“ประเวศ”ย้ำแก้ปัญหาโครงสร้างต้องฝ่าวิกฤติ | คมชัดลึก

(24ก.ค.) ที่โรงแรมดิเอมเมอรัล มีการสัมมนาครึ่งประเทศไทย“เพื่ออนาคตถอดโจทย์ประเทศไทย ตอน : สู่เส้นทางปฏิรูป” โดยนพ.ประเวศ วะสี ประธานกรรมการปฏิรูปประเทศไทย กล่าวปาฐกถาเรื่องสู่เส้นทางปฏิรูปประเทศ ว่า ตนมองว่าที่แก้ไขปัญหาไม่สำเร็จ เพราะเราไม่ได้เริ่มที่การศึกษา เพราะการศึกษาถือเป็นเครื่องมือที่ทรงพลัง ในการที่จะฝ่าวิกฤตต่าง ๆ ซึ่งปัญหาที่เกิดขึ้นเกิดมาจากปัญหาเชิงโครงสร้างที่คนไทย ก็เหมือนกับไก่ที่อยู่ในเข่งที่ทุกคนรอวันตายแต่ก็ยังจิกตีกัน จะทำอย่างไรให้หนีรอด ก็คือ ทุกคนต้องร่วมกันบินเพื่อให้หนีออกจากเข่ง แต่ไก่ก็คือไก่ แต่ถ้าเป็นคนควรที่จะคิดได้ ซึ่งเข่งคือโครงสร้างที่ไม่เป็นธรรม

 นพ.ประเวศ กล่าวว่า ที่ผ่านมา 50 ปี การพัฒนาประเทศอยู่เฉพาะด้านบน โดยคิดว่าจะสามารถกระเด็นลงข้างล่างได้ แต่ปรากฎว่าไม่ได้กระเด็นลงมา ทำให้ฐานด้านล่างมีปัญหา คนข้างบนไม่เข้าใจคนข้างล่าง ไม่เข้าใจชุมชนท้องถิ่น ปัญหาโครงสร้างที่ผ่านมาจะแก้ได้เราต้องผ่านวิกฤติทางการเมืองอย่างหนัก ๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการของแพ้สงคราม หรือเจอสงครามทางการเมือง เมื่อเกิดแล้วจะเกิดความสลด ความสังเวช คนก็จะหันมาเป้าหมายเดียวกัน ดังนั้นการที่จะปฏิรูปประเทศไทยได้ ต้องสร้างเป้าหมายเดียวกันให้กับคนไทยถือว่าเป็นปัญหาที่ยาก ที่ผ่านมาไม่มีรัฐบาลไหน ทั้งในอดีตและปัจจุบันแก้ปัญหาได้ เพราะทั้งหมดต้องอาศัยพลังสังคมและพลังปัญญา

 นพ.ประเวศ กล่าวอีกว่า ที่ผ่านมา พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี สมัยที่เคยเป็นนายกรัฐมนตรีสมัยแรกเคยมาหารือกับตนเป็นการส่วนตัวว่าจะทำอย่างไรที่จะปฏิรูปประเทศไทย ตนเคยบอกไปและได้เขียนสามเหลี่ยมว่าอย่าใช้อำนาจ เพราะอำนาจไม่สามารถแก้ไขปัญหาอะไรได้ และจะทำให้เกิดสิ่งแทรกซ้อนขึ้นมาและสุดท้ายจะตกอยู่ที่มรณะ ตนบอกให้เปิดพื้นที่ของสังคมและปัญญา ใช้พลังของสังคมและปัญญาในการขับเคลื่อนเพราะหากใช้อำนาจรัฐเรียกร้องมีแต่การฆ่ากันตาย แก้ปัญหาอะไรไม่ได้

 นพ.ประเวศ กล่าวต่อว่า ขณะนี้มีการปฏิรูปทางการเมือง โดยมีการเสนอกรรมการ 2 ชุด คือ ชุดที่ตนเป็นประธาน เพื่อส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วม และชุดที่มีนายอานันท์ ปันยารชุน เป็นประธาน เพื่อสังเคราะห์นโยบาย และแก้ไขปัญหาให้กับประชาชน ซึ่งทั้ง 2 ชุดจะทำงานเชื่อมโยงกัน เพื่อที่จะติดอาวุธทางปัญญาให้กับสังคม ให้กับประชาชน ซึ่งการตั้งคณะกรรมการขึ้นมาสองชุดเพื่อให้ประชาชนเสนอความคิดเห็นเข้ามาช่วยกันแก้ไขปัญหา และลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม และกลายเป็นวาระของประชาชนอย่างแท้จริง สุดท้ายประชาชนจะกลายเป็นเจ้าของเรื่อง เมื่อมีการขับเคลื่อนไปแล้วไม่ว่ารัฐบาลไหนขึ้นมาเขาต้องฟังประชาชน

 “ พรรคการเมืองไม่ต้องการปฏิรูป แต่เมื่อประชาชนต้องการเขาก็ต้องทำ แต่เราต้องให้ประชาชนติดอาวุธด้วยปัญญาเชิงนโยบายให้เกิดพลังแสงเลเซอร์ทางสังคม ขบวนการปฏิรูปคือการจูงคลื่นสังคมให้เป็นคราวเดียวกัน ส่งต่อการปฏิรูปประเทศ แก้ไขปัญหาในเรื่องของโครงสร้าง ถ้าทำได้ จะถือว่าเป็นประวัติศาสตร์ให้ชาวโลกรับรู้ว่าประเทศไทย สามารถทำเรื่องยาก ๆ ด้วยสันติวิธี ” นพ.ประเวศ กล่าว

 นพ.ประเวศ ให้สัมภาษณ์เพิ่มเติมว่า การปฏิรูปทำเป็นเรื่อง ๆ จะไม่สำเร็จ ต้องทำเป็นองค์รวม ต้องเร่งปลุกจิตสำนึกกับประชาชน และแก้ไขปัญหาในเชิงโครงสร้าง แต่เราไม่รีบให้ประชาชนค่อยเสนอความคิดเห็นเพื่อช่วยกันสร้างความชอบธรรม และลดความเหลื่อมล้ำ ค่อยวิเคราะห์และสังเคราะห์เป็นนโยบาย จุดสำคัญคือให้ประชาชนเป็นเจ้าของเรื่อง ไม่ใช่ให้คณะกรรมการทั้งสองชุดเป็นเจ้าของเรื่อง แต่คณะกรรมการทั้งสองชุดเป็นเพียงเครื่องมือของสังคม เราอาจถูกแพ่งเล็งว่าไม่สามารถปฏิรูปประเทศได้ แต่หากสังคมเป็นเจ้าของเรื่องทุกคนต้องหันมาทำ จึงไม่ใช่ประเด็นว่าหากมีการเปลี่ยนรัฐบาลแล้วเรื่องจะหยุด หรือเสนอแล้วรัฐบาลจะทำหรือไม่ส่วนที่มีการจับตามองกันว่าจะสร้างความปรองดองให้กับสังคมได้นั้น คณะกรรมการเราไม่ได้เกี่ยวข้องกับการปรองดองแต่เป็นเรื่องใหม่ที่ต้องการเน้นการปฏิรูปประเทศ