
วัดใหม่ยายแฟง
วันก่อนผมได้เล่าถึงประวัติโรงพักพลับพลาไชยซึ่งสร้างบนที่ซึ่งเคยเป็นบ้านของยี่กอฮง นายอากรบ่อนเบี้ยและโรงหวยในสมัยรัชกาลที่ 6 มาแล้ว วันนี้จะขอเล่าถึงประวัติวัดคณิกาผล ซึ่งอยู่ฝั่งตรงข้ามกับโรงพักพลับพลาไชยให้ฟังกัน
ตามประวัติกล่าวว่าวัดคณิกาผลนี้สร้างเมื่อ พ.ศ.2376 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้สร้างวัดนี้คือยายแฟงซึ่งเป็นเจ้าของกิจการซ่องโสเภณี ผมเข้าใจว่าในสมัยก่อน สตรีที่ทำการค้าขายยังไม่มีมากเช่นในปัจจุบันนี้ และที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันดีมีอยู่ 3 คน คือยายฟัก ยายแฟง และยายมี ซึ่งเรียกขานอย่างคล้องจองว่า “ยายฟักขายข้าวแกง ยายแฟงขาย... ยายมีขายเหล้า” ผมเข้าใจอีกเหมือนกันว่าโสเภณีในยุคนั้น น่าจะอิมพอร์ตเข้ามาจากเมืองจีน ซึ่งส่วนมากจะเป็นผู้หญิงกวางตุ้ง สนนราคาค่าบริการก็น่าจะในราวหนึ่งสลึง หรือหนึ่งสลึงกับหนึ่งเฟื้อง เนื่องจากมีหนังสือบางเล่มบันทึกว่า ยายแฟงหักเงินค่าตัวเด็กๆ ของแก ซึ่งมีอัตราหนึ่งสลึง ไว้ครั้งละ 5 สตางค์ จนมีจำนวนถึง 2,000 บาท จึงนำเงินจำนวนนั้นมาสร้างวัดที่ถนนพลับพลาไชย และว่ากันว่าเมื่อสร้างวัดเสร็จยายแฟงคงจะมีความปลาบปลื้มเป็นอันมากจึงได้ไปนมัสการถามสมเด็จพระพุฒาจารย์ หรือสมเด็จโต วัดระฆังฯ ว่าการทำบุญสร้างวัดของแกจะได้รับอานิสงส์ประมาณไหน ซึ่งสมเด็จโตก็ตอบว่า “ในราวสลึงเพื้อง” ซึ่งคำตอบนี้ มีคนในชั้นหลังตีความว่าการทำบุญในลักษณะนี้ของยายแฟงไม่ได้รับผลบุญอย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย เพราะเป็นเงินที่ได้มาด้วยความไม่บริสุทธิ์ แต่เมื่อพิจารณาจากวัตรของพระเดชพระคุณสมเด็จโตแล้ว ผมเชื่อว่าสมเด็จท่านทรงเย้ายายแฟงเล่นมากกว่า โดยให้ยายแฟงได้รับบุญกุศลเท่ากับอัตราค่าบริการหญิงโสเภณีในซ่องของยายแฟง
สมเด็จโตนั้นขึ้นชื่อในเรื่องของปฏิภาณไหวพริบและความไม่กลัวใครมาแต่ไหนแต่ไรแล้ว ดังเช่นครั้งหนึ่ง ในหลวงเสด็จฯ ไปทอดผ้าพระกฐินทางชลมารค วัดวาอารามริมแม่น้ำพากันตกแต่งประดับประดาวัดอย่างงดงาม แต่วัดระฆังฯ กลับไม่ทำอะไรเป็นพิเศษ เมื่อมีคนไปถาม ท่านก็ตอบว่า “วัดอื่นเขาขายผ้าเอาหน้ารอด แต่วัดฉันยอมขายหน้าเพื่อเอาผ้ารอด” หรือเมื่อรัชกาลที่ 3 ไม่ทรงโปรด ท่านก็หนีไปอยู่ต่างจังหวัด และกลับมาบางกอกอีกทีเมื่อรัชกาลที่ 4 ขึ้นครองราชย์ เมื่อรัชกาลที่ 4 ทรงถามว่า เหตุใดท่านถึงได้กลับมา ท่านก็ทูลตอบว่า “แผ่นดินก่อนท่านเป็นเจ้าแผ่นดิน แต่แผ่นดินนี้ท่านเป็นเจ้าฟ้า หนีไปไหนก็ไม่พ้น” ซึ่งมีนัยว่าพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวนั้นทรงมีฐานะเดิมเป็นพระองค์เจ้า แต่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวนั้น ทรงเป็นเจ้าฟ้ามาแต่กำเนิด เป็นต้น
วัดใหม่ยายแฟงนี้ ต่อมาได้รับพระราชทานนามว่าวัดคณิกาผล ซึ่งมีความหมายว่าวัดที่สร้างด้วยผลจากคณิกา หรือโสเภณีนั่นเอง



