เหยียบย่ำไม่หยุดก็ยากจะยอมค้อมหัวให้ (1) | คมชัดลึก

 ทุกวันที่ 12 กรกฎาคมของทุกปี กลุ่มคนที่เชื่อมั่นในความเหนือกว่าของชาวโปรเตสแตนท์ในไอร์แลนด์เหนือชื่อกลุ่มออเรนจ์ ออเดอร์ จะจัดเดินขบวนเพื่อระลึกถึงชัยชนะของพระเจ้าวิลเลียมแห่งราชวงศ์ออเรนจ์ ที่มีต่อชาวไอริชคาทอลิกในการรบริมแม่น้ำบอยน์เมื่อ พ.ศ.2133 ผลของสงครามคราวนั้นไม่เพียงแต่ทำให้ราชบัลลังก์โปรเตสแตนท์ได้ครองอำนาจอย่างถาวรในเกาะบริเตน แต่ยังทำให้ชาวอังกฤษและสกอต หรือที่เรียกว่าอัลสเตอร์ ที่ย้ายถิ่นเข้ามาอยู่ในไอร์แลนด์มีอิทธิพลเหนือชนกลุ่มใหญ่ชาวไอริชอย่างถาวรเช่นกัน

 เรื่องของศักดิ์ศรีและความยุติธรรม เป็นเรื่องที่ยอมกันได้ยาก ความขัดแย้งระหว่างชาวไอริชคาทอลิก กับ ศูนย์กลางการปกครองสหราชอาณาจักรที่ลอนดอนเป็นสงครามจรยุทธ์ที่ยืดเยื้อสำคัญที่สุดสงครามหนึ่งในประวัติศาสตร์ยุโรปสมัยใหม่ ตัวแปรสำคัญตัวหนึ่งคือชาวอัลสเตอร์ ในพื้นที่นี่เอง เนื่องจากพวกเขาเป็นผู้ช่วยสำคัญของรัฐบาลลอนดอนในการควบคุมไอร์แลนด์ กลุ่มที่นิยมอังกฤษอย่างแรงกล้าคือพวกออเรนจ์ ออเดอร์ ที่ถือว่าตนเป็นเสาหลักของชาวโปรเตสแตนท์ที่ชนกับพวกหัวรุนแรงไอริชที่อยากได้ระบอบสาธารณรัฐอย่างถึงลูกถึงคนมาโดยตลอด ในยุคทองที่กร่างมากๆ มีการเดินขบวนคราวละหลายหมื่นคน ผ่านไปตามจุดต่างๆ ที่เคยสู้รบ ปัญหาก็คือ สถานที่ทางประวัติศาสตร์หลายแห่งเป็นอาคารบ้านเรือนของชาวไอริช อาการเขม่นเย้ยกันก็เกิดขึ้น แล้วก็เกิดการตีกันแบบเด็กช่างกลบ้านเรา

 แม้ว่ารัฐบาลอังกฤษ ฝ่ายอัลสเตอร์หัวปานกลาง และขบวนการกู้ชาติไอริช ได้บรรลุข้อตกลงสันติภาพระหว่างกันที่เรียกว่า "กู๊ดไฟร์เดย์” เมื่อปี 2541 แต่ก็ต้องใช้เวลาอีกทศวรรษเต็มๆ กว่าจะแบ่งสรรอำนาจลงตัว ให้พวกระดับผู้นำและประชาชนส่วนใหญ่พอใจ ปรองดองกันได้จริง พวกหลักๆ ที่ใช้อาวุธก็เลิกซะ แต่ในจิตใจของชาวบ้าน เรื่องศักดิ์ศรีและความยุติธรรมยังเปราะบาง ฝ่ายที่ปรองดองกันได้แล้วก็พยายามจะไม่ให้ระดับชาวบ้านมีเรื่องมีราวกันอีก แต่ปีนี้สถานการณ์ไม่ดีนัก เพราะมีกลุ่มไม่ทราบฝ่ายพยายามทำคาร์บอมบ์เมื่อกุมภาพันธ์ แล้วมาเกิดเหตุการณ์ปะทะวันที่ 12 กรกฎาคมอีก ความตึงเครียดระหว่างกลุ่มชนจึงยิ่งสูง

 สัปดาห์หน้าจะเล่าถึงเหตุการณ์นั้นพร้อมทั้งเทียบเคียงว่าคล้ายกับไทยอย่างไร