ชาวคิวบากับการแปลงวิกฤติเป็นโอกาส(1) | คมชัดลึก

 อย่างไรก็ดี ประธานาธิบดีราอูล คาสโตรก็พยายามสร้างความหวังที่สุดแสนรางเลือนให้ข้ารัฐการเหล่านั้นด้วยการประกาศมาตรการรองรับล่วงหน้าไว้หลายประการ ก่อนหน้านี้เมื่อต้นเดือนสิงหาคม ได้ผลักดันให้รัฐสภาผ่านร่างกฎหมายไฟเขียวให้ประชาชนสามารถทำธุรกิจส่วนตัวขนาดเล็กได้ จากเดิมที่รัฐผูกขาดธุรกิจครอบจักรวาลถึง 95 เปอร์เซ็นต์ และขณะนี้รัฐได้ออกใบอนุญาตประกอบการมากถึง 2.5 แสนใบให้เอกชนสามารถทำธุรกิจขนาดเล็กใน 120 ประเภทแตกต่างกันไป โดยเฉพาะด้านช่างกล ช่างตัดผม คนทำสวนและนักแปล

 นอกจากนั้น รัฐยังได้เตรียมขยายโครงการฝึกฝนอาชีพด้วยตนเอง ซึ่งถือเป็นอีกทางเลือกหนึ่งของผู้ที่อาจถูกลอยแพครั้งใหญ่นี้  ส่วนภายในหน่วยงานของรัฐ อาจมีความเป็นไปได้ว่าจะมีการเพิ่มตำแหน่งงานซึ่งจำเป็นต้องมีอยู่ ในพื้นที่ที่มีการใช้แรงงานอยู่เดิม เช่น การเกษตรกรรม การก่อสร้าง ครู ตำรวจ แรงงานภาคอุตสาหกรรม และอื่นๆ

 แต่นักวิชาการที่มองโลกในแง่ร้ายมองว่าคิวบาใกล้จะเกิดกลียุคอยู่มะรอมมะร่อ ไฮเม ซูชฃิคี ผู้อำนวยการสถาบันศึกษาคิวบาในรัฐฟลอริดาให้ความเห็นว่าคิวบาไม่มีมาตรการรองรับและช่วยเหลือคนตกงานได้มากพอ ที่สำคัญก็คือเศรษฐกิจในภาคเอกชนยังไม่มีขนาดใหญ่มากพอที่จะช่วยบรรเทาสถานการณ์เฉพาะหน้านี้ ไม่ต้องพูดไกลไปถึงกรณีสถานการณ์ในคิวบาที่ต่างไปจากประเทศสังคมนิยมอื่นๆ ที่ได้เปลี่ยนระบบตลาดจากสังคมนิยมเป็นกลไกตลาดเสรี อย่างเช่นจีน ซึ่งหลายทศวรรษก่อนหน้าก็ได้อนุญาตให้เอกชนดำเนินธุรกิจได้ภายใต้เงื่อนไขและข้อจำกัดหลายประการ

 "แต่ที่คิวบา ไม่มีนักธุรกิจคนใดสามารถทำธุรกิจร่วมกับบริษัทต่างชาติ หรือไปกู้เงินที่ธนาคารและส่งออกสินค้าของตัวเอง" ไฮเม ซูชฃิคีย้ำ

 ส่วนความหวังที่จะพึ่งพาเงินที่ญาติพี่น้องที่หนีไปอยู่ต่างประเทศซึ่งสูงราว 800 ล้านดอลลาร์ในแต่ละปีก็มีแต่ลดลง หนำซ้ำถ้าหากสหรัฐไม่ยุติการปิดล้อม การลงทุนขนาดใหญ่ก็อาจมีปัญหา เนื่องจากไม่มีหลักประกันใดๆ โดยเฉพาะกฎระเบียบว่าด้วยการลงทุนจากต่างประเทศซึ่งยังไม่ชัดเจน

 "ตอนนี้บัญชีธนาคารของสเปนก็ถูกอายัด แล้วอย่างนี้จะให้นักลงทุนต่างชาติเขากล้าเสี่ยงมาลงทุนในประเทศที่ไม่ยอมทำตามแม้กระทั่งกฎหมายของตัวเอง"

บุญรัตน์ อภิชาติไตรสรณ์