"บ้านศาลาเกวียน" ที่แลกเปลี่ยนสินค้ายุคอยุธยา | คมชัดลึก

 บ้านศาลาเกวียน ต.บ้านเกาะ อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา อยู่นอกเกาะอยุธยาไปทางทิศเหนือ เป็นพื้นที่ใกล้แม่น้ำป่าสักและแม่น้ำลพบุรี มีเอกสารเก่ายุคปลายอยุธยา หลังรัชกาลพระเจ้าอุทุมพรเล่าถึงความเป็นชุมทางค้าขายของท้องถิ่นต่างๆ ในดินแดนทั้งใกล้และไกล ว่า

 “อนึ่งที่บ้านศาลาเกวียนนั้นมีศาลาใหญ่ห้าห้องสองหลังสำหรับเกวียนเมืองนครราชสีหมา แลเมืองพระตะบองมาจอดที่ศาลานั้น ในระดูเดือนสามเดือนสี่ ต่างแลเกวียนเมืองนครราชสีมา บันทุกสินค้าต่างๆ คือน้ำรักขี้ผึ้งปีกนก ผ้าตรางผ้าสายบัวสี่คืบน่าเกบทอง แลผ้าตาบัวปอกตาเลดงา แลหนังเนื้อ เอนเนื้อ เนื้อแผ่น ครั่ง ไหม กำยาน ดีบุก หน่องาขอป่าต่างๆ ...

 เกวียนเมืองพระตะบองพวกเขมร บันทุกลูกเร่วกระวานไหมกำยาน ครั่งดิบุกหน่องาแลผ้าปูมแพรญวนทองพราย พลอยแดง แลสินค้าต่างๆ ตามอย่างเมืองเขมร...

 พวกโคราชแลพวกเขมรเอาสินค้ามาขายที่ศาลาเกวียน ถ้ามามากศาลาไม่พออยู่ต้องปลูกกระท่อมอยู่ตามแถบนั้น ศาลานั้นเปนของเรี่ยไร พวกลูกค้าเกวียนแลลูกค้ารับรวมกันทำขึ้นแลซร้อมแซรม ในระดูลูกค้าต่างแลเกวียนมานั้น ชาวบ้านแถบนั้นทำฃองกินต่างๆ ออกนั่งร้านขายเป็นตลาดคราวหนึ่ง” (การสะกดตามต้นฉบับเดิม จากคำให้การของขุนหลวงวัดประดู่ทรงธรรม จัดพิมพ์โดยกรมศิลปากร)  

 บันทึกข้างต้น จะเห็นว่าชุมชนนี้ได้ชื่อมาจากการเป็นท่าจอดพักแลกเปลี่ยนสินค้าของพ่อค้าเกวียนแต่อดีต จากภาษาปากเรียกขานมาเป็นชื่อบ้านจนปัจจุบัน

 ประวัติศาสตร์ชาวบ้าน ก็คือรากประวัติศาสตร์สังคม ของบ้านเมืองใหญ่นั่นเอง!

"เรือนอินทร์ หน้าพระลาน"