อุ่นใจ...กับแหล่งเงินกองทุนคุ้มครองเงินฝาก | คมชัดลึก

แหล่งเงินทุนหลักของกองทุนคุ้มครองเงินฝาก คือ เงินนำส่งจากสถาบันการเงินสมาชิก ซึ่งมีรูปแบบการนำส่ง 2 ลักษณะ คือ

Ex-ante สถาบันการเงินสมาชิกส่งเงินสมทบเข้ากองทุนอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่องตั้งแต่เริ่มใช้ระบบ ซึ่งมักเป็นช่วงที่เศรษฐกิจมีความแข็งแกร่ง สถาบันการเงินมีผลการดำเนินงานดี

Ex-post สถาบันการเงินสมาชิกส่งเงินเข้ากองทุนเพื่อใช้จ่ายเงินคืนผู้ฝากเฉพาะเมื่อมีสถาบันการเงินล้ม ซึ่งมักเกิดขึ้นในช่วงที่เศรษฐกิจตกต่ำ วิธีนี้ไม่นิยมใช้กันเพราะเสมือนลงโทษสถาบันการเงินที่เปิดดำเนินการอยู่ และซ้ำเติมสถาบันการเงินที่เผชิญกับภาวะเศรษฐกิจตกต่ำอยู่แล้ว

อย่างไรก็ดี ควรมีกลไกให้หน่วยงานคุ้มครองเงินฝากเข้าถึงแหล่งเงินทุนสำรอง เพื่อจ่ายคืนผู้ฝากอย่างรวดเร็ว ปัจจุบันหลายประเทศที่ใช้ระบบ Ex-ante ได้นำลักษณะเด่นของ Ex-post มาปรับใช้ด้วย เช่น การปรับขึ้นอัตราเงินนำส่งเข้ากองทุนเมื่อเกิดภาวะวิกฤติ การเข้าถึงแหล่งเงินทุนเพื่อเสริมสภาพคล่อง เป็นต้น

ทั้งนี้ ต้นทุนของระบบคุ้มครองเงินฝากควรเป็นภาระของสถาบันการเงิน เนื่องจากสถาบันการเงินและผู้ฝากเงินเป็นผู้ได้รับประโยชน์โดยตรงจากระบบประกันเงินฝาก คือผู้ฝากส่วนใหญ่ในสถาบันการเงินจะได้เงินฝากคืนอย่างรวดเร็วเมื่อสถาบันการเงินล้ม ในขณะที่สถาบันการเงินก็จะไม่ได้รับผลกระทบจากการแห่ถอนเงินเมื่อมีสถาบันการเงินล้ม เพราะผู้ฝากส่วนใหญ่จะได้เงินฝากคืน อย่างไรก็ดี ระบบประกันเงินฝากมิได้ออกแบบมาเพื่อรองรับวิกฤติสถาบันการเงินทั้งระบบ (Systemic crisis) ที่มีผลกระทบต่อเสถียรภาพของระบบการเงินโดยรวม ในกรณีนี้รัฐบาลต้องยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือเพื่อกอบกู้วิกฤติให้กลับสู่สภาวะปกติโดยเร็ว

จะเห็นได้ว่ากองทุนคุ้มครองเงินฝากมีความสำคัญอย่างมาก ดังนั้น การมีระดับเงินกองทุนที่เหมาะสมเพียงพอ ก็จะสร้างความมั่นใจให้แก่ประชาชนว่าหน่วยงานคุ้มครองเงินฝากสามารถจ่ายคืนเงินฝากได้อย่างรวดเร็วเมื่อเกิดเหตุการณ์สถาบันการเงินล้ม

สำหรับประเทศไทย “สถาบันคุ้มครองเงินฝาก” เรียกเก็บเงินนำส่งจากสถาบันการเงินสมาชิก ได้แก่ ธนาคารพาณิชย์ บริษัทเงินทุน และบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ ในลักษณะ Ex-ante โดยสถาบันมีเป้าหมายที่จะมีขนาดเงินกองทุนที่เพียงพอรองรับสถานการณ์หากเกิดกรณีสถาบันการเงินล้ม ซึ่งประชาชนผู้ฝากเงินสามารถมีความเชื่อมั่นได้ว่าจะได้รับเงินฝากคืนอย่างรวดเร็วต่อไป