อินโดนีเซียประธานอาเซียนปีหน้า | คมชัดลึก

เริ่มต้นปีนี้ อินโดนีเซียจะเป็นประธานอาเซียนแทนบรูไน เพราะมีภารกิจการทูตสำคัญต้องเป็นประธานงานประชุมระหว่างใหญ่ๆ รวมทั้งจี 20 ใน 2-3 ปีข้างหน้า เลยต้องขอทำหน้าที่ประธานอาเซียนเสียก่อน เล่นเอาสมาชิกอาเซียนอื่นๆ เอาไปนินทาว่าอินโดนีเซียไม่ให้ความสนใจอาเซียนเหมือนก่อน

 อินโดนีเซียมีนโยบายชัดเจน ต้องการผลักดันให้อาเซียนเป็นประชาธิปไตยและเปิดกว้างมากขึ้นในปีหน้า แบบที่ประเทศไทยพยายามทำช่วงเป็นประธานอาเซียนในปีที่แล้ว น่าเสียดาย ไทยทำได้แค่ระดับหนึ่งเพราะการเมืองภายในไทยไม่นิ่ง ทำให้โครงการต่างๆ ที่วางไว้ไม่สามารถลุล่วงทำสำเร็จได้

 ปีนี้ อาเซียนภายใต้ประธานอาเซียนเวียดนาม ได้ดำเนินนโยบายแบบอนุรักษนิยมแบบสุดๆ เนื่องจากพยายามกีดกันไม่ให้ผู้นำอาเซียนมีปฏิสัมพันธ์กับภาคประชาสังคมแบบที่ไทยได้ไว้กรอบไว้ปีที่แล้ว ทางเวียดนามไม่อยากเสี่ยง เพราะปีหน้าจะมีประชุมสมัชชา พรรคคอมมิวนิสต์ เวียดนาม ต้องเลือกผู้นำใหม่ เลยไม่อยากมีเรื่องวุ่นวายเกิดขึ้น

 อินโดนีเซียรู้ดีว่าเวลาหนึ่งปีเป็นช่วงสั้นๆ ต้องเร่งทำสองเรื่องคือ ปฏิญญา สิทธิมนุษยชนอาเซียน กับปฏิญญาของแรงงานข้ามชาติในอาเซียน เรื่องแรกค่อนข้างสำคัญ เพราะเป็นพื้นฐานของมาตรฐานสิทธิมนุษยชนของอาเซียนในอนาคต อาเซียนยังต้องปรับปรุงกลไกในเรื่องการส่งเสริมสิทธิมนุษยชน ตอนนี้ยังตกลงกันไม่ได้ว่าจะทำอย่างไร

 สมาชิกอาเซียนเช่นอินโดนีเซียและไทยต้องการเห็นบทบาทของภาคประชาสังคมในการวางแผน ติดตาม ประเมินผลเรื่องสิทธิมนุษยชน แต่ส่วนใหญ่สมาชิกยังไม่พร้อม เพราะเกรงว่าจะนำไปสู่การแทรกแซงของต่างประเทศ ประเด็นนี้อาเซียนชอบใช้เป็นข้ออ้าง

 ปฏิญญาสิทธิมนุษยชนอาเซียนต้องใช้เวลาร่าง เพราะสมาชิกอย่างลาว เวียดนาม พม่า กัมพูชา คงไม่ยอมปล่อยมาตราที่เกี่ยวข้องกับเสรีนิยมให้หลุดไปได้ โดยเฉพาะเรื่องของการส่งเสริมความเข้มแข็งของภาคประชาสังคมในเรื่องปกป้องสิทธิมนุษยชนในอาเซียน

 เรื่องสิทธิแรงงานข้ามชาติเช่นกัน สำคัญไม่น้อย อินโดนีเซียมีแรงงานกว่า 2 ล้านคนทำงานในมาเลเซีย บ่อยครั้งมีเรื่องบาดหมางระหว่างผู้ว่าจ้างกับคนทำงาน กลายเป็นข่าวฟาดหัวเป็นประจำ ส่วนไทยมีแรงงานพม่าทั้งที่มีการจดทะเบียนกับที่ไม่จดทะเบียนเกือบ 4 ล้านคน จึงไม่แปลกที่ต้องมีข้อปฏิบัติชัดเจน สมาชิกอาเซียนอื่นๆ เช่น

 เวียดนาม ฟิลิปปินส์ มีแรงงานทำงานในต่างประเทศเช่นกันแต่อยู่นอกอาเซียน

 อินโดนีเซียเป็นสมาชิกจี 20 สามารถเป็นปากเป็นเสียงให้แก่อาเซียนได้ ถึงแม้ว่าขณะนี้ประธานอาเซียนจะได้รับเชิญเข้าร่วมการประชุมจี 20 ก็ตาม อาเซียนยังต้องปฏิรูปเศรษฐกิจอีกมาก ถ้าอยากเป็นสมาชิกจี 20 นอนาคต