ปวศ.สังคมสมัยอยุธยาเล่าผ่าน"วัดพนัญเชิง" | คมชัดลึก

 น่าจะมาจากนั่งทับ พนังเชิง แปลว่า นั่งทับขา หรือนั่งขัดสมาธิ อันเป็นท่านั่งของพระพุทธรูปประธานของวัดซึ่งเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย จึงใด้ชื่อเรียกมาจากภาษาปากของชาวบ้านว่า พระเจ้าพนังเชิง แล้วเพี้ยนมาเป็น พนัญเชิง ในปัจจุบัน

 วัดกี่ยวพันกับตำนานเจาชายสายน้ำผึ้งกับเจาแม่สร้อยดอกหมาก แต่กรมพระยานริศรานุวัพนัญเชิงนี้ เป็นอีกวัดหนึ่งที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับชุมชนโดยรอบ และถ้าพูดถึงด้านประวัติศาสตร์สังคม วัดพนัญเชิงมีข้อมูลที่น่าสนใจที่ยังไม่เป็นที่รับรู้กันในวงกว้าง

 ตำแหน่งที่ตั้งของวัดพนัญเชิงที่ตั้งอยู่ตรงปากน้ำที่แม่น้ำเจ้าพระยา และแม่น้ำป่าสักไหลมาบรรจบกันทางใต้ของเกาะเมืองอยุธยา ทำให้วัดพนัญเชิงเป็นอีกที่หนึ่งที่มีการชุมนุมของผู้คน ที่ต้องการจะแลกเปลี่ยนซื้อขายสินค้า ดังที่ปรากฏในคำให้การขุนหลวงวัดประดู่ทรงธรรมว่า

 “...อนึ่ง เรือระแหงแขวงเมืองตาก แลเรือหางเหยี่ยวเมืองเพชรบูรณ์นายมบรรทุกครั่งกำยานเหลกหางกุ้ง เหลกล่มเลยเหลกน้ำภี้ ใต้หวายชันน้ำมันยางยาสูบ เขาหนัง หน่องาสรรพสินค้าตามเพศบ้านเพศเมือง มาจอดเรือขายตามแถวปากคลองสวนพลู ตลอดจนมาน่าวัดพระนางเชิง...”   หรือ

 “...อนึ่ง เรือปากใต้ปากกว้าง 6 ศอก 7 ศอก ชาวบ้านยี่สารบ้านแหลม เมืองเพชรบุรี แลบ้านบางตะบูนแลบ้านนางทะลุบันทุกกะปิน้ำปลาปูเค็มปลากุเราปลากะพงปลาทูปลากระเบนย่างมาจอดเรือขายแถววัดเจ้าพระนางเชิง...”

 ข้อความทั้ง 2 ย่อหน้าที่ยกมานี้เป็นแค่ส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์สังคมในอดีตที่สามารถบอกเล่าเรื่องราวความเป็นอยู่ของผู้คนได้เป็นอย่างดี

 แทนที่จะเรียนกันแต่วิชาประวัติศาสตร์ชาติไทย ก็ลองหันมามองประวัติศาสตร์สังคมแบบนี้บ้าง

 คงจะทำให้วิชาประวัติศาสตร์น่าสนใจมากขึ้นไม่น้อยทีเดียว!!!

รือนอินทร์ หน้าพระลาน