เส้นทางรถไฟสร้างชุมชน โนนบนที่ราบสูง อ.สูงเนิน | คมชัดลึก

 อ.สูงเนิน ตั้งอยู่บนที่ราบสูง มีแม่น้ำลำตะคองไหลผ่าน เดิมชื่อว่า “บ้านสองโนน” หรือ “บ้านสองเนิน” เพราะเป็นที่ราบสูงหรือเป็นเนินดินอยู่สองฝั่งของบึงแห้ว (บึงใหญ่ที่มีน้ำตลอดปี) ขึ้นอยู่กับ อ.สันเทียะ หรือ อ.โนนไทยในปัจจุบัน

 ในสมัยรัชกาลที่ 5 มีการสร้างทางรถไฟสายกรุงเทพฯ-นครราชสีมา เป็นทางรถไฟสู่ภูมิภาคสายแรกที่รัฐบาลสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2434 เป็นทางรถไฟที่ผ่านเข้าหมู่บ้านสองโนน ทำให้การคมนาคมระหว่างบ้านสองโนนกับตัวจังหวัดสะดวกขึ้น ราษฎรจึงอพยพมาตั้งรกรากทำมาหากินอยู่ตามเส้นทาง จนมีจำนวนประชากรอาศัยในหมู่บ้านสองโนนเพิ่มมากขึ้นตามลำดับ

 บ้านสองโนน หรือบ้านสองเนิน ที่ต่อมาได้ถูกเรียกเป็น “สูงเนิน” ในปี พ.ศ 2444 ทางราชการได้ยกฐานะ “บ้านสองโนน” หรือ “บ้านสูงเนิน” เป็น “อ.สูงเนิน”

 บริเวณอันเป็นที่ตั้งของ อ.สูงเนินปัจจุบัน ยังเคยเป็นชุมชนโบราณยุคก่อนประวัติศาสตร์เมื่อราว 3,000-2,000 ปีมาแล้ว พบภาชนะดินเผา และเครื่องมือโลหะ แล้วยังพบร่องรอยชุมชนต่อเนื่องมาในสมัยทวารวดี เมื่อราว 1,000 กว่าปีมาแล้ว เช่น "เมืองเสมา" (อยู่ใน ต.เสมา ปัจจุบัน) มีแนวคูน้ำคันดิน กลางเมืองมีซากสถูปเจดีย์ และปราสาทหิน คาดว่าชื่อ “เมืองเสมา” คงมาจากการพบใบเสมาหินปักเรียงเป็นระยะๆ ในเขตบ้านหินตั้งที่วัดธรรมจักรเสมาราม เป็นชื่อที่ชาวบ้านรุ่นหลังใช้เรียกเมืองโบราณแห่งนี้ ไม่มีหลักฐานว่าชื่อเดิมคืออะไร แต่หลายคนเชื่อว่าที่นี่คือศูนย์กลางของ “แคว้นศรีจนาศะ"

 น้ำท่วมชุมชนคนอยู่ปัจจุบันและเมืองโบราณ คงต้องร่วมด้วยช่วยกันทั้งตอนนี้และตอนหน้า ทั้งยามวิกฤติและฟื้นฟูหลังน้ำลด

"เรือนอินทร์ หน้าพระลาน"