ดำ-ขาว | คมชัดลึก

ความนิยมเสื้อผ้าสีดำนั้น เป็นวัฒนธรรมของคนตะวันตกโดยแท้ และถือกันว่าเป็นสีที่สุภาพหรือสีมาตรฐาน ชุดราตรีดำจะขับผิวและทำให้เครื่องประดับอย่างไข่มุกหรือเพชรโดดเด่นขึ้น ขณะที่สูทสีดำก็ช่วยให้ทะมัดทะแมง คล่องแคล่ว และดูเป็นสาวมั่นหรือผู้หญิงที่ทันสมัย เพราะความที่มีคนใช้เสื้อผ้าสีดำกันมาก จึงมีบริษัทผงซักฟอกยี่ห้อหนึ่ง เข้าใจว่าจะเป็น Persil ผลิตผงซักฟอกสีดำออกจำหน่าย โดยโฆษณาสรรพคุณว่ามีสารที่ช่วยรักษาสีของผ้าให้ดำสนิทและสดใสกว่าผงซักฟอกสีขาวทั่วไป

 ตอนที่ผงซักฟอกชนิดนี้ออกจำหน่าย ผมอยู่ที่ประเทศชิลี ได้เห็นโฆษณาทางโทรทัศน์ รวมทั้งได้รับแจกตัวอย่างยังนึกชมในความคิดแบบแหวกแนวนี้ และคาดว่าผงซกฟอกสีดำน่าจะขายดี ด้วยเหตุที่ผู้หญิงส่วนใหญ่ในชิลีและอเมริกาใต้นิยมใช้เสื้อผ้าสีดำ แต่เอาเข้าจริงๆ แล้ว ผงซักฟอกสีดำไม่เวิร์กครับ เพราะคนก็ยังซื้อผงซักฟอกสีขาวไปซักเสื้อผ้าสีดำเช่นเดิม ด้วยเหตุผลว่า ทุกบ้านไม่ได้ใช้แต่เสื้อผ้าสีดำทั้งหมดหากยังมีเสื้อผ้าสีขาวและสีอื่นๆ ด้วย และแม้พวกเขาจะใช้ผงซักฟอกสีขาวซักเสื้อผ้าสีดำ แต่ไม่ค่อยมีใครกล้าใช้ผงซักฟอกสีดำซักเสื้อผ้าสีขาว และถ้าจะต้องซื้อผงซักฟอกสองชนิดเพื่อแยกซักเสื้อผ้าสีขาวและสีดำ ก็จะกลายเป็นความยุ่งยากและสิ้นเปลืองเงินทองโดยใช่เหตุ ผลสุดท้ายผงซักฟอกสีดำก็ต้องอำลาไปเงียบๆ

 เรื่องนี้อาจจะเข้าข่ายนวัตกรรมที่ล้มเหลว อย่างที่มีคนเคยทำหนังสือรวบรวมผลงานแปลกๆ ของนักประดิษฐ์ญี่ป่น ที่ประดิษฐ์ขึ้นมาแล้วก็ไม่มีใครสนใจที่จะซื้อไอเดียไปทำออกมาขาย อย่างที่ปัดน้ำฝนกระจกแว่นตา หรือร่มแฝดสำหรับคนสองคนกางกันฝนกันแดดด้วยกัน แต่อย่างไรก็ตาม ผมเชื่อว่าก่อนจะนำผงซักฟอกสีดำออกสู่ตลาด บริษัทผู้ผลิตคงต้องมีการสำรวจความคิดเห็นของสาธารณชน รวมทั้งทุ่มเทงบประมาณด้านการตลาดและการประชาสัมพันธ์ไม่ใช่น้อยๆ แต่เมื่อต้องมาตกม้าตายง่ายๆ ก็เป็นเรื่องที่น่าประหลาดใจอยู่ไม่น้อย

 คนเรานั้นจะมีความวางใจกับสิ่งที่ตนคุ้นเคย และการที่ไม่ค่อยยอมเปลี่ยนพฤติกรรมหรือยอมรับสิ่งใหม่ๆ นั้น ส่วนหนึ่งมาจากความรู้สึกว่าตัวเองไม่ปลอดภัยถ้าต้องเริ่มต้นกับสิ่งที่ไม่เคยรู้จักมักคุ้น และความคลางแคลงใจว่าสิ่งใหม่นั้นจะดีกว่าของเก่าจริงหรือไม่ ผมจำได้ว่าครั้งหนึ่งเคยมียาสีฟันสมุนไพรยี่ห้อหนึ่งของไทยที่มีสีดำ ซึ่งบริษัทผู้ผลิตก็ต้องต่อสู้กับความคุ้นเคยของคนที่ใช้ยาสีฟันสีขาวอยู่เอาการ แต่เรื่องนี้จะจบลงเหมือนผงซักฟอกสีดำหรือไม่ ผมก็ไม่แน่ใจ เพราะไม่ได้เห็นโฆษณาของยาสีฟันดังกล่าวมานานแล้ว

 สังคมของเรามีคนที่คิดอะไรไม่เหมือนใคร ทำอะไรไม่เหมือนชาวบ้านอยู่ไม่น้อย แต่การที่สิ่งซึ่งคนเหล่านั้นคิดและทำ ไม่ได้รับการยอมรับจากคนอื่น อาจไม่ใช่เพราะเขาคิดผิดหรือทำผิด หากเป็นด้วยความแตกต่างจากสิ่งที่คนทั่วไปคุ้นเคย แม้ความคิดหรือการกระทำนั้นจะไม่ได้เปลี่ยนจากขาวเป็นดำเหมือนผงซักฟอกหรือยาสีฟันก็ตาม