามลำดับ แต่เสถียรภาพยังไม่ชัดเจนในพื้นที่ที่มีปัญหาเชื้อชาติอยู่สูง ต้องจับตาจอร์เจีย โคโซโว  และแถบคอเคซัสเหนือต่อไป

ไฮไลท์ของแอฟริกาอยู่ที่การทำประชามติเพื่อแยกตัวเป็นเอกราชของซูดานใต้ มกราคม 2554 นั้นน่าจะเกิดความรุนแรงขึ้นอย่างแน่นอน  โดยเฉพาะตามบริเวณพรมแดนที่ยังตกลงไม่ชัด ความไม่ปลอดภัยนี้ยังทำให้ดาร์ฟู ซึ่งอยู่ทางตะวันตกขลุกขลักไปด้วยเมื่อรัฐบาลคาร์ทูมที่กำลังจะเสียอธิปไตยเพิ่มความเกลียดชังต่อกองกำลังต่างชาติ ส่วนที่โซมาเลียนั้น ยังไม่เห็นว่าปัญหาโจรสลัดจะซาลง  รัฐบาลประเทศนี้ยังพลัดถิ่นต่อไป ผู้นิยมแนวคิดแบบอัล-ไกดารังแต่จะเข้มแข็งขึ้น อนาคตของภูมิภาคที่ถูกพัฒนาจากนานาชาติ รวมทั้งจีนให้เป็นแหล่งวัตถุดิบพลังงานจะทำให้การแสวงผลประโยชน์จากการครอบครองพื้นที่อิทธิพลของกองกำลังต่างๆ รุนแรงขึ้น ทำให้หลายชาติไม่อาจวางใจเรื่องของการปฏิวัติหรือการแบ่งแยกดินแดนไปได้ ส่วนอเมริกาใต้นั้น บราซิลจะโดดเด่นชัดเจน  แต่เม็กซิโกและโคลัมเบียน่าจะถอยหลังเพราะปัญหาการใช้อาวุธในสังคมปะทุหนัก