ผิดประเด็น | คมชัดลึก

หรืออีกกรณีหนึ่งหากพบว่าแม่ผู้ตั้งครรภ์มีปัญหาสุขภาพ ถ้าการทำแท้งนั้นกระทำโดยแพทย์ให้ถือว่าการทำแท้งอันเนื่องจากสองกรณีนั้นไม่มีความผิด ซึ่งประเด็นถกเถียงกันในสังคมมีทั้งประเด็นให้ขยายข้อยกเว้นนี้ไปครอบคลุมเรื่องอื่นอีก และบ้างก็ไปถึงขั้นให้ยกเลิกกฎหมายที่เอาผิดในเรื่องนี้เสียเลย

 มุมมองของปัญหานี้ต้องมองแบบวิถียุติธรรมคือมองให้ครบรอบด้านถึงพื้นฐานของปัญหาที่เชื่อมโยงกันกับเรื่องนี้อย่างเป็นภาพรวมไม่ว่าจะเป็นประเด็นสิทธิมนุษยชนพื้นฐานทั่วไป และในมุมมองของความเป็นผู้หญิงที่มีความเฉพาะด้านแตกต่างกับผู้ชาย หรือประเด็นการตั้งครรภ์อันไม่พึงประสงค์ซึ่งมีสาเหตุแตกต่างกันต้องพิจารณาเป็นรายๆ ไป จนมาถึงประเด็นการทำแท้งที่ต้องดูเป็นรายๆ ไปเช่นกัน และสุดท้ายประเด็นสำคัญคือเรื่องของจริยธรรม ความคิดของสังคมและปัญหาข้อกฎหมาย

 การมองแบบวิถียุติธรรมควรเป็นการมองแบบที่ฮิตติดปากกันในยุคนี้ว่าต้องมองแบบ 360 องศา จะมองแต่ด้านใดด้านหนึ่งของปัญหาหรือมองแต่ช่วงใดช่วงหนึ่งของปัญหาไม่ได้ เพราะทุกอย่างเป็นปรากฏการณ์ทางสังคมที่เชื่อมโยงและส่งผลกระทบต่อกันและกันอยู่ตลอดเวลา รวมทั้งปัจจัยต่างๆ ของปัญหานี้ไม่ได้เป็นภาพนิ่งอยู่กับที่แต่กลับเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

 ประเด็นสำคัญอันเป็นที่มาของปัญหานี้คือการขาดการยอมรับและส่งเสริมคุ้มครองสิทธิอนามัยเจริญพันธุ์ของผู้หญิงจึงนำไปสู่ปัญหาการตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ และต่อด้วยปัญหาการทำแท้งที่ผิดกฎหมาย เพราะเป็นกรณีที่ไม่เข้าข้อยกเว้นของกฎหมาย และเป็นการกระทำที่ไม่ถูกต้องตามหลักการแพทย์ที่ดี

 ประเด็นอนามัยเจริญพันธุ์เป็นเรื่องของการยอมรับสิทธิขั้นพื้นฐานของผู้หญิง รวมทั้งความเป็นครอบครัว ซึ่งเรื่องนี้ผู้ชายก็ต้องถูกมองและยอมรับเรื่องสิทธิและหน้าที่ร่วมกับผู้หญิงอีกด้วยเพราะเมื่อพูดถึงความเป็นครอบครัวก็ต้องรวมผู้ชายเข้าไว้ด้วย เรื่องราวของอนามัยเจริญพันธุ์จะพูดถึงหลายเรื่องไม่ว่าการเป็นหน้าที่ของรัฐที่จะต้องให้ผู้หญิงทุกคนมีโอกาสเข้าถึงบริการด้านอนามัยเจริญพันธุ์อย่างทั่วถึงและเท่าเทียมตั้งแต่วัยเยาว์จนถึงตาย การให้ความรู้ด้านอนามัยเจริญพันธุ์แก่ทุกคนในสังคมอย่างทั่วถึงและถูกต้อง แค่สองเรื่องนี้ก็อาจส่งผลให้ปัญหาการตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ลดลงและทำให้การทำแท้งลดลงตามไปด้วย

 ที่สำคัญอีกประการหนึ่งแนวคิดและเนื้อหาของระบบอนามัยเจริญพันธุ์ที่ดียังส่งผลให้ผู้หญิงและผู้ชายมีความรับผิดชอบร่วมกันในการหาทางออกของปัญหาเมื่อเกิดการตั้งครรภ์อันไม่พึงประสงค์ได้หลากหลายสอดคล้องกับสาเหตุของปัญหาอีกด้วย ไม่ใช่เป็นเพียงการหาทางออกด้วยการทำแท้งอย่างเดียวเท่านั้น

 การทำแท้งโดยเสรีไม่มีในโลกนี้ เพราะถือเป็นหลักจริยธรรมและหลักนิติธรรมร่วมกันในการคุ้มครองและรับรองความเป็นมนุษย์ มีแต่เพียงข้อยกเว้นที่แต่ละสังคมยอมรับและวางแนวทางในการแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์ไว้เท่านั้น สำหรับสังคมไทยก็มีข้อยกเว้นอยู่แล้วเช่นกัน แต่ปัญหาอยู่ที่การทำให้ข้อห้ามและข้อยกเว้นนี้มีความศักดิ์สิทธิ์สมเจตนาเท่านั้น
 การป้องกันและแก้ไขปัญหาการทำแท้งโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายจึงต้องมีทั้งมาตรการทางสังคมและทางกฎหมายควบคู่กัน รวมทั้งการเปิดใจกว้างในการรับรู้สาเหตุของปัญหาให้รอบด้าน

 ที่สำคัญคือฟังเสียงของผู้หญิงที่ต้องรับภาระของปัญหาแล้วหรือยัง

ชาญเชาวน์ ไชยานุกิจ