รสนิยมรวมหมู่ | คมชัดลึก

ผมเพิ่งทราบว่า น้องชายนักแต่งเพลงอ่านกวีนิพนธ์ซีไรต์รอบสุดท้ายเกือบทุกเล่ม แต่รู้สึกผิดหวังอย่างแรง เมื่อกรรมการซีไรต์เลือกกวีไร้ฉันทลักษณ์ได้รับรางวัล

 นอกจากน้องชายนักแต่งเพลง ยังมีหลายคนที่โทรเข้ามาแสดงทัศนะทำนองนี้ สำหรับผม บอกตรงๆ เคยเขียนถึงรางวัลซีไรต์มาหลายหนแล้ว

 ยุคที่มีการวิพากษ์วิจารณ์กันหนักๆ ผมก็เฝ้าติดตามดู จนกระทั่งแน่ใจว่าได้ข้อสรุปแล้ว ก็ถอยออกมายืนดูห่างๆ

 ผมเชื่อว่าการตัดสินรางวัลใดๆ ก็คือ "รสนิยมรวมหมู่" ของคนกลุ่มหนึ่ง ฉะนั้น ผมจึงไม่มีคำถามกับผลการตัดสิน

 รสนิยมรวมหมู่ของกรรมการ มันจะบ่งบอกถึง "รสนิยม" ของกรรมการต่อผลงานชิ้นนั้นๆ ซึ่งอาจจะแตกต่างจากรสนิยมของ "ปัจเจก"

 ดังนั้น กวีนิพนธ์รวมเล่ม เรื่อง 'ไม่มีหญิงสาวในบทกวี' ของ ซะการีย์ยา อมตยา ก็เป็นรสนิยมรวมหมู่ของ อดุล จันทรศักดิ์, ประภัสสร เสวิกุล, ชมัยภร แสงกระจ่าง, รศ.ดร.สรณัฐ ไตลังคะ, รศ.สุรภีพรรณ ฉัตราภรณ์, ผศ.ดร.เสาวณิต วิงวอน และ โกศล อนุสิม

 ความเห็นสอดคล้องต้องกัน แสดงผลที่คะแนนโหวตลับ และคำประกาศที่ว่าด้วยเหตุและผล จึงถูกร่างขึ้นให้สอดรับกับรสนิยมรวมหมู่เฉพาะครั้งนี้

 "...กวีนิพนธ์เล่มนี้ เป็นบทร้อยกรองอิสระ (free verse) มีความสอดคล้องระหว่างรูปแบบ กับเนื้อหา ที่มีความหลากหลาย แม้ไม่มีจังหวะของ 'ฉันทลักษณ์' แต่ผู้เขียนสามารถวางจังหวะคำกวีได้อย่างทรงพลัง และสามารถใช้ภาษาที่ทำให้เกิดจินตภาพ มีการสร้างภาพพจน์ที่ลุ่มลึก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การใช้การอ้างถึง (allusion) และปฏิทรรศน์ (paradox)..."

 รสนิยมรวมหมู่ของแต่ละรางวัลย่อมไม่เหมือนกัน รสนิยมรวมหมู่เซเว่นบุ๊คอะวอร์ด รสนิยมรวมหมู่พานแว่นฟ้า..ย่อมไม่เหมือนซีไรต์อย่างแน่นอน

 ยกเว้นทุกรางวัล จะใช้คณะกรรมการชุดเดียวกัน ซึ่งมันก็เป็นไปไม่ได้อยู่แล้ว

 เหตุที่ผมเขียนถึงรสนิยมรวมหมู่ ก็ใช่ว่าจะไม่เคารพในความคิดของคณะกรรมการ ไม่นับถือครูบาอาจารย์เพราะแต่ละคนที่เอ่ยนามหรือไม่เอ่ยนามในที่นี้ ล้วนแต่เป็นผู้ทรงภูมิความรู้ทั้งนั้น

 เหนืออื่นใด ไม่ได้รังเกียจเดียดฉันท์งานวรรณกรรมที่ได้รางวัล เพียงแต่อยากบอก "กองเชียร์" และนักเขียนเจ้าของผลงาน (ตกรอบ) ได้เข้าใจถึงความเป็นจริงของการแข่งขัน

 อย่างเช่นกวีนิพนธ์เล่มที่ตกรอบซีไรต์ปีนี้ สมมติว่า ชาวพันธมิตรฯ มีการประกวดวรรณกรรมสร้างสรรค์ของประชาชน ผลงานกวีนิพนธ์ "พิราบสีเหลือง" ของ ภู-ติ-รัก ได้รางวัลแน่นอน เพราะงานเขียนชุดพิราบเหลือง ถูกรสนิยมชาวเสื้อเหลืองอย่างแน่นอน

 คนเขียนหนังสือเล่มนี้ ส่งมาให้ผมนานแล้ว และเจ้าตัวบอกว่าส่งประกวดซีไรต์ด้วย ผมก็แอบนึกในใจ "ตกรอบ" แน่ๆ ซึ่งผู้เขียนก็คงทำใจไว้แล้ว

 "ภู-ติ-รัก" เป็นนามปากกาน้องนักข่าว ที่รู้จักกันมาตั้งแต่ปี 2533 เขาคลุกคลีอยู่กับกลุ่มวรรณกรรมกาแล และเป็นลูกศิษย์กวีซีไรต์ แรคำ ประโดยคำ

 กวีนิพนธ์การเมือง "พิราบเหลือง" ยังมีวางขายอยู่ ผู้ที่สนใจการบันทึกเหตุการณ์การต่อสู้ของคนเสื้อเหลือง ด้วยภาษากวี ก็ลองหาดูตามแผงหนังสือ

 จะอย่างไร กวีทุกเล่มที่ได้รับรางวัลหรือไม่ได้รางวัล ก็ควรอ่านทุกเล่มนั่นแหละ

แคน สาริกา