"จิตร"กับคนเสื้อแดง | คมชัดลึก

 สื่อหลักไม่ค่อยให้ความสำคัญมากนัก ผิดกับสื่อทีวีดาวเทียม และสื่อออนไลน์ของฝ่ายเสื้อแดง ที่ให้ความสำคัญกับงาน 80 ปี จิตร ภูมิศักดิ์ มีการนำเสนอรายงานข่าวจากเวทีเสวนา และตีพิมพ์บทความเกี่ยวกับจิตร โดยนักวิชาการรุ่นใหม่กันอย่างคึกคัก

 อย่างทีวีดาวเทียม "เอเชียอัพเดท" ได้ทำสกู๊ปข่าวจิตร ภูมิศักดิ์ ในฐานะ "นักสู้เพื่อประชาธิปไตย" ซึ่งผมนั่งดูรายงานข่าวชิ้นนี้แล้ว ชวนให้นึกถึงบรรยากาศการปลุกกระแส "จิตร" ให้เป็น "ปัญญาชนปฏิวัติ" หลัง 14 ตุลา 16

 ไอดา อรุณวงศ์ บรรณาธิการวารสารอ่านได้เล่าประสบการณ์ตรงในวงเสวนา "จิตรในสายตาคนรุ่นใหม่" ว่า

 "การที่ไปม็อบเสื้อแดง แล้วเห็นซีดี หนังสือของนายผี จิตร หรือปรีดี ขายเป็นจำนวนมาก แล้วคนที่ซื้อก็เป็นชาวบ้าน...และอยากจะแสดงออก จะมีอะไรเหมาะไปกว่าบุคคลที่เป็นปราชญ์ที่ทรงความรู้ มีจิตใจนักปฏิวัติ มีความพยายามที่จะเปลี่ยนแปลงสังคมไปสู่หนทางที่ดีกว่า แม้ว่าประวัติชีวิตของพวกเขาจะมีความกระท่อนกระแท่น แต่มีเนื้อหาที่เป็นสัญลักษณ์ในเชิงการต่อสู้"

 จากคำบอกเล่าของ "ไอดา" ก็นึกเห็นผลงานของจิตร ภูมิศักดิ์ ที่เป็นรูปเล่มมากมาย ไม่ว่าจะเป็น "โฉมหน้าศักดินาไทย", "กวีการเมือง", "ทีปกร ศิลปินนักรบประชาชน" ฯลฯ วางขายที่หน้าหอประชุมธรรมศาสตร์และที่อื่นๆ

 ดังที่ทราบกันมาในภายหลังว่า "จัดตั้งในเมือง" ของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) เป็นเสมือนนักปั้นดาว ทำให้ จิตร ภูมิศักดิ์ ฟื้นตื่นขึ้นมาเป็น "นักรบของคนรุ่นใหม" อีกครั้ง

 ก่อนเหตุการณ์ 14 ตุลา "จัดตั้ง พคท." ได้นำเข้า เช กูวารา นักปฏิวัติละตินอเมริกา เข้าสู่แวดวงนักศึกษาหัวก้าวหน้า ต่อมา "เช" กลายเป็น “นายแพทย์นักปฏิวัติผู้ยิ่งใหญ่” และเป็นฮีโร่ของคนหนุ่มสาว พ.ศ.โน้น

 ฉะนั้น "สหายนำเขตกรุงเทพ" จึงต่อยอดด้วยการเสนอ "ฮีโร่ปฏิวัติสายพันธุ์ไทย" คือ จิตร ภูมิศักดิ์

 บวกกับเพลง "จิตร ภูมิศักดิ์" ของวงคาราวาน ที่โด่งดังในกลุ่มซ้ายไทย จึงทำให้เป้าหมายที่ พคท.วางไว้บรรลุผลตามคาดหมาย

 เรื่องราวและบทเพลงของจิตร หรือ "สหายปรีชา" ในภูพาน มีการเผยแพร่ผ่านสื่อของ พคท. ทั้งนิตยสาร และหนังสือเล่ม

 ปี 2519 ปัญญาชนซ้ายใหม่ แทบจะลืมเลือน "เช" ไปเลย มิหนำซ้ำ พคท.ยังเขียนบทความวิพากษ์ "ลัทธิเสือจร" ของ เช กูวารา ซึ่งเป็นความผิดพลาดของเขา ที่ไม่ยอมสร้างฐานที่มั่นให้แข็งแกร่ง

 หลัง 6 ตุลา 19 "จิตร" กลายเป็น “วีรชนปฏิวัติ” ทั้งในเขตเมืองและป่าเขา มีการนำเอาภาพชีวิตของจิตร ในนามสหายปรีชา มาเป็นแบบอย่างให้คนรุ่นใหม่ได้ศึกษา

 เมื่อเกิดวิกฤติศรัทธาป่าแตก พรรคล่มจม ความเป็นคอมมิวนิสต์ของจิตรก็เลือนหายไปและมีภาพของ "นักประวัติศาสตร์" มาแทนที่

 วันนี้ คนเสื้อแดงกำลังทำให้จิตรกลับมาเป็น "นักรบประชาชน" หรือ "วีรชนปฏิวัติ"

 แนวคิดต้านทุนนิยม และล้มศักดินาของจิตร ถูกขยายผลในบรรยากาศใกล้เคียงปี 2518-2519

 จิตร ภูมิศักดิ์ กำลังกลับมา...แต่จะว่าไปแล้ว ทั้งเวทีเสื้อเหลือง และเสื้อแดง ต่างก็เผยแพร่ผลงานของปัญญาชนนอกคอกคนนี้

 จึงมิอาจคาดเดาได้ว่า ถ้าจิตรยังมีชีวิตอยู่...เขาจะยืนอยู่บนเวทีไหนกันแน่?

แคน สาริกา