"บัณฑร"เผย22ก.ค.คปร.ได้กรอบทำงานปฏิรูป | คมชัดลึก

(19ก.ค.) ผู้สื่อข่าวรายงานว่าในการจัด เวทีสาธารณะคดีคนจนว่าด้วย “คนจนกับความไม่เป็นธรรมในกระบวนการยุติธรรม” ในช่วงบ่ายเป็นการนำเสนอทางออกปัญหาคนจน กับความไม่เป็นธรรมของกระบวนการยุติธรรม ในบรรยากาศการปฏิรูปประเทศไทย โดยมีวิทยากรประกอบด้วย ม.ร.ว.อคิน รพีพัฒน์ กรรมการปฏิรูป นายบัณฑร อ่อนดำ กรรมการปฏิรูป นาย ไพโรจน์ พลเพชร เลขาธิการสมาคมสิทธิเสรีภาพประชาชน พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง รองปลัดกระทรวงยุติธรรม
 
นายบัณฑร กล่าวว่า โร้ดแม็พของรัฐบาลพูดแล้วทำให้มีปัญหาว่าเราจะปรองดอง ทั้งๆที่เราจะปฏิรูปประเทศ ถ้าหากปรองดองจะต้องใช้เวลานานมาก หากพูดถึงเรื่องระบบยุติธรรม เป็นระบบที่เราไม่สามารถเข้าไปมีส่วนร่วมได้ อย่างต่างประเทศประชาชนเขาเข้าไปตัดสินผู้พิพากษาด้วย เราต้องแทรกเข้าไป ทั้งนี้ นายอานันท์ ปันยารชุน ประธานคณะกรรมการปฏิรูป ขอให้ตนเข้าร่วมในฐานะนักพัฒนาชนบท โดยนายอานันท์ระบุว่า การปฏิรูปประเทศไทย ภาคใหญ่คือภาคประชาชน อยากให้มีส่วนร่วมกว่าครึ่งประเทศ ซึ่งไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะต้องมีการปรับความคาดหวังแต่ละคน นายอานันท์ระบุด้วยว่า วันที่ 22 ก.ค.นี้ ต้องมีกรอบการทำงานชัดเจนใน 3 เรื่อง คือ ปัญหา วัตถุประสงค์ พื้นที่ โดยเฉพาะในส่วนวัตถุประสงค์ คือเรื่องแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำ สร้างความเป็นธรรม นายอานันท์มอบหมายให้ตนฟังม็อบต่างๆ แต่ละม็อบว่า อยากให้ปฏิรูปประเทศไทยอย่างไร

 นายบัณฑร กล่าวต่อไปว่า พอระบุว่า ข้อเสนอปฏิรูปต้องมาจากภาคส่วนต่างๆ ก้อนหินที่ขว้างมามันก็ดูน้อยลงเราต้องจัดการตัวเองให้ชัดว่า บอลทีมนี้ต้องเตะให้เป็นท่า ถ้าไม่มีรูปธรรมอะไรใน 3-6 เดือนก็แย่ ทั้งนี้ การแก้ไขปัญหาประเทศในส่วนของกระบวนการยุติธรรมนั้น มันมีประเด็นใหญ่ ฝ่ายรัฐ ฝ่ายนิติบัญญัติก็มีส่วนร่วมแล้ว แต่ยังไม่มีมาจากทางภาคศาล แล้วปัญหาคดีมันก็จะพันกันอยู่อย่างนั้น

 “มีสื่อมวลชนบางเล่มเขียนว่า เราคงมีแต่แผนออกมา ทั้งที่ใช้เงินเยอะ แต่เราคิดว่า แอคชั่นก็ต้องออกมา ไม่ใช่แค่สร้างทฤษฎี นายอานันท์บอกชัดว่า การตั้งโจทย์ คือต้องปฏิรูปอะไร และปฏิรูปอย่างไร ไม่ใช่ปฏิรูปทำไม ฝากบอกสื่อรายนั้นด้วยว่า ที่บอกว่า นักวิชาการประชุมรับเบี้ยเลี้ยงหลักหมื่น บ้างก็ถึงหลักแสนนั้น ไม่ใช่เรา เราใช้ไม่เยอะ นายอานันท์ให้คนละสองพันบาทเท่านั้น แถมบางเรื่อง อย่างติดต่ออะไร หรือวิจัยอะไร กรรมการก็ยังออกเงินตัวเองด้วยซ้ำ เราพยายามประหยัด” นายบัณฑร กล่าว

 ด้าน ม.ร.ว.อคิน กล่าวว่า วัตถุประสงค์ของคณะกรรมการปฏิรูปคือการสร้างความเป็นธรรมเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ ปัญหามีสองอย่างคือปัญหาน่าจะแก้ไขอย่างเร่งด่วนและแก้ไขในระยะยาว การจับไปขังโดยไม่มีหตุผลนี่คือต้องแก้โดยเร่งด่วน และตนจะไปเสนอที่คณะกรรมการปฏิรูป ส่วนแก้ไขระยะยาวก็เช่นวิธีการพิจารณาที่ศาลยึดเอกสารเป็นของสำคัญที่สุดทั้งๆที่เอกสารไม่ได้ออกอย่างบริสุทธิ์ และอาจจะมีการตั้งศาลพิเศษ เช่นศาลที่ดินและศาลสิ่งแวดล้อม คณะเราไม่ใช่เสนอรัฐบาล แต่การปฏิรูปที่จะทำเป็นการปฏิรูปโดยประชาชนทั้งนั้น ฟังปัญหาและมาดูว่าจะทำอย่างไร

 ด้าน พ.ต.อ.ทวี กล่าวว่า กระบวนการยุติธรรมมีทั้งทางอาญา และแพ่ง สำหรับกระบวนการยุติธรรมก่อนถึงศาลก็คือชั้นเจ้าพนักงานมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องถึง 22 หน่วย เช่น ตำรวจ ฝ่ายปกครอง ดีเอสไอ ป.ป.ช. ปปส. ปปง. ปปท. กอ.รมน. ทหาร กรมที่ดิน ป่าไม้ กรมอุทยาน สรรพสามิต ศุลกากร สรรพากร กระทรวงยุติธรรม กกต. เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าพนักงานบังคับคดี ทนายความ คนเหล่านี้ทำเรื่องไปที่อัยการ เราก็ไม่รู้ว่าอีกสามสี่ปีจะคุยกันรู้เรื่องหรือไม่ เมื่อแต่ละหน่วยเป็นเอกเทศ นอกจากนี้ เท่าที่ไปดูผู้ต้องหา มีถึง 50,000 คนจาก 240,000 คน ถูกขังก่อนศาลตัดสินคดี และทำไมกลุ่มนี้ถึงถูกขัง และจากการสำรวจส่วนหนึ่งเกิดจากไม่มีหลักทรัพย์จะประกันตัว แต้มต่อสำหรับคนจนมันมีน้อย ชาวบ้านแค่ค่ารถมาหาความยุติธรรมยังไม่เจอ

 พ.ต.อ.ทวี กล่าวอีกว่า เราจะมีกระบวนการยุติธรรมเพื่อคนจนได้หรือไม่ เราน่าจะมีแต้มต่อให้คนด้อยโอกาส ถ้ากระทรวงยุติธรรมให้ความยุติธรรมไม่ได้ ชื่อกระทรวงนี้ไม่เหมาะสม ตอนนี้มีความพยายามผลักดันกองทุนยุติธรรม ต้องช่วยเหลือประชาชนเรื่องกฎหมาย เรื่องการฟ้องร้องการดำเนินและการบังคับคดี แต่มีเงินเท่าไหร่ก็ไม่พอเพราะหากเบื้องต้นไม่มีความเท่าเทียม ตนได้รับข้อเสนอจากคนอุบลราชธานีว่ารัฐมีเรียนฟรี มีรักษาพยาบาลฟรี แล้วทำไมไม่มีทนายฟรี หากจะให้คนจนมีแต้มต่อต้องมีทนายความและเจ้าหน้าที่รวบรวมหลักฐานให้