บางขดาน ย่านศักดิ์สิทธิ์ทำพิธีไล่น้ำ
ในฤดูที่มีน้ำหลากมากล้นแต่ถึงเวลาที่ต้องไล่น้ำให้ลดลงเพื่อไม่ท่วมข้าวในนาจนตาย โบราณราชประเพณีจึงมีพิธีไล่เรือหรือไล่น้ำหรือไล่ชลเป็นสัญลักษณ์ อยู่ในพระราชพิธี 12 เดือน เกี่ยวเนื่องกันตั้งแต่เดือน 11 (ราวเดือนตุลาคม) ที่มีการแข่งเรือเพื่อเสี่ยงทาย และเดือ
โคลงทวาทศมาส ระบุตำบลย่านที่ทำพิธีว่า ต้องทำที่บางขดาน มีเอกสารระบุว่าอยู่ใต้ขนอนหลวงวัดโปรดสัตว์ ซึ่งที่แห่งนี้เมื่อ พ.ศ. 2129 สมเด็จพระนเรศวรเคยยกทัพมาตั้งค่าย ในกำสรวลสมุทร เอกสารยุคต้นกรุงศรีอยุธยา เขียนว่า “จากมามาแกล่ใกล้ บางขดาน ขดานราบคือขดานดือ ดอกไม้” สุจิตต์ วงษ์เทศ อธิบายไว้ในหนังสือประเพณี 12 เดือน ว่าบริเวณนี้เป็น “ดินสะดือ” หมายถึงมีน้ำวนเป็นเกลียวลึกลงไป ถือเป็นเขตศักดิ์สิทธิ์ของแม่น้ำเป็นทางลงบาดาลของนาค คนยุคต้นกรุงศรีอยุธยา หรือยุคทวารวดีเชื่อว่ามีสะดือแม่น้ำเจ้าพระยาอยู่ตำบล “บางขดาน” ใต้ตัวเมืองอยุธยาลงไป มีพรรณนาอยู่ในโคลงทวาทศมาสว่า พระเจ้าแผ่นดินต้องเสด็จทางเรือนาค (อนันตนาคราช)ไปทำพระราชพิธีหรือพิธีกรรม “เห่เรือ” ขอขมาผีน้ำผีดินที่ตำบลนี้ ขอให้น้ำลดเร็วๆ ชาวนาจะได้เกี่ยวข้าว
บางขดาน คงอยู่ในเขตตำบลขนอนหลวง อันเป็นที่ตั้งของวัดโปรดสัตว์ริมแม่น้ำเจ้าพระยาในปัจจุบัน ขนอนหลวง หรือขนอนบางตะนาวสี หมายถึง ด่านเก็บอากรของหลวง ตั้งอยู่ข้างวัดโปรดสัตว์ เป็นด่านภาษีใหญ่กว่าทุกแห่ง สำหรับตรวจผู้คนและเรือลูกค้า กับเก็บภาษีสินค้าที่เข้าออกทางหัวเมืองชายทะเลและต่างประเทศ
สะดือแม่น้ำอันศักดิ์สิทธิ์เหลือเพียงคำเล่าขานในราชพิธี แต่ชาวบ้านอาจยังคุ้นเคยกับความศักดิ์สิทธิ์ของน้ำบริเวณนี้ เพราะมีเรื่องเล่าที่มาของวัดโปรดสัตว์ที่ใช้น้ำศักดิ์สิทธิ์จากแม่น้ำหน้าวัดรดทำลายมนต์ดำและแก้โรคภัยไข้เจ็บ
"เรือนอินทร์ หน้าพระลาน"