
น้อมรำลึกประวัติศาสตร์ในมงคลสถานแห่งรัก
เพื่อน้อมรำลึกถึงเหตุการณ์สำคัญแห่งประวัติศาสตร์ชาติไทยที่เกิดขึ้นภายใน วังสระปทุม เริ่มต้นเคยเป็นที่ประทับของ สมเด็จพระศรีสวรินทิรา บรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ตั้งแต่ พ.ศ.2459 ตราบจนเสด็จสวรรคต ถัดมาในปี พ.ศ.2463
หรือเมื่อ 90 ปีก่อน พระตำหนักใหญ่ ภายในวังสระปทุมแห่งนี้เคยเป็นสถานที่จัดงานอภิเษกสมรสของ สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ซึ่งขณะนั้นดำรงพระอิสริยศเป็น สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมขุนสงขลานครินทร์ กับ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ครั้งทรงเป็น นางสาวสังวาลย์ ตะละภัฏ เมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ.2463 อันเป็นวันคล้ายวันพระราชสมภพของสมเด็จพระศรีสวรินทิรา บรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า อีกด้วย
30 ปีต่อมา ในวันศุกร์ที่ 28 เมษายน พ.ศ.2493 ภายในพระตำหนักใหญ่ คือสถานที่จัดพระราชพิธีราชาภิเษกสมรสของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลปัจจุบัน กับ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ครั้งทรงเป็น ม.ร.ว.สิริกิติ์ กิติยากร อีกครั้ง ซึ่งกล่าวได้ว่าเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ชาติไทย ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ทรงจดทะเบียนในการราชาภิเษกสมรส ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เช่นเดียวกันการสมรสของอาณาประชาราษฎร์ของพระองค์
ในมหามงคลสมัยคล้ายวันพระราชพิธีราชาภิเษกสมรสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เวียนมาบรรจบครบรอบปีที่ 60 ใน พ.ศ.2553 นี้ มูลนิธิสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ได้รับพระราชทานพระราชานุญาตจาก สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ให้ดำเนินการเปิดพิพิธภัณฑ์สมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าให้ประชาชนเข้าชมเป็นการถาวร พร้อมกับการจัดนิทรรศการเกี่ยวกับพระราชพิธีดังกล่าว เพื่อเฉลิมพระเกียรติและน้อมรำลึกถึงเหตุการณ์สำคัญในวาระดิถีอันเป็นมงคลยิ่งนี้ ภายใต้ชื่อ ปทุมสรัสทวิวรรติมงคลสถาน โดยแบ่งนิทรรศการเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนแรกพื้นโทน "สีเหลือง" เป็นพระราชประวัติความรักของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ รวมทั้งพระราชพิธีราชาภิเษกสมรส
ขณะที่พื้นโทนสีชมพูเป็นพระราชประวัติความรักของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก กับ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ซึ่งเกิดขึ้นขณะเสด็จไปทรงศึกษาวิชาแพทย์และสาธารณสุขศาสตร์ที่สหรัฐอเมริกา ซึ่งทรงหมั้นกันอย่างเงียบๆ ในปี พ.ศ.2462 โดยพระธำมรงค์เพชรเจียระไนเป็นรูปหัวใจ และ 30 ปีหลังจากนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานพระธำมรงค์วงเดียวกันนี้แก่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เป็นของหมั้นเช่นกัน
และเนื่องในโอกาส 150 ปี วันคล้ายวันพระราชสมภพ สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ทั้งยังเป็นวาระครบปีที่ 90 แห่งการอภิเษกสมรสของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก และ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี รวมทั้งเป็นปีมหามงคลสมัย 60 ปีราชาภิเษกสมรส ไปรษณีย์ไทยยังได้จัดสร้างตราไปรษณียากรที่ระลึก 1 ชุด 4 แบบ พร้อมข้อมูลเรื่องราวของภาพบนแสตมป์ ซึ่งถือเป็นครั้งแรกที่จัดทำในลักษณะนี้
ผู้ที่สนใจเข้าชมนิทรรศการวังสระปทุม จะเปิดให้เข้าชมในวันศุกร์และวันเสาร์เท่านั้น ตั้งแต่เวลา 10.00-16.00 น. และต้องทำการนัดหมายล่วงหน้าโดยสอบถามรายละเอียดได้ที่โทร.0-2252-1965-69



