คนต้นแบบเจ้าพ่อวิกิลีกส์ | คมชัดลึก

จริงๆ แล้ว ถ้าไม่มีคนอย่างเอลส์เบิร์ก อดีตนักวิเคราะห์ของเพนตากอน เอกสารลับเพนตากอนซึ่งโด่งดังที่สุดในช่วงสงครามเวียดนามเมื่อปี 2514 และเป็นชนวนกดดันให้ประธานาธิบดีริชาร์ด นิกสัน ต้องลาออกจากตำแหน่ง ก็คงเป็นความลับต่อไป และมะกันชนก็คงยังถูกหลอกให้หลงสนับสนุนสงครามเวียดนามต่อไปอีกนาน

 กล่าวอีกนัยหนึ่ง เอลสเบิร์กก็คือต้นแบบของจูเลียน อาซานจ์ ที่โด่งดังจากการเผยแพร่โทรเลขลับทางการทูตของสหรัฐผ่านเว็บไซต์วิกิลีกส์นั่นเอง

 ในฐานะที่มีจิตวิญญาณและประสบชะตากรรมคล้ายๆ กันมาก่อน เอลลส์เบิร์กจึงลุกขึ้นปกป้องอาซานจ์และสิบตรีแบรดลีย์ แมนนิง อดีตนักวิเคราะห์ข่าวกรองกองทัพสหรัฐวัย 23 ปี ที่ถูกจับกุมฐานต้องสงสัยว่าเป็นคนปล่อยคลิปวิดีโอสงครามในอัฟกานิสถานให้แก่วิกิลีกส์ โดยชี้ว่าการเปิดเผยเอกสารลับเหล่านี้ "เป็นการกระทำที่ถูกต้องและน่ายกย่องที่สุด" เพราะข้อมูลส่วนใหญ่ล้วนแต่ทรงคุณค่าและเป็นเรื่องที่ประชาชนสมควรได้รับรู้

 ส่วนกรณีที่รัฐบาลพยายามละเลงภาพอาซานจ์และสิบตรีแมนนิ่งว่าเป็นผู้ก่อการร้ายนั้น อาซานจ์ชี้ว่าไม่เพียงเป็นการสำคัญผิดแล้วยังเป็นเรื่องสุดเหลวไหลที่ชวนหัวเราะเป็นที่สุด เมื่อเทียบกับคำชมที่ตัวเองกับ 2 นักข่าวหัวเห็ดจากนิวยอร์กไทม์สและวอชิงตันโพสต์ ซึ่งเป็นคนนำเอกสารลับเพนตากอนไปตีพิมพ์ได้ยินมาตลอดทุกวันนี้ แม้จะถูกรัฐบาลนิกสันฟ้อง แต่ศาลสูงสุดได้ยกคำฟ้องที่ห้ามเผยแพร่เอกสารลับเพนตากอนนั้น อย่างไรก็ดี รัฐบาลนิกสันได้งัดกฎหมายจารกรรมมาส่งฟ้องใหม่ว่าเอลส์เบิร์กไม่มีอำนาจและขโมยเอกสารลับนั้น แต่ภายหลัง ผู้พิพากษาได้ยกฟ้องข้อหานี้เนื่องจากรัฐบาลกระทำมิชอบเสียเอง รวมไปถึงการขโมยแฟ้มประวัติทางจิตของเอลส์เบิร์กด้วย 

 ถึงแม้จะชมเชยอาซานจ์ แต่เอลสเบิร์กก็เตือนว่าอาซานจ์ควรจะทำให้รอบคอบกว่านี้ด้วยการลบชื่อคนและแหล่งข่าวออกไปก่อนเพื่อความปลอดภัยของคนกลุ่มนี้ที่อาจตกเป็นเหยื่อความรุนแรง แต่วิกิลีกส์อ้างว่าได้กรองแล้วชั้นหนึ่งด้วยการเผยแพร่เฉพาะเอกสารที่หนังสือพิมพ์ยักษ์ใหญ่ 5 ฉบับที่เป็นพันธมิตรพร้อมจะเผยแพร่ในเรื่องนั้นๆ

 หลังแถลงแล้ว เอลส์เบิร์กก็ร่วมลงนามทางออนไลน์สนับสนุนอาซานจ์ก่อนจะเดินขบวนร่วมกับกลุ่มต่อต้านสงครามที่หน้าทำเนียบขาว จนกลายเป็นหนึ่งในผู้ประท้วงไม่กี่คนที่ถูกตำรวจจับในข้อหาทำผิดกฎหมายจราจร 

 แต่เอลส์เบิร์กก็ไม่หวั่นแถมยังคุยอวดว่าเป็นครั้งที่ 80 แล้วที่ถูกจับกุม

บุญรัตน์ อภิชาติไรสรณ์