
ชีวจริยธรรมทางการแพทย์
สมัยก่อนมีภาษิตเตือนใจคนว่า "อย่าไว้ใจทาง อย่าวางใจคน จะจนใจเอง" สมัยนี้ต้องดัดแปลงให้ทันต่อสถานการณ์ว่า "อย่าไว้ใจทาง อย่าวางใจนักวิทย์ มีสิทธิ์เป็นหนูตะเภาทดลองยา"
ภาษิตแปลงบทนี้มีขึ้นหลังรัฐบาลแดนดินถิ่นอินทรีเพิ่งจะยอมออกปากขอโทษกรณีนักวิทยาศาสตร์อเมริกันเจตนาแพร่เชื้อซิฟิลิสซึ่งเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เข้าสู่ร่างกายของชาวกัวเตมาลาหลายร้อยคนเมื่อ 60 ปีที่แล้ว เพื่อทดลองว่ายาเพนนิซิลินจะสามารถป้องกันการติดเชื้อได้หรือไม่
โดยผู้เปิดเผยความลับนี้ก็คือซูซาน เรเวอร์บาย นักประวัติศาสตร์แห่งวิทยาลัยเวลส์ลีย์ ที่เผยว่าระหว่างปี 2489-2491 นักวิทยาศาสตร์อเมริกันที่ได้รับเงินอุดหนุนจากรัฐบาลได้แอบทดลองยาเพนนิซิลินกับคนโดยใช้นักโทษและคนไข้ชายหญิงชาวกัวเตมาลา 696 คนเป็นหนูตะเภา ทั้งด้วยวิธีแพร่เชื้อผ่านโสเภณีหรือฉีดเชื้อเข้าสู่ร่างกายโดยตรง จากนั้นจึงให้ยาเพนนิซิลินแก่ผู้ติดเชื้อ แต่ไม่ทราบว่าผู้ติดเชื้อที่แท้จริงมีจำนวนเท่าไหร่และมีผู้ที่ได้รับการรักษาจนหายเป็นปกติจำนวนกี่คน
ฟังแล้วสุดแสนสยอง ไม่ใช่แค่เพราะการทดลองยาโดยพละการโดยไม่ให้คนไข้มีส่วนรับรู้และตัดสินใจนั้นเกี่ยวพันโดยตรงกับการก่ออาชญากรรมต่อมนุษยชาติ แต่ความลับที่ถูกปกปิดมานานหลายสิบปีนี้ตอกย้ำความสงสัยของดิฉันที่ระแวงมานานว่านักวิทยาศาสตร์ตะวันตกได้แอบใช้คนเป็นหนูตะเภาทดลองยาตัวใหม่ๆ
ที่ชวนระแวงมากกว่านี้ก็คือเชื่อว่าเหตุการณ์ที่ทำเนียบขาวแก้ตัวว่าเป็นด้านมืดในประวัติศาสตร์การแพทย์อาจจะยังดำรงอยู่ และเป็นการสมคบคิดกับบริษัทยักษ์ใหญ่ด้านเวชภัณฑ์ ใช้คนในประเทศกำลังพัฒนารวมไปถึงไทยเป็นหนูตะเภายา ภายใต้คำเรียกใหม่ที่สวยหรูว่าได้รับเกียรติให้เป็นประเทศแรกๆ ที่ได้ทดลองใช้ยาตัวโน้นตัวนี้
คำขอโทษครั้งนี้ทำให้ดิฉันหวนนึกถึงคราวจู่ๆ เกิดโรคทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง หรือโรคซารส์ ที่ระบาดจากมณฑลกวางตุ้งทางภาคใต้ของจีนเมื่อราวเดือนพฤศจิกายน 2545 ก่อนจะลามไปร่วม 30 ประเทศทั่วโลกอย่างรวดเร็ว มีคนเสียชีวิตหลายร้อยคน จนป่านนี้ยังไม่มีรายงานฉบับใดระบุชัดถึงสาเหตุของโรคใหม่นี้ มีแต่ความพยายามเบนประเด็นไปโทษแดนมังกรว่าขาดความเอาใจใส่ที่จะป้องกันและค้นหาสาเหตุของโรคอย่างจริงจัง
จนถึงขณะนี้ ดิฉันก็เลยยังยึดติดกับทฤษฎีสมคบคิดหรือเรื่องของการลอบเพาะเชื้อนี้ในห้องทดลองแล้วเกิดอุบัติเหตุจนเชื้อโรคแพร่ระบาดกลางที่สาธารณะ
แล้วก็ตั้งคำถามเกี่ยวกับชีวจริยธรรมว่าจะต้องได้รับการตรวจสอบอย่างรัดกุมเพื่อไม่ให้มีการกระทำที่นอกลู่นอกทางจนอาจส่งผลกระทบต่อชีวิตมนุษย์ได้



