
ผู้หญิงช้างเท้าหลัง
มองเผินๆ เดือนมิถุนายนที่ผ่านมา ถือเป็นเดือนแห่งความรุ่งโรจน์เจิดจรัสของผู้หญิงแดนอาทิตย์อุทัยเมื่อธนาคารชาติญี่ปุ่นได้ตั้งนางโทกิโกะ ชิมิซึ วัย 45 ปี เป็นผู้จัดการสาขา นับเป็นผู้หญิงคนแรกที่สร้างประวัติศาสตร์นี้ในรอบ 128 ปี ซึ่งล้าหลังกว่าธนาคารชาติของอ
ขณะที่สายการบินเจแปน แอร์ไลน์ส ก็ตั้งกัปตันหญิงเป็นรายแรก เช่นเดียวกับการรถไฟสายอิสต์ เจแปน เรลเวย์ ที่มีนายสถานีหญิงประจำโตเกียวเป็นคนแรก ไล่เลี่ยกันนั้น เรนโฮ อดีตดาราละคร และผู้ประกาศข่าวลูกครึ่งญี่ปุ่น-ไต้หวัน วัย 42 ปี ก็ทำลายสถิติคว้าคะแนนเลือกตั้งสูงสุดมากถึง 1.7 ล้านเสียงในการเลือกตั้งวุฒิสมาชิกเมื่อเร็วๆ นี้ นับเป็นผู้สมัครเพียงคนเดียวเท่านั้นที่ได้รับเสียงมากกว่าหนึ่งล้านเสียง แม้ว่าพรรคประชาธิปไตย ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลที่เธอสังกัดอยู่จะปราชัยยับเยินก็ตาม
นักสังคมวิทยาของญี่ปุ่นหลายคนให้ความเห็นว่าพัฒนาการเหล่านี้บ่งบอกว่าพลังของเพศหญิงกำลังแข็งแกร่งมากขึ้นในสังคมที่ยังอนุรักษนิยมจ๋า แม้ว่าสถานะแท้จริงของผู้หญิงส่วนใหญ่ ยังคงถูกกดให้ต้อยต่ำหรืออาจย่ำแย่กว่าเมื่อ 2-3 ปีที่แล้วมาด้วยซ้ำไป
ผลการสำรวจของเวิลด์ อิโคโนมิก ฟอรัม เมื่อปีที่แล้วเพื่อชี้ว่าผู้หญิงทั่วโลกมีสถานภาพดีขึ้นมากน้อยเพียงใด โดยดูจากการเมือง การศึกษา เศรษฐกิจและสาธารณสุข ปรากฏว่าญี่ปุ่นรั้งอยู่อันดับ 101 จาก 134 ประเทศ จากเดิมที่เคยรั้งอันดับ 80 เมื่อ 4 ปีที่แล้ว
ขณะที่ผลการสำรวจผู้บริหารระดับสูงของบริษัทต่างๆ เมื่อปีที่แล้ว พบว่ามีผู้หญิงไต่เต้าอยู่ในตำแหน่งนี้แค่ 1.2 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น เทียบกับสหรัฐที่ผู้หญิงรั้งตำแหน่งซีอีโอบริษัทที่มีชื่ออยู่ในฟอร์จูน 500 บริษัทมากถึง 13.5 เปอร์เซ็นต์
เหตุผลสำคัญที่ทำให้ผู้หญิงยังก้าวไปอย่างเชื่องช้ายิ่งกว่าเต่าคลานมีนับหมื่นนับแสนประการ ตั้งแต่ปัญหาเศรษฐกิจชะลอตัว นโยบายล้าหลังตั้งแต่สมัยยุคล่าอาณานิคมและการที่ประชากรมีแต่ลดลง ที่สำคัญก็คือการที่ประเทศนี้ขาดโครงสร้างการสนับสนุนผู้หญิงที่มีลูกแล้ว แม้กระทั่งสถานดูแลเด็กอ่อนซึ่งมีอยู่น้อยมาก แม้ว่าจะมีการออกกฎหมายหลายฉบับเพื่อช่วยผู้หญิงทำงาน เช่นกฎหมายว่าด้วยโอกาสที่เท่าเทียมกันในการจ้างงาน และกฎหมายการดูแลเด็ก แต่การบังคับใช้กฎหมายยังอ่อนอยู่มาก
ผู้หญิงทำงานส่วนใหญ่ยอมรับว่าถ้าไม่มีพ่อแม่คอยช่วยดูแลลูกที่บ้าน พวกเธอก็ไม่มีโอกาสกลับมาทำงานแน่
เหตุนี้ประเทศนี้จึงแทบไม่มีผู้หญิงที่จะยึดถือเป็นแบบอย่างว่าประสบความสำเร็จทั้งงานบ้านและในที่ทำงาน
บุญรัตน์ อภิชาติไตรสรณ์



