“สตูล”ใต้สุดดินแดนสยาม | คมชัดลึก

 คำว่า "สตูล" มาจากคำภาษามลายูว่า "สโตย" แปลว่า กระท้อน ซึ่งเป็นผลไม้ชนิดหนึ่งที่ขึ้นอยู่ชุกชุมในท้องที่นี้

 สตูลมีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งคือ "นครสโตยมำบังสการา" หมายความว่า สตูล เมืองแห่งพระสมุทรเทวา ดังนั้น "ตราพระสมุทรเทวา" จึงเป็นตราหรือสัญลักษณ์ของ จ.สตูล ในทุกวันนี้

 ประวัติศาสตร์ จ.สตูล ที่ปรากฏในพระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ สมัยรัชกาลที่ 2 กล่าวว่า สตูลเป็นเพียงตำบลหนึ่งในเขตเมืองไทรบุรี

 ต่อมาเมื่อถึงสมัยรัชกาลที่ 5 เมืองสตูลได้เปลี่ยนรูปแบบการปกครองใหม่ ตามระบอบมณฑลเทศาภิบาล โดยโปรดเกล้าฯ ให้รักษาเมืองไทรบุรีเมืองเปอร์ลิส (ปะลิส) และเมืองสตูล เป็นมณฑลเทศาภิบาล เรียกว่า "มณฑลไทรบุรี" และให้เจ้าพระยาไทรบุรีรามภักดี เจ้าพระยาไทรบุรี (อับดุลฮามิต) เป็นข้าราชการเทศาภิบาล

 การเปลี่ยนแปลงการปกครองที่เมืองสตูลในครั้งนั้น เป็นเหตุผลทางการเมืองที่รัชกาลที่ 5 ไม่ต้องการให้ดินแดนทางภาคใต้ตกเป็นอาณานิคมของต่างชาติ จึงทำสัญญาปักปันดินแดนระหว่างไทยกับสหพันธรัฐมลายู แยกเมืองสตูลออกมาจากไทรบุรี

 เมื่อปักปันดินแดนเสร็จแล้ว พระองค์จึงมีพระราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้เมืองสตูลเป็นเมืองจัตวารวมอยู่ในมณฑลภูเก็ต เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม ร.ศ.128 (พ.ศ.2453) และในปี พ.ศ.2475 ประเทศไทยได้เปลี่ยนแปลงการปกครองมาเป็นระบอบประชาธิปไตย เมืองสตูลจึงมีฐานะยกเป็นจังหวัดหนึ่งในราชอาณาจักรไทยสืบต่อมากระทั่งถึงทุกวันนี้  

"เรือนอินทร์ หน้าพระลาน"