วัยทองญี่ปุ่นลำบากลำเข็ญ | คมชัดลึก

 ในญี่ปุ่นประชาชนส่วนใหญ่อยู่ในวัยทองคือ 85 ปี ประเด็นใหญ่ตอนนี้คือว่าเวลาคนเรามันแก่ แต่ยังไม่ตายจะทำอย่างไรต่อไป แน่นอนต้องดูแลวัยทอง แต่ใครจะเป็นผู้ดูแล ครอบครัวหรือรัฐบาล

 ถ้าเป็นครอบครัวแบบในสมัยก่อน ไม่น่าเป็นปัญหาเพราะมีระบบสังคมและครอบครัวอยู่แล้ว บ้านใครบ้านมัน แต่ขณะนี้สถานการณ์ในญี่ปุ่นได้เปลี่ยนไปหมด เงินทองไม่มากเหมือนสมัยก่อน รายได้ต่อหัวเข้าบ้านน้อยกว่าเดิมเยอะหลังสงครามโลกครั้งที่สองญี่ปุ่นได้พัฒนาตัวเองจากประเทศแพ้สงครามมาเป็นอำนาจเศรษฐกิจที่สองของโลกในช่วง 30 กว่าปีที่ผ่านมา แต่เดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ประเทศจีนได้ช่วงชิงตำแหน่งที่สองไปแล้ว

 ความรู้สึกในญี่ปุ่นตอนนี้มีแต่ความท้อแท้ คนหนุ่มสาวไม่มีความทะเยอะทะยาน อยู่ไปวันๆ เล่นวิดีโอเกม เสิร์ชอินเทอร์เน็ตทั้งวัน ไม่ยอมติดต่อกับโลกภายนอก มีเพื่อนมากมายทางอินเทอร์เน็ตแต่กลับหลีกเลี่ยง หนีชีวิตประจำวันที่ต้องปฏิสัมพันธ์กับผู้คนภายนอก ผู้เขียนได้สัมภาษณ์หนุ่มสาวญี่ปุ่นแล้วรู้สึกอย่างนั้นจริงๆ

 สาเหตุที่ญี่ปุ่นเจอปัญหาหนักเรื่องวัยทอง เป็นเพราะว่าคนญี่ปุ่นมีอัตราการเกิดที่ค่อนข้างต่ำมากประมาณ 1.2 เปอร์เซ็นตร์ แถมคนญี่ปุ่นยังมีอายุยืนกว่าคนชาติอื่นๆ เมื่อเร็วๆ นี้มีการสำรวจประชากรญี่ปุ่นที่มีอายุเกินร้อยปี

 ปรากฏว่ามีคนอายุเกิน 100 ปี มากที่สุดในโลกเป็นร้อยๆ คน

 เมื่อคนแก่ลง นอกจากครอบครัว บริษัทและรัฐบาลต้องหันมาดูแล แต่เนื่องจากเศรษฐกิจญี่ปุ่นไม่ค่อยดี ระบบต่างๆ ที่เคยเป็นหลักประกันของชีวิตคนญี่ปุ่นนั้นเริ่มหายไปด้วย ตัวอย่างเช่นเรื่องการทำงาน ในสมัยก่อนพอได้งานทำในบริษัทญี่ปุ่นแล้วหายห่วง บริษัทดูแลจนปลดเกษียณ มาวันนี้ไม่ได้อีกต่อไป เพราะเศรษฐกิจญี่ป่นทั่วๆ ไปไม่ดีขึ้น คนทำงานต้องถูกบังคับลาออก หรือรีไทร์ก่อนกำหนด คนงานส่วนใหญ่ต้องทำงานแบบขาจรไม่มีหลักประกันแบบในยุคเศรษฐกิจเฟื่องฟู ประกันสังคมก็ไม่เหมือนเดิม

 ที่ร้ายที่สุด หนุ่มสาวญี่ปุ่นไม่ยอมแต่งงานเพราะไม่ต้องการใช้ชีวิตที่มีข้อผูกมัด ส่วนใหญ่ยังอยู่กับพ่อแม่เพราะไม่ต้องเสียค่าเช่าบ้าน จนกลายเป็นปัญหาใหญ่ที่เรียกว่า “พาราไซต์ ซิงเกิ้ล” คือพวกลูกๆ ชอบดูดทรัพย์สินจากพ่อแม่ ไม่ยอมทำงานนอกบ้าน

 รัฐบาลญี่ปุ่นกำลังปวดหัวเพราะเจอวิกฤติวัยทองและยังหาทางออกไม่ได้ มันเป็นบทเรียนให้ประเทศเอเชียอื่นๆ รวมทั้งไทยด้วยที่มีวัยทองเพิ่มขึ้นทุกวัน